Dergiler / Turkish Studies- Comparative Religious Studies / 2020 / Cilt: 15 - Sayı: 2

Şeyh Ahî Dâ‘î Fütüvvetnâmesi’nde Ahlâkî Değerler

Moral Values in Sheikh Ahî Dâ‘î’s Fütüvvetnâme

Sayfa
237–254
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Eserinden hareketle Ahî Dâ‘î’nin; ilmiyle, inancıyla, mesleğiyle, ahlakıyla, edebiyle tüm yönlerden gelişmiş bir birey yetiştirilmesi hedefinin olduğu görülmektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Fütüvveti ve fütüvvetin ahlak, kural ve erkânını konu edinen adeta nizamnâme şeklindeki eserlere fütüvvetnâme denilmiştir. 13. yüzyıldan 19. yüzyıla kadar Anadolu’da esnaf ve sanatkâr birlikleri eliyle uygulanan, erdemli bir toplum oluşturmak için kişisel, toplumsal ve iş ahlakını konu edinen fütüvvetnâmeler, ahîlik teşkilatının el kitaplarıdır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bireysel ve meslekîeğitimde iffet, adalet, şecaat ve hikmet ilkelerini benimseyen, doğruluk, cömertlik, alçak gönüllülük, tevbe, emniyet, nasihat ve vefa gibi değerleri öğreten kitaplardır.
💡
Sonuç & Katkı:Eserinden hareketle Ahî Dâ‘î’nin; ilmiyle, inancıyla, mesleğiyle, ahlakıyla, edebiyle tüm yönlerden gelişmiş bir birey yetiştirilmesi hedefinin olduğu görülmektedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Fütüvveti ve fütüvvetin ahlak, kural ve erkânını konu edinen adeta nizamnâme şeklindeki eserlere fütüvvetnâme denilmiştir. 13. yüzyıldan 19. yüzyıla kadar Anadolu’da esnaf ve sanatkâr birlikleri eliyle uygulanan, erdemli bir toplum oluşturmak için kişisel, toplumsal ve iş ahlakını konu edinen fütüvvetnâmeler, ahîlik teşkilatının el kitaplarıdır. Bireysel ve meslekîeğitimde iffet, adalet, şecaat ve hikmet ilkelerini benimseyen, doğruluk, cömertlik, alçak gönüllülük, tevbe, emniyet, nasihat ve vefa gibi değerleri öğreten kitaplardır. Bu ahlâkî değerler, yaygın eğitim merkezi olan ahîlik kurumu eliyle öğretilmiştir. Böylece toplumsal birlik ve beraberliğin sağlanması ve ortak kültürün oluşturulması için gayret gösterilmiştir. Bu anlamda Arapça, Farsça ve Türkçe fütüvvetnâmeler yazılmıştır. Bu fütüvvetnâmeler ve üzerine yapılan çalışmalar tespit edilebildiği kadarıyla gösterilmiştir. Bu çalışmada amaç, manzum fütüvvetnâmeler arasında en hacimli fütüvvetnâme olan, 14. yüzyılın sonları ile 15. yüzyılın başlarında yaşadığı anlaşılan Şeyh Ahî Dâ‘î et-Tarsûsî’nin Fütüvvetnâmesi’ndeki ahlâkî değerleri incelemektir. Doküman incelemesi yöntemiyle hazırlanan araştırma neticesinde, Şeyh Ahî Dâ‘î’nin eserinin dil özellikleri açısından Eski Anadolu Türkçesine yakın olduğu, Fütüvvetnâme’deki ahlâkî değerlerin diğer fütüvvetnâmelerle benzer olduğu ve ortak temaların birebir örtüştüğü görülmüştür.Türk-İslam Edebiyatı, kültür ve medeniyetinin temellerini oluşturan fütüvvetnâmelerden biri olan Ahî Dâ‘î Fütüvvetnâmesi’ndehem meslekî eğitimin ilkeleri hem ahlâkî değerler hem de dinî eğitimin aşamaları vardır. Fütüvvetnâme’deki inanç, ahlak, bilgi ve sanat merkezli ilkeler ahîlik teşkilatı eliyle uygulamaya konulmuştur. Eserinden hareketle Ahî Dâ‘î’nin; ilmiyle, inancıyla, mesleğiyle, ahlakıyla, edebiyle tüm yönlerden gelişmiş bir birey yetiştirilmesi hedefinin olduğu görülmektedir.

