Dergiler / Toplum ve Bilim / 2015 / Sayı: 134

Sağlam nesiller ya da dejenerasyon: Türkiye'de alkol karşıtı düşünce ve hareket (1910-1950)

Sayfa
30–54
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Genel bir değerlendirme yaptığımızda ise bu düşünsel çerçeveye yaslanan alkol karşıtı hareketin ulus inşa sürecine, nüfus stratejilerine ve toplumsal normların inşasına önemli bir entelektüel harç temin ettiği görülmektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışmada 1910-1950 yılları arasında Türkiye'de alkol karşıtı hareketin nasıl bir tarihsel atmosferde, uluslararası ortamda ve düşünsel temeller üzerinde geliştiği tartışılmaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:İkinci hat ise alkolün sosyo-ekonomik yapıyı gerilettiğini, suç oranlarını artırdığını, ahlaki çöküş yarattığını ve genel bir toplumsal dejenerasyona yol açtığını savunmaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Genel bir değerlendirme yaptığımızda ise bu düşünsel çerçeveye yaslanan alkol karşıtı hareketin ulus inşa sürecine, nüfus stratejilerine ve toplumsal normların inşasına önemli bir entelektüel harç temin ettiği görülmektedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Bu çalışmada 1910-1950 yılları arasında Türkiye'de alkol karşıtı hareketin nasıl bir tarihsel atmosferde, uluslararası ortamda ve düşünsel temeller üzerinde geliştiği tartışılmaktadır. Modernleşen Türkiye'de alkolün hangi bilimsel argümanlarla ele alındığı ve konuya hangi toplumsal ve siyasi kaygılarla yaklaşıldığı çalışmanın odak noktasını oluşturmaktadır. Bu dönemde güçlenen alkol karşıtı hareketin ortaya çıkardığı metinlere baktığımızda alkolün birbiriyle eklemlenmiş iki hat üzerinden sorunsallaştırıldığı görülmektedir: biyolojik ve toplumsal dejenerasyon. Bu sorunsallaştırmada öne çıkan ilk hat, alkolün müstakbel nesillerin sağlığını tehdit ettiği, alkol alışkanlığının verasetle kuşaklararasında aktarılarak biyolojik dejenerasyon yarattığı ve bu bağlamda milli nüfus politikalarına zarar verdiği yönündedir. İkinci hat ise alkolün sosyo-ekonomik yapıyı gerilettiğini, suç oranlarını artırdığını, ahlaki çöküş yarattığını ve genel bir toplumsal dejenerasyona yol açtığını savunmaktadır. Genel bir değerlendirme yaptığımızda ise bu düşünsel çerçeveye yaslanan alkol karşıtı hareketin ulus inşa sürecine, nüfus stratejilerine ve toplumsal normların inşasına önemli bir entelektüel harç temin ettiği görülmektedir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ARPACI, M. (2015). Sağlam nesiller ya da dejenerasyon: Türkiye'de alkol karşıtı düşünce ve hareket (1910-1950). Toplum ve Bilim, Sayı: 134, 30–54. https://ajindex.com/articles/367208

Kaynakça (20)

  1. Akalın, B. Ö. (1935)
  2. Kızlarımız İçin, Ahmet İhsan, İstanbul.
  3. Akalın, B. Ö. (1938) Türk Çocuğunu Nasıl Yaşatmalı-1, Ahmet İhsan, İstanbul.
  4. Akıl Hıfzıssıhhası (1943)
  5. Sıhhat ve İçtimai Muavenet Vekaleti, Ankara.
  6. Arpacı, M. (2015) Modernleşen Türkiye'de Beden ve Nüfus Politikaları: Hıfzıssıhha, Terbiye, Öjeni, Yayımlanmamış Doktora Tezi, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi, İstanbul. BCA. (Başbakanlık Cumhuriyet Arşivi) (1934) 30.18.1.2.-48.64.8. (19 Eylül 1934). BOA. (Başbakanlık Osmanlı Arşivi) (1203a) 189-9020, 29/ Z/1203. (20 Eylül 1789) BOA. (1203b) 192-9417, 29/Z/1203. (20 Eylül 1789). BOA. (1275) 375-86, 20/L /1277. (1 Mayıs 1861). BOA. (1306) 1127-88085, 26/B /1306. (28 Mart 1889). Broberg, G. ve M. Tyden (2005) "Eugenics in Sweden: Eficient Care", G. Broberg ve N.R. Hansen (der.), Eugenics and Welfare State içinde, Michigan, s. 77-151.
  7. Carlson, E.A. (2011) "The Hoosier Connection: Compulsory Sterilization as Moral Hygiene", P. A. Lombardo (der.), A Century of Eugenics in America içinde, Indiana, s. 11-26.
  8. Cleminson, R. (2014)
  9. Catholicism, Race and Empire: Eugenics in Portugal 1900-1950,
  10. CEU, New York. Develioğlu, F. (2000) "Müskirat", Osmanlıca-Türkçe Lügat, s. 741. Dorr, G. M. ve A. Logan (2011) "Quality, Not Mere Quantity, Counts", P. A. Lombardo (der.), A Century of Eugenics in America içinde, Indiana, s. 68-95.
  11. Dr. Kudsi (1933) "Alkolizm", İçki Düşmanı Gazete, 1(3). Düstur (1921) "Men'i Müskirat Kanunu", 3. Tertip, Cilt: 1. Felder, B. M. (2013) "Introduction: Eugenics, Sterilisation and the Racial State: The Baltic States and Russia and the Global Eugenics Movement", M. F. Björn ve P. J. Weindling (der.) Baltic Eugenics içinde, Rodopi, New York, s. 5-33. First National Conference on Race Betterment (1914),
  12. Michigan. Forel, A. (1934) "Cinsi Terbiye", Kültür, 14: 8-10.
  13. Forel, A. (1947) Cinsiyet Meselesi, çev. İhsan Unaner, Nebioğlu, İstanbul.
  14. Foucault, M. (2003) Abnormal: Lectures at the College de France 1974-1975, çev. Graham Burchell, Verso, New York. Goffman, E. (2014) Damga: Örselenmiş Kimliğin İdare Edilişi Üzerine Notlar, çev. L. Ünsaldı, Ş. Geniş, S. N. Ağırnaslı, Heretik, Ankara.
  15. Gordon, E. (2013)
  16. The Anti-Alcohol Movement In Europe, Forgotten, New York. Gökay, F. K. (1931)
  17. Ruh Hastalıkları, Vatandaş, İstanbul.
  18. Gökay, F. K. (1933) "Yolumuz", İçki Düşmanı Gazete, 1(1). Gökay, F. K. (1935) "Türkiye'de Alkolizm Problemi Raporu", Altıncı Ulusal Tıb Kurultayı, Kader, Ankara.
  19. Gökay, F. K. (1938)
  20. Kısırlaştırmanın Rolü, Kader, İstanbul. Gökay,