Dergiler / Trakya Üniversitesi Balkan Araştırma Enstitüsü Dergisi / 2016 / Cilt: 5 - Sayı: 1

YANYA'DA İLK OSMANLI HÂKİMİYET DÖNEMİ VE XIV. YÜZYILA AİT UNUTULMUŞ BİR ZÂVİYE

THE FIRST PERIOD OF OTTOMAN RULE IN IOANNINA AND A FORGOTTEN ZAVIYE FROM XIVTH CENTURY

Sayfa
145–182
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Ardından zâviyenin kaynaklara yansıyan ismi, gerçekten bir Halveti zâviyesi olarak mı kurulduğu tartışılacak ve bugünkü durumundan bahsedilecektir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Osmanlı Devleti'nin Balkan topraklarına geçiş ve yerleşme sürecinin tanıkları olan tekke ve zaviyeler hem Osmanlı tarihi hem de İslam tarihi açısından büyük önem taşımaktadırlar.
📊
Temel Bulgular & Veri:Zâviye hakkında şimdiye kadar ayrıntılı bir çalışma yapılmadığı gibi hakkında bilinenler ise sadece 1390'larda Evrenos Bey tarafından inşa edildiğini belirtmekten öteye geçmemiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Ardından zâviyenin kaynaklara yansıyan ismi, gerçekten bir Halveti zâviyesi olarak mı kurulduğu tartışılacak ve bugünkü durumundan bahsedilecektir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Osmanlı Devleti'nin Balkan topraklarına geçiş ve yerleşme sürecinin tanıkları olan tekke ve zaviyeler hem Osmanlı tarihi hem de İslam tarihi açısından büyük önem taşımaktadırlar. Ancak erken dönem kaynak sıkıntısı bu kentlere ilk Osmanlı girişleri ve fetih süreçlerini aydınlatacak kadar net bilgiler vermediği gibi bu süreçte kurulan yapılar da buna paralel olarak ihmal edilmişlerdir. İşte bu tekke/zaviyelerden biri de Osmanlı Devleti'nin Yanya'da kurduğu ilk hâkimiyet döneminde inşa edilen, Arnavutluk'un en eski Halveti tekkesi/zâviyesi olarak kabul gören ve bugün Yunanistan sınırları içerisinde bulunan Şeyh Haşim Zâviyesi'dir. Zâviye hakkında şimdiye kadar ayrıntılı bir çalışma yapılmadığı gibi hakkında bilinenler ise sadece 1390'larda Evrenos Bey tarafından inşa edildiğini belirtmekten öteye geçmemiştir. Bu nedenle araştırmamızın ilk aşaması Yanya'da ilk Osmanlı hâkimiyet dönemini ve dolayısıyla zâviyenin kuruluş tarihini tespite çalışmaktır. Ardından zâviyenin kaynaklara yansıyan ismi, gerçekten bir Halveti zâviyesi olarak mı kurulduğu tartışılacak ve bugünkü durumundan bahsedilecektir.

Abstract

Ottoman dervish lodges that witnessed the Ottoman conquest and first settlements in the Balkan Peninsula were important for both Ottoman and Islamic history. However in accordance with the lack of resources giving enough information about early Ottoman period's first conquests and settlements, the first architectural structures have been neglected as well. One of them, known as the oldest Halveti lodge of Albania, Seyh Hasim Zaviye, which originates from the first period of the Ottoman rule, is located today in Ioannina, Greece. No detailed study on the tekke has been made so far, and no further information, except its foundation in 1390's by Evrenos Beg, could be offered yet. Therefore, the first phase of our paper is to determine the first period of the Ottoman rule in Ioannina and thus the foundation date of this dervish lodge. Then the name of zaviye which was reflected to the Ottoman sources will be identified and will be discussed whether this dervish lodge was established as an Halveti zaviye. Finally we will mention about the current state of this forgotten XIVth century's structure from the first Ottoman rule in Ioannina.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

KILIÇ, A. (2016). YANYA'DA İLK OSMANLI HÂKİMİYET DÖNEMİ VE XIV. YÜZYILA AİT UNUTULMUŞ BİR ZÂVİYE. Trakya Üniversitesi Balkan Araştırma Enstitüsü Dergisi, Cilt: 5 - Sayı: 1, 145–182. https://ajindex.com/articles/368271

