Dergiler / Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care / 2021 / Cilt: 15 - Sayı: 3

Kanser Tanılı Hastaların Baş Etme Davranışlarında Öz-Etkililik: Ben Kimim ve Neleri Gerçekleştirebilirim?

Self-Efficacy in Coping Behaviors of Cancer Patients: Who Am I and What Can I Accomplish?

Sayfa
610–621
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu derlemenin amacı kanser tanılı hastaların baş etme davranışlarının bir belirleyicisi olan öz etkililik kavramına ilişkin literatür bilgilerinin sunulmasıdır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Kanser, bireylerde ortaya çıkardığı semptomlar nedeniyle kişinin hastalığı ile baş etme gücünü azaltmaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu durumdaki birey, kendini daha güçsüz hissedebilmekte ve öz etkililik algısı olumsuz yönde etkilenmektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Bu derlemenin amacı kanser tanılı hastaların baş etme davranışlarının bir belirleyicisi olan öz etkililik kavramına ilişkin literatür bilgilerinin sunulmasıdır.
🔬Tür:Literatür & Derleme Çalışması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Kanser · güçlük · baş etme

Özet

Kanser, bireylerde ortaya çıkardığı semptomlar nedeniyle kişinin hastalığı ile baş etme gücünü azaltmaktadır. Bu durumdaki birey, kendini daha güçsüz hissedebilmekte ve öz etkililik algısı olumsuz yönde etkilenmektedir. Öz etkililik, bireyin gelecekte karşılaşabileceği güç durumların üstesinden gelmede ne derece başarılı olabileceğine ilişkin kendi hakkındaki yargısı ve inancıdır. Öz etkililik teorisi, genellikle insanların başarmaya inandıkları şeylere girişim yaptığını, başarısız olacağına inandıklarına da teşebbüs etmeyeceğini söyler. Öz etkililik, kanser tanılı hastaların tedavi ile ilişkili fiziksel, sosyal ve psikolojik sorunlarla baş edebilmesi ve bu yeni yaşam sürecine uyum sağlanması bakımından son derece önemlidir. Öz etkililik, iyi oluş ve başarılı bir semptom yönetiminin de etkili bir bileşeni olarak düşünülmektedir. Hemşirelerin bireylerin sağlığını geliştirmeye yönelik olumlu davranışlar edinmelerindeki rolleri de önemlidir. Hemşire ayrıca, günlük yaşam aktivitelerinin sürdürülmesi, başarma performansının artırılması, değişikliğe uyumunun sağlanması, aile/sosyal destek mekanizmalarının sürece dâhil edilmesi, cesaretlendirme ve bilgi eksikliğinin giderilmesi gibi pek çok değişkeni de yönetmektedir. Böylelikle hemşireler hastaların öz etkililik algılarının yükseltilmesine destek olurlar. Bu derlemenin amacı kanser tanılı hastaların baş etme davranışlarının bir belirleyicisi olan öz etkililik kavramına ilişkin literatür bilgilerinin sunulmasıdır.

Abstract

Cancer symptoms make patients less able to cope with their health conditions, more vulnerable to negative outcomes, and more likely to develop negative self-efficacy. Self-efficacy is one’s judgment and belief in how successfully one can overcome possible future challenges. The self-efficacy theory holds that people are likely to engage in activities which they believe they can accomplish and avoid those in which they perceive themselves to be incompetent. Self-efficacy is of paramount significance for cancer patients to cope with treatment-related physical, social, and psychological problems and to adapt to new life situations. It should, therefore, be considered an integral part of well-being and success in symptom management. Nurses play a significant role in health-promoting behavior development. Nurses also manage such variables as maintaining activities of daily living, increased success rates, adaptation to change, involving family and social support mechanisms in the process, and encouraging and informing patients. Thus, nurses also support patients to increase their self-efficacy perceptions. The purpose of this review is to present the literature on the concept of self-efficacy, which is a determinant of the coping behaviors of patients with cancer.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

KIRCA, K., KUTLUTURKAN, S. (2021). Kanser Tanılı Hastaların Baş Etme Davranışlarında Öz-Etkililik: Ben Kimim ve Neleri Gerçekleştirebilirim?. Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care, Cilt: 15 - Sayı: 3, 610–621. https://ajindex.com/articles/371242

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (15)

  1. Bandura A. Self-efficacy. In V. S. Ramachaudran (Ed.), Encyclopedia of human behavior. New York: Academic Press. (Reprinted in H. Friedman [Ed.], Encyclopedia of mental health. San Diego: Academic Press, 1998) 1994.p.71-81
  2. Schwarzer R, Luszczynska A, Ziegelmann JP, Scholz U, Lippke S. Social-cognitive predictors of physical exercise adherence: three longitudinal studies in rehabilitation. Health Psychology 2008; 27(1S): 54-63
  3. Sheeran P, Maki A, Montanaro E, Avishai-Yitshak A, Bryan A, Klein WM, Miles E, Rothman AJ. The impact of changing attitudes, norms, and self-efficacy on health-related intentions and behavior: A meta-analysis. Health Psychol 2016;35(11):1178-1188
  4. Gallagher R, Donoghue J, Chenoweth L, Stein‐Parbury J. Self‐management in older patients with chronic illness. International Journal of Nursing Practice 2008;14(5),373-382
  5. Filiz SB. (Editör). Öğrenme ve öğretme kuram ve yaklaşımları. 2.Baskı, Ankara: Pegem Akademi 2013,88-94
  6. Akın S, Guner CK. Determinants of fatigue, self-efficacy, and quality of life of cancer patients during chemotherapy: A study from Turkey. Journal of Nursing Science 2017;3(4),17-26
  7. Aksayan S, Gözüm S. Olumlu sağlık davranışlarının başlatılması ve sürdürülmesinde öz-etkililik (kendini etkileme) algısının önemi. Cumhuriyet Üniversitesi Hemşirelik Yüksek Okulu Dergisi 1998;2:35-42
  8. Bandura A. Social cognitive theory in culturel context. Oxford:Oxford University Press 2002,212-213
  9. Gündüz B ve Çapri B. (Editörler). Eğitim psikolojisi. Adana: Karahan Kitabevi 2013, 269-275
  10. Aydın B, Akbağ M, Tuzcuoğlu S, Yaycı L, Ağır M. Eğitim psikolojisi. Ankara: Nobel Yayınevi 2014.p.248-250
  11. Yeşilyaprak B. Eğitim psikolojisi. (12.Baskı), Ankara: Pegem Akademi. 2014.p. 255-260
  12. Baldwin AS, Rothman AJ, Hertel AW, Linde JA, Jeffery RW, Finch EA, Lando HA. Specifying the determinants of the initiation and maintenance of behavior change: an examination of self-efficacy, satisfaction, and smoking cessation. Health Psychol 2006;25(5):626-34
  13. Hendriksen ES, Pettifor A, Lee SJ, Coates TJ, Rees HV. Predictors of condom use among young adults in South Africa: the Reproductive Health and HIV Research Unit National Youth Survey. Am J Public Health 2007;97(7):1241-8
  14. Oei TP, Burrow T. Alcohol expectancy and drinking refusal self-efficacy: a test of specificity theory. Addict Behav 2000;25(4):499-507
  15. Scholz U, Sniehotta FF, Schwarzer R. Predicting physical exercise in cardiac rehabilitation: The