Dergiler / ARTS: Artuklu Sanat ve Beşeri Bilimler Dergisi / 2021 / Sayı: 6

Resim Sanatına Yansıyan İstanbul Sokak Satıcılarının Osmanlı-Türk Sosyal Yaşamındaki Yeri ve Önemi

İstanbul Street Vendor And Place and Importance of the Vendors in Ottoman-Turkish Social Life on Painting

Sayfa
358–390
Yayın Tarihi
2021-09-16
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Yapılan araştırma ile geçim zorlukları nedeni ile Anadolu’nun farklı kentlerinden İstanbul’a gelen, Osmanlı toplumunun vazgeçilmezi olan bu kişilerin sosyo-kültürel ve sosyo-ekonomik yaşama da doğrudan etki etmiş oldukları ve bu etkinin günümüz Türkiye’sinde de halen devam ettiği sonucuna varılmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Osmanlı Devleti’nde sabit bir dükkâna sahip olmaksızın mal veya hizmet satışı yapan ve “sokak satıcıları” ya da “seyyar satıcılar” adını alan satıcıların, yansıdıkları resim sanatı üzerinden alt başlıklar dâhilinde sınıflandırılmasının yapılarak, Osmanlı sosyal yaşamı içerisinde yerlerinin ve önemlerinin tespit edilmesinin amaçlandığı bu çalışmada, yöntem olarak Osmanlı’ya dair kaynaklarda yer alan sokak satıcıları ile ilgili yazılı ve görsel kaynak taramaları yapılmış, ilgili görsel kaynaklardan satıcı tipolojileri saptanarak fiziksel tanımlamalarının tespitine çalışılmış, yazılı kaynaklardan ise satıcıların toplum içerisindeki yerleri ve önemleri irdelenmeye çalışılmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Yapılan araştırma ile geçim zorlukları nedeni ile Anadolu’nun farklı kentlerinden İstanbul’a gelen, Osmanlı toplumunun vazgeçilmezi olan bu kişilerin sosyo-kültürel ve sosyo-ekonomik yaşama da doğrudan etki etmiş oldukları ve bu etkinin günümüz Türkiye’sinde de halen devam ettiği sonucuna varılmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Bu bağlamda sokak satıcılığının Osmanlı’dan da gelen kültür birikimi sürekliliğinin sağlanması ve aynı zamanda ekonomik ve sosyal yaşama katkı sağlanması için, sektörün tamamen ortadan kaldırılması yerine, gelişmiş ülke örneklerinde görüldüğü şekliyle belediyeler tarafından modernize edilmiş çağdaş ekipmanlar ve kaliteli hizmet eğitimleri verilmek sureti ile organize edilerek, sektöre kazandırılmaları önerimizdir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:istanbul · osmanlı · sokak satıcısı

Özet

Osmanlı Devleti’nde sabit bir dükkâna sahip olmaksızın mal veya hizmet satışı yapan ve “sokak satıcıları” ya da “seyyar satıcılar” adını alan satıcıların, yansıdıkları resim sanatı üzerinden alt başlıklar dâhilinde sınıflandırılmasının yapılarak, Osmanlı sosyal yaşamı içerisinde yerlerinin ve önemlerinin tespit edilmesinin amaçlandığı bu çalışmada, yöntem olarak Osmanlı’ya dair kaynaklarda yer alan sokak satıcıları ile ilgili yazılı ve görsel kaynak taramaları yapılmış, ilgili görsel kaynaklardan satıcı tipolojileri saptanarak fiziksel tanımlamalarının tespitine çalışılmış, yazılı kaynaklardan ise satıcıların toplum içerisindeki yerleri ve önemleri irdelenmeye çalışılmıştır. Yapılan araştırma ile geçim zorlukları nedeni ile Anadolu’nun farklı kentlerinden İstanbul’a gelen, Osmanlı toplumunun vazgeçilmezi olan bu kişilerin sosyo-kültürel ve sosyo-ekonomik yaşama da doğrudan etki etmiş oldukları ve bu etkinin günümüz Türkiye’sinde de halen devam ettiği sonucuna varılmıştır. Bu bağlamda sokak satıcılığının Osmanlı’dan da gelen kültür birikimi sürekliliğinin sağlanması ve aynı zamanda ekonomik ve sosyal yaşama katkı sağlanması için, sektörün tamamen ortadan kaldırılması yerine, gelişmiş ülke örneklerinde görüldüğü şekliyle belediyeler tarafından modernize edilmiş çağdaş ekipmanlar ve kaliteli hizmet eğitimleri verilmek sureti ile organize edilerek, sektöre kazandırılmaları önerimizdir.

