KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Cihannüma Tarih ve Coğrafya Araştırmaları Dergisi / 2021 / Cilt: 7 - Sayı: 2

SELÂNİK YAHUDİLERİNİN FETİHTEN SONRA İSTANBUL’DA İSKÂNI

Ayhan PALA
Sayfa
29–53
Yayın Tarihi
2021-12-27
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu makalede, Osmanlı arşiv vesikaları ve araştırmaların ışığında, Selânik’ten İstanbul’da mecburî iskâna tâbi tutulan Yahudilerin şehrin hayatındaki tesirleri ele alınacaktır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Selânik Yahudilerinin İstanbul’da iskânı, şehrin imparatorluk merkezi olarak geliştirilmesi siyasetinin uygulamasıdır.
📊
Temel Bulgular & Veri:İstanbul, fetihten sonra süratli imar faaliyetine sahne oldu.
💡
Sonuç & Katkı:Bu makalede, Osmanlı arşiv vesikaları ve araştırmaların ışığında, Selânik’ten İstanbul’da mecburî iskâna tâbi tutulan Yahudilerin şehrin hayatındaki tesirleri ele alınacaktır.
🔬Tür:Laboratuvar & Saha Deneyi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Selânik · Yahudiler · İstanbul

Özet

Selânik Yahudilerinin İstanbul’da iskânı, şehrin imparatorluk merkezi olarak geliştirilmesi siyasetinin uygulamasıdır. İstanbul, fetihten sonra süratli imar faaliyetine sahne oldu. Şehrin imarına paralel olarak Anadolu ve Rumeli’nden çeşitli topluluklar buraya iskân edildiler. Bir taraftan sürgün siyaseti, diğer taraftan teşviklerle gönüllü olarak gelenlerin yerleşmesi ile şehrin demografik çehresi değişti. Bu çerçevede Selânik Yahudileri de sürgün kararı ile şehre iskân edildiler. Fetih öncesi İstanbul’da Romanyot, Karaî, Aşkenaz ve İtalyan Yahudi cemaatleri bulunuyordu. Bizans döneminde Anadolu ve Balkanlarda yaşayan ve kendilerine Romanyot denen Yunanca konuşan Yahudiler İstanbul’un fethinden sonra buraya yerleşmeye zorlanmışlardır. Bu çerçevede Selânik Yahudi Cemaatinin de İstanbul’a göç ettirildiği bilinmektedir. İstanbul’un fethinden sonra uygulanan bu mecburî iskân siyaseti neticesinde Selânik şehrinde hiç Yahudi nüfus kalmamış, XV. yüzyıl sonunda İspanya Yahudilerinin şehre gelmesi ile bu durum değişerek Sefarad Yahudileri şehrin en kalabalık dinî topluluğu haline gelmiştir. Bu makalede, Osmanlı arşiv vesikaları ve araştırmaların ışığında, Selânik’ten İstanbul’da mecburî iskâna tâbi tutulan Yahudilerin şehrin hayatındaki tesirleri ele alınacaktır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

PALA, A. (2021). SELÂNİK YAHUDİLERİNİN FETİHTEN SONRA İSTANBUL’DA İSKÂNI. Cihannüma Tarih ve Coğrafya Araştırmaları Dergisi, Cilt: 7 - Sayı: 2, 29–53. https://ajindex.com/articles/372661

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (12)

  1. Devlet Arşivleri Başkanlığı Osmanlı Arşivi (BOA) TT.d 3 numaralı Selânik Mufassal Tahrir Defteri. TT.d 7 numaralı Selânik Mufassal Tahrir Defteri. TT.d 403 numaralı Selânik Mufassal Tahrir Defteri. Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Kuyud-ı Kadîme Arşivi (TKGMA) TD 186 numaralı Selânik Mufassal Tahrir Defteri. Barkan, Ömer Lütfi – Ekrem Hakkı Ayverdi, İstanbul Vakıfları Tahrir Defteri 953 (1546), İstanbul 1970.
  2. Benjamin of Tudela, The Itinerary of Rabbi Benjamin of Tudela, (transl. and ed. A. Asher), Vol. I: Text, Bibliography, and Translation, London and Berlin 1840. BNCM: “SN 16/35 [Selânik Mufassal Tahrir Defteri parçası]”, (ed. Bistra A. Cvetkova), Fontes Turcici Historae Bulgaricae, XIV, Sofia 1972, s. 386-402. Bertrandon de la Broquière, Denizaşırı Seyahat, (çev. İlhan Arda), İstanbul 2000.
  3. Dernschwam, Hans, Tagebuch einer Reise nach Konstantinople und Kleinasien (1554-1555), (ed. F. Babinger), Münih-Leipzig 1923.
  4. Dukas, İstanbul’un Fethi: Dukas Kroniği (1341-1462), (çev. V. Mirmiroğlu), İstanbul 2013. Ebu Abdullah Muhammed İbn Battuta Tanci, İbn Battuta Seyahatnamesi, C. I, (çev., inc. ve notlar A. Sait Aykut), İstanbul 2004. Evliya Çelebi Mehmed Zıllî ibn Derviş, Evliya Çelebi Seyahatnamesi, Birinci cild, (tabi’i Ahmed Cevdet), Dersaadet 1314. Fatih Mehmet II Vakfiyeleri, Ankara 1938. Fâtih Sultan Mehmed’in 877/1472 Tarihli Vakfiyyesi, (çev. Ahmet Beyatlı), Ankara 2013. “Fatih Sultan Mehmed’in Ayasofya Vakfiyesi”, (terc. Ahmed Akgündüz-Said Öztürk-Yaşar Baş), Fatih: Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi Bülteni Ayasofya Özel Sayısı, Ocak-Mart (2014), s. 29-246.
  5. Haham Yosef Taitazaq, Responsa, (ed. M. Benayahu), Kudüs 1987.
  6. İnalcık, Halil, The Ottoman Survey of 1455, The Text, English Translation, Analysis of the Text, Documents, İstanbul 2012.
  7. Kritovulos, İstanbul’un Fethi, (çev. Karolidi, haz. Muzaffer Gökman), İstanbul 1967. The Alexiad of Anna Comnena, (transl. E. R. A. Sewter), Bungay 1969.
  8. Tursun Bey, Târîh-i Ebü’l-Feth, (haz. A. Mertol Tulum), İstanbul 1977.
  9. Akhiezer, Golda, “Byzantine Karaism in the Eleventh to Fifteenth Centuries”, Jews in Byzantium: Dialectics of Minority and Majority Cultures, Leiden-Boston 2011, pp. 723-761.
  10. Aydın, Mehmet, “İstanbul’un Fethinden Önce ve Sonra İstanbul’daki Yahudi Cemaatleri”, Selçuk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 14 (2002), s. 5-25.
  11. Ayverdi, Ekrem Hakkı, Fatih Devri Sonlarında İstanbul Mahalleleri, Şehrin İskânı ve Nüfusu, Ankara 1958.
  12. Banescu, N., “Le patriarche Athanase Ier et Andronic II Pal