Abstract

The works in the form of nizamname, which are about the morality, rule and power of futuwwa, were called fütüvvet-name. Fütüvvet-names are the handbooks of Turkish-Islamic guild which discussed the subject of personal, social and business ethics to create a virtuous society and were applied by the craftsmen and craftsmen unions in Anatolia from 13th century and 19th century. These are books that adopt the principles of chastity, justice, goodwill and wisdom in individual and vocational education and teach values such as truth, generosity,humility, repentance, safety, advice and loyalty. These moral values were taught by the Turkish-Islamic guild, an institution of non-formal education. Thus, efforts have been made to ensure social unity and solidarity and to create a common culture. In this sense, Arabic, Persian and Turkish fütüvvet-names were written. These fütüvvet-names and the studies on it have been shown as far as possible. This study aims to examine the moral values in the futuristic version of Sheikh Ahî Dâ‘î et-Tarsûsi, who was understood to have lived in the late 14th and early 15th centuries, among the most sizable fütüvvet-names. As a result of the research prepared with the method of document analysis, it was seen that the work of Sheikh Ahî Dâ‘î was close to Old AnatolianTurkish in terms of language characteristics and the moral values in fütüvvet-name were similar to other fütüvvet-names and the common themes overlapped.In Ahî Dâ’i Fütvvet-name, there are both the principles of vocational education, moral values and stages of religious education. The principles of belief, morality, knowledge, and art-centred in the fütüvvet-name were put into practice by the organization of the Turkish-Islamic Guild. Based on Ahî Dâ‘î’s work, It is seen that there is a goal to raise anindividual who is developed in all respects with his knowledge, belief, profession, morality and literature.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ŞAHİN, M., GÖKÜŞ, Ş. (2020). Şeyh Ahî Dâ‘î Fütüvvetnâmesi’nde Ahlâkî Değerler. Turkish Studies- Comparative Religious Studies, Cilt: 15 - Sayı: 2, 237–254. https://ajindex.com/articles/375374

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (13)

  1. Afshari, M. (2003). Fotovvatnâmehâ va Rasâ’el-e Khâksâriyeh (30 Treatises), Introduction, Compilation & Explanation by Mehran Afshari, Institute for Humanities and Cultural Studies. Akçan, K. (2018). Müellifi Bilinmeyen Bir Fütüvvet-nâme (İnceleme-Metin-Dizin), [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Akdeniz Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. Altuner, N. (1999). “Manzum bir Fütûhnâme, II. Uluslararası Ahilik Kültürü Sempozyumu Bildirileri. Anadol, C. (1991). Ahilik Kültürü ve Fütüvvet-nâmeler, Kültür Bakanlığı Yayınları.
  2. Ankara Üniversitesi, Dil Tarih Coğrafya Fakültesi Kütüphanesi, İsmail Saib I, nu.2883. Aydın, M. Z.-Güler, Ş. (2012).
  3. Okullarda Değerler Eğitimi, Nobel Yayıncılık. Ayverdi, İ. (2010). Asırlar Boyu Tarihî Seyri İçinde Misalli Büyük Türkçe Sözlük (I-III), İstanbul: Kubbealtı Lugati. Beyazıt Yazma Eser Kütüphanesi, Veliyyüddin Efendi, nr. 1796, vr.170b-174a. Bilgin, O. (1992). Şeyh Eşref b. Ahmed Fütüvvet-nâme, Yıldızlar Matbaası. Ceylan, Ö. (2016). “Attâr’ın Fütüvvetnâmesi İstanbul’da mı…?”, Çukurova Üniversitesi Türkoloji Araştırmaları Dergisi, 1/1, 173-181.
  4. Cin, A-Akçan, K. (2018). 15. Yüzyılda Dâî? Tarafından Yazılmış Manzum Bir Fütüvvetnâme, Mediterranean Journal of Humanities, VIII/1, 101-130.
  5. Cumhur, M. (1978). “Bir Fütüvvetnâme Nüshasının Tanıtımı”, II. Milletlerarası Türk Folklor Bildirileri, IV, 1978, 85. Çağatay, N. (1990). Ahilik Nedir?, Kültür Bakanlığı Yayınları.
  6. Çatak, A. (2012). Şihâbeddin Sühreverdî Hayatı Eserleri ve Tasavvuf Anlayışı, Gümüşhane Üniversitesi Yayınları.
  7. Debbağoğlu, A. (1979). “Fütüvvet”, Tur̈ k Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi, III. Ekşi, H.-Katılmış, A. (2011).
  8. Karakter Eğitimi, Nobel Yayınları.
  9. El-Cevziyye, İbn Kayyım (2017). Medar̂ icu’s-Sal̂ ikin̂, çev. Ali Ataç vd. İnsan Yayınları.
  10. Ergül, N. (2013). “Abdurrezzâk Kâşânî (ö.730/1330)’nin Hayatı, İlmî-Tasavvufî Kişiliği ve Eserleri”, Birey ve Toplum, 3/5, 93-125.
  11. Ertuğrul, Y. (2016). Değerler Eğitimi Eğitiminde Yeni Ufuklar, 4. Bsk., Akçağ Yayınları. Fatih Millet Kütüphanesi Ali Emirî, Şeriyye nu.135 Gökçe, İ. (2019). Yahya b. Halil Çoban Birgivî Fütüvvetnâme (İnceleme-Metin-Dizin), Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Erzincan Binali Yıldırım Üniv. Sosyal Bilimler Enstitüsü, Erzincan. Gölpınarlı, A. (1953-4). “Burgazî ve Fütüvvetnâmesi”, İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Mecmuası, 15/1-4, 76-153.
  12. Gölpınarlı, A. (1949-50). “İslâm ve Türk İllerinde Fütüvvet Teşkilatı ve Kaynakları”, İ.Ü. İktisat Fakültesi Mecmuası, XI/1-4, 3-354.
  13. Gölpınarlı, A.