Dergiler / Toplum ve Bilim / 2010 / Sayı: 119

Meslek dayanışması mı, vatan kurtarıcılığı mı?: II. Meşrutiyet döneminde bir memur örgütlenmesi olarak Mülkiye Mezunları Cemiyeti, 1908-1916

Professional solidarity or saving the fatherland?: The issue of professional organization of civil officials in the Second Constitutional Era and the Association of the School of Civil Service (Mülkiye) Graduates, 1908-1916

Sayfa
162–183
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Meşrutiyet dönemindeki deneyimle cumhuriyet dö- nemi arasında ne gibi farklılık ve süreklilikler olabileceğine dair yol açıcı bir tartışma açmayı hedefliyor.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu yazı, Mülkiye Mezunları Cemiyetinin analizi üzerinden II.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu özgül örgütlenme sürecinin, devletin hizmetkârı, temsilcisi ve gerektiğinde kurtarıcısı olarak memur şeklindeki köklü geleneksel algıyla, kendi özlük haklarını iyileştirmeye çalışan ve kendi grup çıkarları doğrultusunda örgütlenen profesyonel memur arasındaki paradoksu Osmanlı bağlamında nasıl ortaya çıkardığı tartışılmaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Meşrutiyet dönemindeki deneyimle cumhuriyet dö- nemi arasında ne gibi farklılık ve süreklilikler olabileceğine dair yol açıcı bir tartışma açmayı hedefliyor.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Bu yazı, Mülkiye Mezunları Cemiyetinin analizi üzerinden II. Meşrutiyet dönemi Osmanlı-Türk memur örgütlenmesi meselesine eğilmektedir. Bu özgül örgütlenme sürecinin, devletin hizmetkârı, temsilcisi ve gerektiğinde kurtarıcısı olarak memur şeklindeki köklü geleneksel algıyla, kendi özlük haklarını iyileştirmeye çalışan ve kendi grup çıkarları doğrultusunda örgütlenen profesyonel memur arasındaki paradoksu Osmanlı bağlamında nasıl ortaya çıkardığı tartışılmaktadır. Mülkiye Mezunları Cemiyeti üyelerinin örgütsel faaliyetleriyle İttihatçı iktidar arasındaki organik bağlar ve siyasi gerilimler de yazıda ele alınan meselelerdendir. Yazı ayrıca, memur algıları ve memur örgütlenmesine ilişkin II. Meşrutiyet dönemindeki deneyimle cumhuriyet dö- nemi arasında ne gibi farklılık ve süreklilikler olabileceğine dair yol açıcı bir tartışma açmayı hedefliyor.

Abstract

By analyzing the Association of the School of Civil Service (Mülkiye) Graduates, this essay focuses on the issue of professional organization of Ottoman-Turkish civil officials in the Second Constitutional Era. The essay tries to discuss how this specific associational experience exposed the paradox between the deep-rooted traditional perception of the civil official as a servant, representative and also when needed savior of the state and the professional civil official getting organized on behalf of his own profession to promote his professional personal rights within the Ottoman context. The Association s organic relations and tensions with the Committee of Union and Progress government, as well as the activities of its members, are among the major points that are dealt with. Concerning the perceptions of civil officials and their organizational experience, the essay also attempts to open a discussion about possible breaks and continuities between the Second Constitutional Era and Republican Turkey.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

BEŞİKÇİ, M. (2010). Meslek dayanışması mı, vatan kurtarıcılığı mı?: II. Meşrutiyet döneminde bir memur örgütlenmesi olarak Mülkiye Mezunları Cemiyeti, 1908-1916. Toplum ve Bilim, Sayı: 119, 162–183. https://ajindex.com/articles/366957

Kaynakça (17)

  1. Akyüz, Y. (1978) Türkiye’de Öğretmenlerin Değişimdeki Etkileri, 1840-1940. Ankara:
  2. Doğan Basımevi. Akyüz, Y. (2009) “Doğuşunun Yüzüncü Yılında Türkiye’de Öğretmen Örgütlenmesinin İlk On Yılına Bakışlar (1908-1918)”, OTAM (Ankara Üniversitesi Osmanlı Tarihi Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi), no. 22 (2009): 1-50.
  3. Alkan, M. Ö. (1998) “İstanbul’da Sivil Toplum Kuruluşları, 1856-1945: Toplumsal Örgütlenmenin Gelişimi”, A. N. Yücekök, Y. Turan ve M. Ö. Alkan (yay. haz.), Tanzimat’tan Günümüze İstanbul’da Sivil Toplum Kuruluşları içinde. İstanbul:
  4. Tarih Vakfı Yayınları.
  5. Altunya, N. (1996) “Türkiye’de Öğretmen Örgütlenmesi, 1908-1990”, Mülkiyeliler Birliği Dergisi, no. 188-189 (Şubat-Mart 1996): 42-53.
  6. Balzer, H. (1991) “The Problem of Professions in Imperial Russia”, Edith W. Clowes, Samuel D Kassow ve James L. West (yay. haz.), Between Tsar and People: Educated Society and the Quest for Public Identity in Late Imperial Russia içinde. Princeton: Princeton University Press, s. 184-188.
  7. Baskıcı, M. M. (2009) “Mekteb-i Mülkiye’den Siyasal Bilgiler Fakültesi’ne 150 Yılın Kronolojisi”, Mülkiye, no. 265 (Kış 2009).
  8. Beşikçi, M. (2009) Between Voluntarism and Resistance: The Ottoman Mobilization of Manpower in the First World War. Doktora Tezi, Boğaziçi Üniversitesi.
  9. Beşikçi, M. (1999) The Organized Mobilization of Popular Sentiments: The Ottoman Navy League, 1909- 1919.
  10. Yüksek Lisans Tezi, Boğaziçi Üniversitesi.
  11. Bozkurt, Ö. (1980) Memurlar: Türkiye’de Kamu Bürokrasisinin Sosyolojik Görünümü. Ankara: Türkiye ve Orta Doğu Amme İdaresi Enstitüsü. Caplan, J. (1990) “Profession as Vocation: The German Civil Service”, Geoffrey Cocks ve Konrad H. Jarausch (yay. haz.), German Professions, 1800-1950 içinde. Oxford: Oxford University Press, 163-182.
  12. Colley, L. (1992) Britons: Forging the Nation, 1707-1837. New Haven: Yale University Press.
  13. Çankaya, A. (1968a) Son Asır Türk Tarihinin Önemli Olayları ile Birlikte Yeni Mülkiye Tarihi ve Mülkiyeliler, 1. cilt (toplam 8 cilt). Ankara:
  14. Mars Matbaası. Çankaya, A. (1968b) Son Asır Türk Tarihinin Önemli Olayları ile Birlikte Yeni Mülkiye Tarihi ve Mülkiyeliler, 2. cilt. Ankara:
  15. Mars Matbaası. Çankaya, A. (1968c) Son Asır Türk Tarihinin Önemli Olayları ile Birlikte Yeni Mülkiye Tarihi ve Mülkiyeliler, 3. cilt. Ankara:
  16. Mars Matbaası. Çetinsaya, G. (2002) “Mekteb-i Mülkiye 1915’te Niçin Kapatıldı?”, Mülkiye, no. 237 (Kasım-Aralık 2002): 225-231. Düstûr, II. Tertip. Ergin, O. (1977)
  17. Türkiye Maarif Tarihi, Cilt 1-2. İstanbul: Eser Matbaas