Dergiler / Tarihin Peşinde Uluslararası Tarih ve Sosyal Araştırmalar Dergisi / 2016 / Sayı: 15

OSMANLI SU VAKIFLARI

OTTOMANESE WATER FOUNDATIONS

Sayfa
445–473
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu makalede, Osmanlı'nın kuruluşundan Cumhuriyet'e kadarlq' süreçte suyun ne şeldlde temin edildiği ve kamuya dağıtıldığı; inşa edilen su yapılarının nasıl olduğu konu edinilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Osmanlı Devletinde gerek devlet adamları gerekse halk; suyu, iyilik ve hayır yapmanın ve vakıf kurmanın bir aracı olarak görmüştür.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bugün farklı devlet kurumlan tarafırıdan yerirıe getirilen su hizmetleri, Osmanlı'da vaqular eliyle yürütülmüştür.
💡
Sonuç & Katkı:Bu makalede, Osmanlı'nın kuruluşundan Cumhuriyet'e kadarlq' süreçte suyun ne şeldlde temin edildiği ve kamuya dağıtıldığı; inşa edilen su yapılarının nasıl olduğu konu edinilmiştir.
🔬Tür:Laboratuvar & Saha Deneyi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Osmanlı Devletinde gerek devlet adamları gerekse halk; suyu, iyilik ve hayır yapmanın ve vakıf kurmanın bir aracı olarak görmüştür. Bugün farklı devlet kurumlan tarafırıdan yerirıe getirilen su hizmetleri, Osmanlı'da vaqular eliyle yürütülmüştür. Osmanlı Devleti, kendinden önce Selçuklu'nun, Bizans'ın ve Roma'nın yapımı su sistemlerini değerlendirmiştir. Bunlar, Osman Gazi'den devletin son dönemine kadar çoğurıluğu itibariyle faaliyetlerini sürdürmüştür. Zira Müslüman olan Osmanlı Devletinde su, insanî bir ihtiyacın ötesinde ibadet etmenin de bir ön koşulu kabul edilmiştir. Osmanlı Devletinin büyük şehirlerirıden küçük kasabalarına değin, birçok farklı karakterde su yapısı ile karşılaşılmaktadır. Bunlar; çeşmeler, sebiller, şadırvanlar, su dolapları, suyollan, bentler, maksemler, maslaklar, su terazileri, sarnıçlar, hamamlar, havuzlar ve su kemerleridir. Sularla ilgili eserlerde suyolu nazırı, sebilci, saka, suyolcu, bölükbaşı, dolapçı ve âbkeş gibi görevliler hizmet ifa etmişlerdir. Vakıf sular çıkarıldıktan sonra, büyük suyollarırıa dâhil edilerek yerleşim yerlerine ulaştırılmış; buradan da valet kurumlarma veya şahıs evlerine intikal ettirilmiştir. Kişilere ve kurumlara sular, kiralama sistemi ile verilmiştir. Bu makalede, Osmanlı'nın kuruluşundan Cumhuriyet'e kadarlq' süreçte suyun ne şeldlde temin edildiği ve kamuya dağıtıldığı; inşa edilen su yapılarının nasıl olduğu konu edinilmiştir.

Abstract

Osmanlı Devletinde gerek devlet adamları gerekse halk; suyu, iyilik ve hayır yapmanın ve vakıf kurmanın bir aracı olarak görmüştür. Bugün farklı devlet kurumlan tarafırıdan yerirıe getirilen su hizmetleri, Osmanlı’da vaqular eliyle yürütülmüştür. Osmanlı Devleti, kendinden önce Selçuklu’nun, Bizans’ın ve Roma’nın yapımı su sistemlerini değerlendirmiştir. Bunlar, Osman Gazi’den devletin son dönemine kadar çoğurıluğu itibariyle faaliyetlerini sürdürmüştür. Zira Müslüman olan Osmanlı Devletinde su, insanî bir ihtiyacın ötesinde ibadet etmenin de bir ön koşulu kabul edilmiştir. Osmanlı Devletinin büyük şehirlerirıden küçük kasabalarına değin, birçok farklı karakterde su yapısı ile karşılaşılmaktadır. Bunlar; çeşmeler, sebiller, şadırvanlar, su dolapları, suyollan, bentler, maksemler, maslaklar, su terazileri, sarnıçlar, hamamlar, havuzlar ve su kemerleridir. Sularla ilgili eserlerde suyolu nazırı, sebilci, saka, suyolcu, bölükbaşı, dolapçı ve âbkeş gibi görevliler hizmet ifa etmişlerdir. Vakıf sular çıkarıldıktan sonra, büyük suyollarırıa dâhil edilerek yerleşim yerlerine ulaştırılmış; buradan da valet kurumlarma veya şahıs evlerine intikal ettirilmiştir. Kişilere ve kurumlara sular, kiralama sistemi ile verilmiştir. Bu makalede, Osmanlı’nın kuruluşundan Cumhuriyet’e kadarlq' süreçte suyun ne şeldlde temin edildiği ve kamuya dağıtıldığı; inşa edilen su yapılarının nasıl olduğu konu edinilmiştir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

