Dergiler / Cihannüma Tarih ve Coğrafya Araştırmaları Dergisi / 2021 / Cilt: 7 - Sayı: 2

OSMANLI’DA KADIN İŞLETMECİLER: 18. YÜZYILDA İSTANBUL’UN KADIN HAMAMCILARI

Sayfa
55–100
Yayın Tarihi
2021-12-27
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Osmanlı mahkeme kayıtlarına dayanan araştırmalar Osmanlı kadınının modern dönemden önce de iktisadi hayata aktif bir şekilde katıldığını, servet sahibi olabildiğini ve evlendikten sonra da servetinin tasarruf hakkını koruyabildiğini ortaya koymuştur.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Osmanlı sosyal ve iktisadi tarihinin en önemli kaynaklarından biri mahkeme kayıtlarıdır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu çalışma tereke olarak bilinen Osmanlı miras kayıtları üzerinden 18. yüzyıl Osmanlı iktisadi hayatına hamam işletmecisi olarak dahil olan kadınları daha yakından tanımayı amaçlamaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Osmanlı mahkeme kayıtlarına dayanan araştırmalar Osmanlı kadınının modern dönemden önce de iktisadi hayata aktif bir şekilde katıldığını, servet sahibi olabildiğini ve evlendikten sonra da servetinin tasarruf hakkını koruyabildiğini ortaya koymuştur.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Tereke · kadın · hamamcı

Özet

Osmanlı sosyal ve iktisadi tarihinin en önemli kaynaklarından biri mahkeme kayıtlarıdır. Osmanlı mahkeme kayıtlarına dayanan araştırmalar Osmanlı kadınının modern dönemden önce de iktisadi hayata aktif bir şekilde katıldığını, servet sahibi olabildiğini ve evlendikten sonra da servetinin tasarruf hakkını koruyabildiğini ortaya koymuştur. Bu çalışma tereke olarak bilinen Osmanlı miras kayıtları üzerinden 18. yüzyıl Osmanlı iktisadi hayatına hamam işletmecisi olarak dahil olan kadınları daha yakından tanımayı amaçlamaktadır. Çalışmada 18. yüzyıl İstanbul’unda hamamcılık yapmış sekiz kadının terekeleri incelenmektedir. İstanbul Kısmet-i Askeriye Mahkemesi’nde kayıt altına alınmış bu miras dökümlerinin işletmecilik yapan Osmanlı kadınları hakkında bize ne gibi ipuçları verebileceği tartışılmaktır. Hamam işletmecisi kadınların bıraktıkları mirasın büyüklüğü ve sahip oldukları tüketim eşyalarının/varlıklarının değeri, girdikleri parasal ilişkiler bu kadınların gelir düzeyleri ve yaşam standartları hakkında neler söyler, yaptıkları profesyonel iş terekelerine yansımış mıdır sorularına cevap aranmaktır. Çalışmanın temel amacı tereke kayıtlarının meslek grupları hakkında kaynaklık edip edemeyeceği tartışmasını gündeme getirmektir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ALBAYRAK, G. C. (2021). OSMANLI’DA KADIN İŞLETMECİLER: 18. YÜZYILDA İSTANBUL’UN KADIN HAMAMCILARI. Cihannüma Tarih ve Coğrafya Araştırmaları Dergisi, Cilt: 7 - Sayı: 2, 55–100. https://ajindex.com/articles/372662

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (11)

  1. Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı-Osmanlı Arşivi – BOA Cevdet Belediye (C. BLD), 2706 (14 R 1180-20 Ca 1180/19 Eylül-24 Ekim 1766). Kısmet-i Askeriye Mahkemesi Şeriye Sicilleri (KA) KA 68- 36a (20 M 1146/3 Temmuz 1733). KA 78- 77b, 78a (23 B 1147/19 Aralık 1734). KA 87- 4b, 5a (1 L 1156/18 Kasım 1743). KA 104-26 (15 Ş 1160/22 Ağustos 1747). KA 199-71 (10 S 1172/13 Ekim 1758). KA 209- 114a (20 Ra 1174/30 Ekim 1760). KA 226-15b, 16a (27 L 1185/2 Şubat 1772). KA 386-62b (13 L 1188/17 Aralık 1774). KA 540-13b, 14a (22 N 1199/29 Temmuz 1785). Ağır, Seven, “Nineteenth Century Female Entrepreneurship in Turkey”, Female Entrepreneurs in the Long Nineteenth Century, (eds. J.Aston, C. Bishop), 2020, s.405- 432. Ağır, Seven ve Onur Yıldırım, “Gedik: Bir İsmin Ne Önemi Var?”, Ekmek Aslanın Ağzında Osmanlı Şehirlerinde Hayatlarını Kazanmak İçin Mücadele Eden Zanaatkarlar, (der. Suraiya Faroqhi), İstanbul 2017, s.235-254.
  2. Akgündüz, Ahmet, “İcare-i Vahide”, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, Cilt 21, 2000, s.388-389.
  3. Altuntaş, Zeynep, “19. Yüzyılın İlk Yarısında Kadın Terekelerine Göre Osmanlı İktisadi ve İçtimai Hayatı”, Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2004.
  4. Artan, Tülay, “Terekeler Işığında 18. Yüzyıl Ortasında Eyüp’te Yaşam Tarzı ve Standartlarına Bir Bakış Orta Halliliğin Aynası”, 18. Yüzyıl Kadı Sicilleri Işığında Eyüp’te Sosyal Yaşam (ed. Tülay Artan), İstanbul 1998, s.49-64.
  5. Barkan, Ömer Lütfi, “Edirne Askeri Kassamına Ait Tereke Defterleri (1545-1659)”, Belgeler III/5-6, 1966, s.1-479.
  6. Baş, Esra, “Arşiv Belgelerinden Hareketle XVIII. Y. Y. Osmanlı Toplum Hayatında Kadın”, Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul 2006.
  7. Başarır, Özlem, “Muhallefat Kayıtları Işığında XVII. ve XVIII. ve Yüzyıllarda Osmanlı Taşra Görevlilerinden Diyarbekir Voyvodalarının Terekeleri”, Belleten, Cilt LXXX, Sayı 287, Nisan 2016, s. 59-84.
  8. Bozkurt, Fatih, Tereke Defterleri ve Osmanlı Maddi Kültüründe Değişim (1785-1875 İstanbul Örneği), Sakarya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, Sakarya 2011.
  9. Ceylan, Pınar, Essays on Markets, Prices, and Consumption in the Ottoman Empire (Late-Seventeenth To Mid-Nineteenth Centuries), London School of Economics, Doktora Tezi, London 2016.
  10. Coşkun Albayrak, Gökçen, “Agop Köçeoğlu: Bir Ermeni Sarrafın Terekesinden Okunanlar ve Okunamayanlar”, Türk Kültürü İncelemeleri Dergisi, 41/2019, s.155-222.
  11. Ergin, Nina, “1752 İstanbulu’nda H