Abstract

The Ottoman Empire defined the individuals who offer goods and services without depending on any permanently built location as “street vendors” or “hawkers”. They migrated to İstanbul from different regions of Anatolia to earn money, have an effective role in the economy, and influence social life. This study aims to classify the reflections of the Ottoman street vendors on painting. To determine their place and importance in Ottoman social life, written and visual sources about the street vendors in Ottoman Empire were subject to review. It was intended to establish physical definitions of the street vendors by detecting the seller typologies through the use of the related visual sources. Written sources were utilized to address the place and importance of the sellers in society. It was understood based on the study that street vendors were the indispensable elements of Ottoman society. Achieving permanency of this still evolving and developing profession which is a branch of the cultural background that ensures continuity of society, has significance in the sociocultural structuring of today’s Turkish society.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

KALYONCU, H. (2021). Resim Sanatına Yansıyan İstanbul Sokak Satıcılarının Osmanlı-Türk Sosyal Yaşamındaki Yeri ve Önemi. ARTS: Artuklu Sanat ve Beşeri Bilimler Dergisi, Sayı: 6, 358–390. https://ajindex.com/articles/379090

Kaynakça (13)

  1. And, M. (1999). Çarşı Ressamlarının Gözünden İstanbul’un Sokak Satıcıları. Antik Dekor Dergisi, 55, 70-75.
  2. Akbulut, İ. (1991). Eski İstanbul’da Sakalar-Sebilciler. Türkiye iş Bankası, Kültür ve Sanat Dergisi, 12, 69-70.
  3. Aktaş, U. (2010). İstanbul’un 100 Esnafı. İstanbul: İstanbul Büyükşehir Belediyesi (Kültür A.Ş). Anonim. (1994). Bozacılar. Dünden Bugüne İstanbul Ansiklopedisi. (Cilt 2, s. 317-318). İstanbul: Türkiye Ekonomik ve Toplumsal Tarih Vakfı. Arlı, Demirsar, B. (2000). Oryantalizmden Çağdaş Türk resmine. İstanbul:Toprakbank. Ataman, S. Y. (1997). Türk İstanbul. İstanbul: İstanbul Büyükşehir Belediyesi (Kültür A.Ş). Balıkhane Nazırı Ali Bey. (1922). Bir Zamanlar İstanbul. İstanbul:
  4. Tercüman. Çağlar, Y. (2009). İstanbul Sokaklarında Çınlayan Seda: Seyyar Satıcılar. 1453 İstanbul Kültür ve Sanat Dergisi, 6, 120-136.
  5. Ciloşoğlu, M. ve Elmas, H. (2019). Lale Devri'nde (1718-1730) Jean Baptiste Van Mour'un Tablolarındaki Erkek Giyimlerinin İncelenmesi. İdil, 64, 1757-1766.
  6. Dalvimart, O. (2011). Osmanlı Kostümleri (Costume of Turkey)(Çev. A. Berktay). İstanbul:
  7. Türkiye İş Bankası Kültür. Demirsar, B. (1989). Osman Hamdi Tablolarında Gerçekle İlişkiler. Ankara:Kültür Bakanlığı. Dikkaya, F. (2011). Evliya Çelebi Seyahatnâmesi’nde Simit ve Simitçiler. Millî Folklor, 92, 72-76.
  8. Evren, B. (1997). Osmanlı’da Esnaf ve Örgütleri. İstanbul:
  9. Ray Sigorta A.Ş. Evliya Çelebi. (2003). Seyahatname. İstanbul:
  10. Yapı Kredi. Faroqhi, S. (2000). Osmanlı’da Kentler ve Kentliler. İstanbul:
  11. Tarih Vakfı Yurt. Germaner, S. ve İnankur, Z. (2002). Oryantalistlerin İstanbulu. İstanbul:
  12. Türkiye İş Bankası. Gomes, M. F. and Reginensi, C. (2007). Vendeurs ambulants a Rio de Janeiro: expériences citadines et défis des pratigues urbanies. Paris: Cybergeo: Revue européenne de géographie, N° 368. Göktaş, U. (1994a). Seyyar Satıcılar. Dünden Bugüne İstanbul Ansiklopedisi, (Cilt 6, s. 542-543). İstanbul: Türkiye Ekonomik ve Toplumsal Tarih Vakfı. Göktaş, U. (1994b). Sakalar. Dünden Bugüne İstanbul Ansiklopedisi, (Cilt 6, s. 420). İstanbul: Türkiye Ekonomik ve Toplumsal Tarih Vakfı. Göktaş, U. (1994c). Kasaplar. Dünden Bugüne İstanbul Ansiklopedisi, (Cilt 6, s. 560-561). İstanbul: Türkiye Ekonomik ve Toplumsal Tarih Vakfı. Göktaş, U. (1994d). Simitçiler. Dünden Bugüne İstanbul Ansiklopedisi, (Cilt 4, s. 478-479). İstanbul: Türkiye Ekonomik ve Toplumsal Tarih Vakfı. Işın, E. (1995). İstanbul’da Gündelik Hayat. İstanbul:
  13. Yapı Kredi. İrepoğlu, G. (1999). Levni: Nakış Şiir Renk. İstanbul: Kültür