Dergiler / Turkish Studies - Historical Analysis / 2019 / Cilt: 14 - Sayı: 4

DÜNYA EKONOMİK KRİZİ SONRASI TÜRKİYE’NİN DEVLETÇİLİĞE İNTİKALİ VE İZLEMİŞ OLDUĞU KALKINMA POLİTİKALARI

DEVELOPMENT STRATEGIES OF TURKEY AFTER WORLD ECONOMIC CRISIS AND ITS TRANSITION TO STATISM POLICIES

Sayfa
833–846
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Ayrıca konu ile ilgili olarak Atatürk’te yapmış olduğu açıklamada, Türk Devleti’nin gayesinin özel sektörün sahipolduğu bütün yatırımlara el koyarak üretimi engelleyen sosyalizmyöntemine dayanan bir sistem olmadığını, özel sektörün yapamadığıyatırımların devlet eliyle yapılmasından ibaret olduğunu açıklamıştır.1933 yılından itibaren uygulanmasına geçilen devletçilik politikasıyla,ekonomide devletin daha aktif olması planlanmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Cumhuriyet’in kuruluşundan itibaren uygulanan ekonomipolitikalarının temeli 1923 yılında İzmir’de gerçekleştirilen İzmir İktisatKongresi’nde alınan kararlara dayanmaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Liberal düşünceye dayananbu uygulama 1930 yılına kadar ağırlıklı olarak uygulanmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Ayrıca konu ile ilgili olarak Atatürk’te yapmış olduğu açıklamada, Türk Devleti’nin gayesinin özel sektörün sahipolduğu bütün yatırımlara el koyarak üretimi engelleyen sosyalizmyöntemine dayanan bir sistem olmadığını, özel sektörün yapamadığıyatırımların devlet eliyle yapılmasından ibaret olduğunu açıklamıştır.1933 yılından itibaren uygulanmasına geçilen devletçilik politikasıyla,ekonomide devletin daha aktif olması planlanmıştır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Cumhuriyet’in kuruluşundan itibaren uygulanan ekonomipolitikalarının temeli 1923 yılında İzmir’de gerçekleştirilen İzmir İktisatKongresi’nde alınan kararlara dayanmaktadır. Kongre sonunda alınankararlarda hakim olan ortak görüş, ekonomik faaliyetlerin piyasakurallarına göre yapılması ve mümkün mertebe devletin müdahaleetmemesi gerektiği yönünde şekillenmiştir. Liberal düşünceye dayananbu uygulama 1930 yılına kadar ağırlıklı olarak uygulanmıştır. AslındaLozan Barışı ’da özellikle gümrük uygulamaları bakımından 1929 yılınakadar devletin ekonomiye müdahale etmesini önleyen hükümleriçermektedir.1929 yılında ekonomideki en büyük olumsuzluk, New Yorkborsasında patlak veren ve dünya ticaretini derinden etkileyen DünyaEkonomik Krizi olmuştur. Kriz dünya tarım ürünleri piyasalarını durmanoktasına getirmiş ve bu durumdan Türk ekonomisi de olumsuzetkilenmiştir. Türkiye gelişmeleri yakından takip ederek devletbütçesinin asgari seviyede etkilenmesi için gerekli önlemleri almayaçalışmıştır. Ekonomik Kriz'den olumsuz etkilenen Türkiye yatırımyapabilmek amacıyla liberal sistemden devletçilik uygulamasına geçişibaşlatmıştır.Türkiye’de 1930 sonrası özel sektörün yapamadığı yatırımlarınsanayi planı çerçevesinde devlet eliyle yapılması projesi başlatılmıştır.1930 yılında Sivas ziyaretinde bulunan dönemin Başbakanı İsmetİnönü, ziyaret sırasında yapmış olduğu konuşmada, devletçilikkonusunu gündemine alarak, hedeflerinin ılımlı devletçilik esasınadayandığını belirtmiştir. Ayrıca konu ile ilgili olarak Atatürk’te yapmış olduğu açıklamada, Türk Devleti’nin gayesinin özel sektörün sahipolduğu bütün yatırımlara el koyarak üretimi engelleyen sosyalizmyöntemine dayanan bir sistem olmadığını, özel sektörün yapamadığıyatırımların devlet eliyle yapılmasından ibaret olduğunu açıklamıştır.1933 yılından itibaren uygulanmasına geçilen devletçilik politikasıyla,ekonomide devletin daha aktif olması planlanmıştır.