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (8)

  1. I. Arşiv Belgeleri ve Yayınlanmış Defterle BOA, A.MKT. UM, Dosya No: 347, Gömlek No: 33. BOA, C.EV., Dosya No: 133, Gömlek No: 6643. BOA, DH. MKT. Dosya No: 1655, Gömlek No: 115. BOA, DH.MKT., Dosya No: 1666, Gömlek No: 33. BOA, EV.MKT. No: 00636.00131/636/106. BOA, İ. TAL., Dosya No: 9, Gömlek No: 1310. BOA, ŞD., Dosya No: 176, Gömlek No: 37. BOA, Y. MTV, Dosya No: 182, Gömlek No: 130. BOA, Y.PRK-ASK, Dosya No: 16, Gömlek Sıra No: 38. BOA. EV. MKT. No: 00636.00131/636/106. BOA. İ. EV., Dosya No: 41, Gömlek No: 1324. BOA. Y. MTV. Dosya No: 95, Gömlek No: 63. VGM, Defter No: 008/78.00111. VGM, Defter No: 02411/00040. VGM, No: 006/ 219, Gazi Evrenos Bey Zaviyesi (Yanya). Hicrî 859 Tarihli Sûret-i Defter-i Sancak-i Tırhala I., neşr. Melek Delilbaşı- Muzaffer Arıkan, TTK Ankara 2001.
  2. AKGÜNDÜZ, Ahmet, İslâm Hukukunda ve Osmanlı Tatbikatında Vakıf Müessesesi, TTK, Ankara 1988.
  3. ARAVANTİNOS, Panagiotes, ??????????? ??? `??????? I/II, Athens, 1856. ________, ????????? ??? ???????, Vol. II, Ioannina 1984.
  4. AŞKAR, Mustafa, "Bir Türk Tarikatı Olarak Halvetiyye'nin Tarihî Gelişimi ve Halvetiyye Silsilesinin Tahlili", Ankara Üniversitesi İlahiyat Fak. Dergisi, S. XXXIX, Ankara 1999, s. 535-563. http://dergiler.ankara.edu.tr/dergiler/37/779/9983.pdf. (Erişim: 10.5.2015)
  5. AYVERDİ, Ekrem Hakkı, Avrupa'da Osmanlı Mimari Eserleri, Bulgaristan-Yunanistan-Arnavutluk, IV. Cilt, Fetih Cemiyeti Yay., İstanbul 1982.
  6. BAKIRCI, N.-Türkan, Hüseyin Kürşad, "Tekke ve Zaviyelerin Balkanlar'daki Rolü ve Önemi", Türük, Dil, Edebiyat ve Halkbilimi Araştırmaları Dergisi, S. 1, 2013, s. 145-160.
  7. BARKAN, Ömer Lütfi "İstila Devrinin Kolonizatör Türk Dervişleri ve Zaviyeler", Vakıflar Dergisi, S. II, Ankara, 1942, s. 279-304. ________, "Osmanlı İmparatorluğu'nda Toprak Vakıflarının İdarî-Malî Muhtariyeti Meselesi", Türk Hukuk Tarihi Dergisi, C. I, Ankara 1944, s. 11- 25. BARTL, Peter, Millî Bağımsızlık Hareketi Esnasında Arnavutluk Müslümanları (1878-1912), çev. Ali Taner, Bedir Yay, İstanbul 1998CLAYER, Natalie, L'Albanie, Pays des Derviches: Les Ordres Mystiques Musulmans en Albanie à l'époque Postottomane (1912-1967), Balkanologische Veröffentlichungen (17), Berlin-Wiesbaden: OsteuropaInstut der Freien Üniversitat 1990.
  8. DELİLBAŞI, Melek, "Selanik ve Yanya'da Osmanlı Egemenliği'nin Kurulması", Belleten, C. 51, S. 199, Ankara 1987, s. 75-106. ________, Johannis Anagnostis, "Selânik (Thessaloniki)'in Son Zaptı Hakkında Bir Tarih", TTK, Ankara 1989. ________, "1564 Tarihli Mufassal Yanya Livası Tah