Dergiler / Tarihin Peşinde Uluslararası Tarih ve Sosyal Araştırmalar Dergisi / 2016 / Sayı: 15

ANKARA SANCAĞI'NDA YAŞAYAN GAYRİMÜSLİMLERİN EĞİTİM-ÖĞRETİM FAALİYETLERİ (19. YÜZYILIN SONLARI İLE 20. YÜZYILIN BAŞLARIND

EDUCATION-TEACHING ACTIVITIES OF NON-MUSLIMS LIVING AT THE DISTRICTS OF ANKARA (FROM THE LATE 19mCENTURY TO THE EARLY ZOmCENTURY)

Sayfa
815361–815385
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

İhtiyaç halinde devlet yöneticileri de gerekli yardımları yapmaktan geri kalmamışlar, bu okulların varlıklarını devam ettirmeleri için gerekli desteği vermişlerdi.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Osmanlı Devletinde gayrimüslimler, 19. yüzyılın başlarına kadar huzur içerisinde yaşamış ve eğitim faaliyetlerini kendi dini yapılan içerisinde serbestçe yürütmüşlerdi.
📊
Temel Bulgular & Veri:Ancak 19. yüzyılm başından itibaren zararlı fikirlerin yayılması ve gayrimüslim vatandaşların devlete bağlılığının sarsılmaya başlaması üzerine, bazı düzenlemeler yapılmış ve gayrimüslim okulları da bu vesileyle denetim altına alınmaya çalışılmıştı.
💡
Sonuç & Katkı:İhtiyaç halinde devlet yöneticileri de gerekli yardımları yapmaktan geri kalmamışlar, bu okulların varlıklarını devam ettirmeleri için gerekli desteği vermişlerdi.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Osmanlı Devletinde gayrimüslimler, 19. yüzyılın başlarına kadar huzur içerisinde yaşamış ve eğitim faaliyetlerini kendi dini yapılan içerisinde serbestçe yürütmüşlerdi. Ancak 19. yüzyılm başından itibaren zararlı fikirlerin yayılması ve gayrimüslim vatandaşların devlete bağlılığının sarsılmaya başlaması üzerine, bazı düzenlemeler yapılmış ve gayrimüslim okulları da bu vesileyle denetim altına alınmaya çalışılmıştı. Bu makalede 19. yüzyılın sonları ile 20. yüzyılm başlarında Ankara merkezi ile kazalarında yaşayan gayrimüslimlerin eğitim faaliyetleri üzerinde durulmaktadır. Tanzimatın ilanı ve sonrasında yapılan düzenlemeler çerçevesinde, devletin diğer bölgelerinde olduğu gibi, Ankara'dalq' gayrimüslim vatandaşlar da eğitim-öğretim faaliyetlerini devam ettirmişlerdi. Ankara merkezi ve kazalarında yaşayan gayrimüslimlerin sıbyan ve rüştiye derecesinde okulları mevcuttu. Devlet okullarına göre daha kaliteli eğitim verilen bu okullara kimi zaman Müslüman çocuklar da devam ediyordu. Okulların müfredatı, öğrencilere okutulan ders lq'tapları, yapılan sosyal ve kültürel etldnlikler ve öğretmenlerin çalışma yeterlilikleri gibi hususlar Maârif Nezâreti tarafından denetlenmiş, sorun olması halinde gerekli müdahaleler yapılmıştı. Bu okulların maddi ihtiyaçları çoğu zaman kendi ruhanî reislikleri veya cemaatin zenginleri tarafından bağış yoluyla karşılanmış, bunun yeterli olmadığı durumlarda sosyal ve kültürel etkinliklerden elde edilen gelirlerle sağlanmıştı. İhtiyaç halinde devlet yöneticileri de gerekli yardımları yapmaktan geri kalmamışlar, bu okulların varlıklarını devam ettirmeleri için gerekli desteği vermişlerdi.

Abstract

Osmanlı Devletinde gayrimüslimler, 19. yüzyılın başlarına kadar huzur içerisinde yaşamış ve eğitim faaliyetlerini kendi dini yapılan içerisinde serbestçe yürütmüşlerdi. Ancak 19. yüzyılm başından itibaren zararlı fikirlerin yayılması ve gayrimüslim vatandaşların devlete bağlılığının sarsılmaya başlaması üzerine, bazı düzenlemeler yapılmış ve gayrimüslim okulları da bu vesileyle denetim altına alınmaya çalışılmıştı. Bu makalede 19. yüzyılın sonları ile 20. yüzyılm başlarında Ankara merkezi ile kazalarında yaşayan gayrimüslimlerin eğitim faaliyetleri üzerinde durulmaktadır. Tanzimatın ilanı ve sonrasında yapılan düzenlemeler çerçevesinde, devletin diğer bölgelerinde olduğu gibi, Ankara'dalq' gayrimüslim vatandaşlar da eğitim-öğretim faaliyetlerini devam ettirmişlerdi. Ankara merkezi ve kazalarında yaşayan gayrimüslimlerin sıbyan ve rüştiye derecesinde okulları mevcuttu. Devlet okullarına göre daha kaliteli eğitim verilen bu okullara kimi zaman Müslüman çocuklar da devam ediyordu. Okulların müfredatı, öğrencilere okutulan ders lq'tapları, yapılan sosyal ve kültürel etldnlikler ve öğretmenlerin çalışma yeterlilikleri gibi hususlar Maârif Nezâreti tarafından denetlenmiş, sorun olması halinde gerekli müdahaleler yapılmıştı. Bu okulların maddi ihtiyaçları çoğu zaman kendi ruhanî reislikleri veya cemaatin zenginleri tarafından bağış yoluyla karşılanmış, bunun yeterli olmadığı durumlarda sosyal ve kültürel etkinliklerden elde edilen gelirlerle sağlanmıştı. İhtiyaç halinde devlet yöneticileri de gerekli yardımları yapmaktan geri kalmamışlar, bu okulların varlıklarını devam ettirmeleri için gerekli desteği vermişlerdi.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ŞİMŞEK, M. (2016). ANKARA SANCAĞI'NDA YAŞAYAN GAYRİMÜSLİMLERİN EĞİTİM-ÖĞRETİM FAALİYETLERİ (19. YÜZYILIN SONLARI İLE 20. YÜZYILIN BAŞLARIND. Tarihin Peşinde Uluslararası Tarih ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, Sayı: 15, 815361–815385. https://ajindex.com/articles/363137