SAĞIR, Y. (2016). OSMANLI SU VAKIFLARI. Tarihin Peşinde Uluslararası Tarih ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, Sayı: 15, 445–473. https://ajindex.com/articles/363104

Kaynakça (5)

  1. Başbakanlık Osmanlı Arşivi (BOA) -Cevdet Evkâf (C. EV.): 16885. -Evkâf Defteri EV. d.): 10042. -İrade Dahiliye İ. DH.): 65245379. 1.2. Vakıflar Genel Müdürlüğü Arşivi VGMA) -59-60,' 734.145-146; 1388.13b-16a; 1436.20; 1449.54, 1450.5,12; 1501.17.23 Vd.; 1652733; 1896.15. 1.3. Köprülü Kütüphanesi KK) -Ekler 3/2446; 4/2447; 8/2445 9; 10; 11 numaralı defterler -Haritalar, 2441. 1.4. Süleymaniye Kütüphanesi -Hac1 Beşir Ağa, numara 682. 1.5. Tapu Kadastro Genel Müdürlüğü Kuyüd—ı Kadime Arşivi TKGMA) -Vakf-ı Cedid, 81 numaralı defter, varak. 87b-88a. 2. Kaynaklar ve Araştırma Eserleri -ACLÜNİ, Ismail bin Muhammed (1988). Keşfü’l—Hafa, thk. Ahmet Halebî el-Attâr, C. I, Beyrut: Dâru'l-Kütübi'I-Ilmiyye. -AKILLI, Hüseyin (2012). ”Su Hizmetlerinde Dejavu: Osmanlı Su Şirketlerinden Antsu’ya", Çağdaş Yerel Yönetimler, C. 21, S. 4, s. 15-26. -ALİ EMİRİ. “Istanbul’un YıIqlmakta Olan Çeşmeleri ve Akmayan Evkâf Suları Hakkında", Osmanlı Tarihi ve Edebiyatı Mecmuası, Sene 2, S. 20, s. 477-78. -ARSLANTÜRK, H. Ahmet (2002).
  2. Turhan Valide Sultan Vakfiyesi, Istanbul: Okur Kitaplığı. -ATA, Galip (2000). ”İstanbul Evkâf Suları, İstanbul Su Külliyatı, haz. Ahmet Kala, C. XIII, İstanbul: İstanbul Büyükşehir Belediyesi Yay1m, s. 141-163. -ATEŞ, İbrahim (1985). “Vakıf Belgeler Arşivi’nin Dünü Bugünü”, İİ. Vakıf Haftası Kitabı, Ankara: Vakıflar Genel Müdürlüğü Yayım, s. 26-32. -ATEŞ, Ibrahim (1987). Kanunî Sultan Süleyman’ın Su Vakfi, Ankara:
  3. Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayım. (1980).
  4. Mimar Sinan Vakfı, Istanbul: Türk Dünyası Araştırmaları Vakfı Yayım. -AYBET, Gülgün Üçel (2003). Avrupalı Seyyahların Gözünden Osmanlı Dünyası ve İnsanları (1530—1699), Istanbul: Iletişim Yayınları. -AYKUTLU, Feyza (2014). Şehzade ve Süleymaniye Külliyeleri’nde Su Mimarisi, Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi, (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). -BASİRETÇİ ALİ EFENDİ (2010). Bir Zamanlar İstanbul, haz. Nuri Sağlam, İstanbul Ticaret Odası Yayım, 2. Baskı. -BAYRAM, Mikail (2010). ”Selçuklular Zamamnda Konya’da Su Şebekeleri”, Su Medeni— yeti Sempozyumu, ed. Kerim Han Acar, Koski Yayım, s. 104-110. -BERKI, Ali Himmet. Vakfa Dair Yazılan Eserlerle, Vakfiye ve Benzeri Vesikalarda Geçen İstılah ve Tabirler, Ankara:
  5. Vakıflar Genel Müdürlüğü Neşriyatı, II. Baskı, trs. -BILMEN, Ömer Nasuhi (1951). Hukuk—ı İslâmiyye ve İstılahâtı Fıkhiyye Kâmüsu, C. IV, İstanbul: Istanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Yayınları. —Bursa Vakfiyeleri (2013). haz. Hasan Basri Öcalan, Sezai Sevim, Doğan Yavaş, Bursa: Bursa Büyükş