Abstract

The foundation of the economic policies implemented since the foundation of the Republic was based on the decisions taken at the Izmir Economic Congress held in Izmir in 1923. The common opinion prevailing in the decisions taken at the end of the congress was shaped that the economic activities should be carried out according to market rules and the state should not intervene as much as possible. This practice, which is based on liberal thinking, was mainly applied until 1930. In fact, Lausanne Peace contains provisions that prevent the state from intervening in the economy until 1929, especially in terms of customs practices. The major economic downturn in 1929 was the World Economic Crisis, which broke out on the New York stock exchange and deeply affected world trade. The crisis brought the world agricultural products markets to a standstill and the Turkish economy was affected negatively. Turkey closely followed developments affecting the state budget at minimum level has tried to take the necessary measures to. Turkey who affected negatively from economic crisis has started to transition from the liberalism to statist system in order to make the necessary investments. Some investments which cannot be done by private sector made by the state under the industry plan project was launched in 1930 in Turkey. During his visit to Sivas in 1930, Prime Minister İsmet İnönü, in his speech during the visit, took the issue of statism to the agenda and stated that his objectives were based on the principle of moderate statism. In addition, in a statement he made to Atatürk on the subject, he explained that the aim of the Turkish State was not a system based on the socialism method that confiscated all investments owned by the private sector, but only made that investment which cannot be done by private sector. With the statism policy that has been implemented since 1933, the state is planned to be more active in the economy.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

EZER, F. (2019). DÜNYA EKONOMİK KRİZİ SONRASI TÜRKİYE’NİN DEVLETÇİLİĞE İNTİKALİ VE İZLEMİŞ OLDUĞU KALKINMA POLİTİKALARI. Turkish Studies - Historical Analysis, Cilt: 14 - Sayı: 4, 833–846. https://ajindex.com/articles/375546

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (30)

  1. Aktan, Reşat (1972),
  2. Türkiye İktisadı, Ankara.
  3. Alkin, Erdoğan (1978),
  4. Uluslararası Ekonomik İlişkiler, İstanbul.
  5. Altıparmak, Aytekin (1998), Türkiye'de Cumhuriyetin İlk Yıllarında Müteşebbis Sınıfının Gelişimi, Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, S.13, s.169-181.
  6. Arrighi, Giovanni (2000), Uzun Yirminci Yüzyıl, (Çeviren: Recep Boztemur), Ankara.
  7. Aydemir, Şevket Süreyya (1999), Tek Adam Mustafa Kemal 1922-1938,
  8. Remzi Kitabevi,
  9. C. III, Ankara. Başbakanlık Cumhuriyet Arşivi (BCA), Fon Kodu: 030.10.0.0, Yer No: 116. 155,5, s. 2. Başbakanlık Cumhuriyet Arşivi (BCA), Fon Kodu: 030.10.0.0, Yer No: 116. 155. 5. Başbakanlık Cumhuriyet Arşivi (BCA), Yer No: 30-18-1-2/17-8-19. Başbakanlık Cumhuriyet Arşivi (BCA), Yer No: 30-18-1-2/1-7-14.
  10. Başol, Koray (1983),
  11. Türkiye Ekonomisi, İzmir.
  12. Beaud, Michel (2003),
  13. Kapitalizmin Tarihi, Ankara.
  14. Çavdar, Tevfik (1992), Türkiye’de Liberalizm (1860–1990),
  15. Ankara.
  16. Çelebican, Gürgân (1982), Atatürk Döneminde Para-Kredi Siyaseti ve Kurumlaşma Hareketi, Atatürk Dönemi Ekonomi Politikası ve Türkiye’nin Ekonomik Gelişmesi Semineri, A.Ü. Siyasal Bilgiler Fakültesi Yayınları,
  17. Ankara.
  18. Devine, James (1994), The Causes Of The 1929-33 Great Collepse: A Marxian Interpretation, Research In Political Economy, Volume: 14, Page: 119-194.
  19. Dokuyan, Sabit (2014), Savaş Ekonomisi ve Varlık Vergisi Üzerine Bir Değerlendirme, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Aralık 2014, 15(2), s. 23-55.
  20. Durmuş, Savaş - Aydemir, N. Kemal (2016), Atatürk Dönemi Türkiye Ekonomisi (1923- 1938), Kafkas Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi KAÜİİBFD, Cilt, 7, Sayı 12,, s. 155-167.
  21. Eğilmez, Mahfi (2017),
  22. Küresel Finans Krizi, İstanbul.
  23. Embel, Erhan (2015), Türk Dış Politikasında Karar Vericileri Yönlendiren Yapısal Faktörler, Bilig, Kış 2015, S. 12, s. 145-170.
  24. Ezer, Feyzullah (2012), 1929 Dünya Ekonomik Krizi Öncesi Atatürk Dönemi Türk Ekonomisi (1923-1929),
  25. Türk Dünyası Araştırmaları Dergisi, C. 100, S. 199, s. 31-40.
  26. İnan, Afet (1972), Devletçilik İlkesi ve Türkiye Cumhuriyeti’nin Birinci Sanayi Planı 1933,
  27. Ankara.
  28. İnci, İbrahim (2013), İkinci Dünya Savaşı Yıllarında Türkiye’de Tek Parti Hükümetlerinin İaşe Politikaları, Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi (TAED), S.50, Erzurum, s. 269-288.
  29. Kahraman, Serpil (2005), (1929-1939) İktisadi Devletçilik ve Sanayileşme Politikaları, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
  30. Kalaycı, İrfan (2009), Atatürk’ün K