Kaynakça (8)

  1. Başbakanlık Osmanlı Arşivi (BOA) -Dâhiliye NezâretiMektubi Kalemi: (DH. MKT.) Nr. 938/1-7, 1452/18, 1828/1. - Dâhiliye Nezâreti Siyasi Kısım Belgeleri: (DH. SYS.) Nr. 64/9-9, 64/9-11. -MaârifNezâretiMektubi Kalemi: (MF. MKT.) Nr. 279/18-1, 279/18-3, 455/1-2, 455/3, 513/2- 3, 568/14-3, 571/8-1, 638/16-11, 672/65-1, 672/65-5, 709/26-3, 714/46-5, 714/46-7, 714/46- 10, 839/49-1, 984/18. Düstur —Ankara Vilayet Salnameleri: 1308-1309, 1318, 1320, 1325. -MaârifNezâreti Salnameleri: 1316 ve 1318. -AKKUŞ, Turgay, Meşrutiyet'ten Cumhuriyet 'e Bursa Kent Merkezinde Gayrimüslimler, Libra Yayıncılık, İstanbul 2010. -AKYÜZ, Yahya, Türk Eğitim Tarihi M.Ö. 1000—M.S.2008,
  2. Pegem Akademi, Ankara 2009. -AYTAR, İbrahim Halil, "Modernleşme Döneminde Osmanlı Devletinde Tarsus ve Mersin'deki Azınlık Okulları", Tarihin Peşinde, S. 13, 2015, s. 217-240. -BAHAR, Belq' L.,Efsaneden Tarih ’e Ankara Yahudileri, Pan Yayıncılık, İstanbul 2003. -ERGİN, Osman Nuri, Türkiye Maarif Tarihi, C.1-2,
  3. Eser Neşriyat, İstanbul 1997.
  4. ERYILMAZ, Bilal, Gayrimüslim Tehaanın Yönetimi,Risale Yayınları, İstanbul 1996. -KARAL, Enver Ziya, Osmanlı Tarihi, C.VH, Türk Tarih Kurumu Yayım, Ankara 1961. -KARPAT, Kemal H.,Osmanlı Nüfusu 1831—1914,
  5. Timaş Yayınları, İstanbul 2010. -KENANOĞLU, M. Macit, "Osmanlı İmparatorluğunda Gayrimüslimlerin Eğitimi Üzerine", Türkiye Araştırmaları Literatürü Dergisi, C. 6, S. 12. 2008, s. 181-205. -KESKİNKILIÇ, Erdoğan, "Osmanlı Devletinde Gayrimüslim Okulları (Eğitim-YönetimDenetim)", Türk Kültürü İncelemeleri Dergisi, S. 23, İstanbul 2010, s. 69-98. -KOÇER, Hasan Ali, Türkiye 'de Modern Eğitimin Doğuşu ve Gelişimi (1773—1923),
  6. Milli Eğitim Bakanlığı Yayınlan, İstanbul 1991. -KODAMAN, Bayram, Abdülhamid Devri Eğitim Sistemi, Türk Tarih Kurumu Yayınları, Ankara 1999. -ORTAYLI, İlber, "Osmanlı İmparatorluğunda Millet Sistemi", Türkler, C.X, (Ed. Hasan Celal Güzel vd.), Ankara 2002.
  7. ŞERİF, Ahmet, Anadolu 'da Tanin, CI, Türk Tarih Kurumu Yayınları, Ankara 1999.
  8. ŞİMŞEK, Muttalip, 20. Yüzyılın Başlarında Aydın ve Muğla Sancaklarında Gayrimüslimlerin Demografik ve Sosyo—Ekonomik Durumları (1900—1925), Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Tarih Ana Bilim Dalı Basılmamış Doktora Tezi, Konya 2013. -TAŞDEMİRCİ, Ersoy, "Türk Eğitim Tarihinde Azınlık Okulları ve Yabancı Okullar", Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, S. 10, 2001, s. 13-28. -TAŞER, Seyit, "Sivas'ta Gayrimüslim Okullar Hakkında Tutulan Rapor (1914), Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstit