Dergiler / Tarihin Peşinde Uluslararası Tarih ve Sosyal Araştırmalar Dergisi / 2016 / Sayı: 15

KONYA SAHİP ATA VAKIF MÜZESİ’NDE SERGİLENEN VAKIF ŞAMDANLAR

DONATED CANDLESTICKS WHICH ARE EXHIBITED AT KONYA SAHIP ATA FOUNDATION MUSEUM

Sayfa
329–359
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Böylece hem sanat tarihi hem de tarih alanında yapılacak çalışmalara katkı sağlanması amaçlanmaktadır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Konya Sahip Ata Vakıf Müzesi'nde Konya çevresinden getirilen çeşitli eserler sergilenmektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu çalışmada müzede sergilenen 48 şamdandan üzerinde vakıf bilgileri bulunan 19 tanesi elealınacaktır.
💡
Sonuç & Katkı:Böylece hem sanat tarihi hem de tarih alanında yapılacak çalışmalara katkı sağlanması amaçlanmaktadır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Konya Sahip Ata Vakıf Müzesi'nde Konya çevresinden getirilen çeşitli eserler sergilenmektedir. Ahşap, halı, lq'lim, yazma, arşiv vesikası, hat levhası, taş, çini ve alçı gibi çeşitli gruplara ayrılan bu eserler arasında madeni eserler de yer almaktadır. Madeni eserler içerisinde ise hem sayı hem de nitelikleri açısından şamdanlar özel bir öneme sahiptir. Bu çalışmada müzede sergilenen 48 şamdandan üzerinde vakıf bilgileri bulunan 19 tanesi elealınacaktır. Konutlardaki kullanımlarının yanısıra cami, türbe, dergâh, tekke ve zaviye gibi yapılarda aydınlatma aracı olmanın ötesinde sembolik bir anlam da kazanan şamdanlar, maden sanatının en güzel uygulama alanları arasındadır. Bununla birlikte incelediğimiz şamdanlar genel olarak sade, işlevin ön planda olduğu eserlerdir. Çalışmamıza konu olan şamdanlar Konya çevresindelq' çeşitli cami, mescit ve dergâhlardan getirilerek Sahip Ata Vaqu Müzesi'nde koruma altına almmıştır. Pirinç ve balqr madenlerinden yapılan bu şamdanlar 19. yüzyılın ikinci yarısına tarihlenmektedir. Söz konusu şamdarıların üzerinde edebi metinlere yer verilmeden kısa ve net ifadelerle şamdanın kim tarafından, hangi yapı için, ne zaman yapıldığını gösteren vaqu kayıtları bulunmaktadır. Bu makalede ele alınan şamdanlar, sanat tarilıi yöntem ve tekniklerine göre tanıtılacak ve değerlendirilecektir. Bunun yanında şamdanlar üzerindeki vakıf kayıtları da okunarak, içerdikleri bilgiler ortaya konulacaktır. Böylece hem sanat tarihi hem de tarih alanında yapılacak çalışmalara katkı sağlanması amaçlanmaktadır.

Abstract

Various works which were gathered from Konya region are exhibited at Sahip Ata Museum. There are also metal works among various works divided into some groups such as wood, carpet, rugs, manuscripts, archive documents, calligraphy, stone, tiles and plaster. Candlesticks have special significance in metal works in terms of both number and quality. In this study, 19 candlesticks with inscriptions of donation among 48 candlesticks on the exhibition at the museum will be discussed. Beside their usage at homes they were also used at mosques, tombs, dargahs, dervish lodges and other structures. Apartfrom lighting they gained symbolic meanings and one of thefinest examples of metal work. But the candlesticks that we study are generally simple and were designed forfunction. The candlesticks were taken under protection by bringing from mosques, masjids and dargahs around Konya. These candlesticks, madefrom brass and copper are dated to the second half of the 19th century. On the candlesticks, there are simple texts (waqfiyah) which answered the questions such as Who donated? When and where was it donated? The Candlesticks discussed in this article, will be introduced and will be evaluated according to the methods and techniques of Art History. Also the vaqfiyahs on the candlesticks will be read and the information they contain will be presented. Thus, it’s aimed to contribute to works in future both in the History and History ofArt fields.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ÇETİNASLAN, M. (2016). KONYA SAHİP ATA VAKIF MÜZESİ’NDE SERGİLENEN VAKIF ŞAMDANLAR. Tarihin Peşinde Uluslararası Tarih ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, Sayı: 15, 329–359. https://ajindex.com/articles/363101

Kaynakça (18)

  1. Akok, Mahmut, ”Konya’da Sahib Ata Harıikâh, Camiinin Rölöve ve Mimarisi”, Türk Arkeoloji Dergisi, Sayı: XD(/2, Ankara 1970, 5. 5-22.
  2. Altun, Yusuf, Konya’daki Geç Dönem Osmanlı Camileri, S.Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsü Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Konya 2009.
  3. Anonim, İstanbul Müzeleri, Türk ve İslâm Eserleri Müzesi Rehberi, İstanbul Devlet Bası- mevi, İstanbul 1939.
  4. Anonim, Milli Saraylar Aydınlatma Araçları Koleksiyonu, (Yayınlayan Prof. Dr. Erol Eti), TBMM Milli Saraylar Daire Başkanlığı Yayını, İstanbul 1998.
  5. Arseven, Celâl Esad, ”Şamdan", Sanat Ansiklopedisi, Cilt: IV, Milli Eğitim Basımevi, İstanbul 1952, 1862-1863.
  6. Atasoy, Nurhan, 1582 Surname—i Hümayun, Düğün Kitabı, Koçbank, İstanbul 1997.
  7. Atıl, Esin, Levni ve Surname, Bir Osmanlı Şenliğinin Öyküsü, Koçbank, İstanbul 1999.
  8. Bakırcı, Naci, Dergâh—ı Mevlâna Albümü, Asitâne, (Ed. Yrd. Doç. Dr. Sezai Küçük Harun Yıldız), Rumî Yayınları, İstanbul 2007.
  9. Belli, Oktay Kayaoğlu, Gündağ, Anadolu’da Türk Bakırcılık Sanatının Gelişimi, Sandoz Kültür Yayınlan, İstanbul 1993.
  10. Biçici, Hür Kâmil, Tire Yalınayak Cami Şadırvanmda Bulunan Bezemeler", The ]ournal ofAcademic Social Science Studies ]ASSS, Volume 6, Issue 7, July 2013, s. 217-246,
  11. Bozkurt, Nebi, ”Şamdan”, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi TDVİA), Cilt: 38, Türlq'ye Diyanet Vakfı, İstanbul 2010, s. 328-329.
  12. Bozkurt, Tolga, “Konya-Hatunsaray (Lystra) ve Çevresindeki Cami ve Mescitler", Anka— ra Ünversitesi Dil ve Tarih—Coğrafya Fakültesi Dergisi, Sayı: 55, 1, (Editör: Prof. Dr. A. Merthan Dündar), Ankara Üniversitesi Yayını, Ankara 2015, 5. 1-54.
  13. Buyruk Akbaba, Ayşe Nur, “Envanter ve Değerleme, Müzelerde Envanter ve Değerleme Üzerine Bir İnceleme”, Turkish Studies International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic Volume 9/2, Ankara Winter 2014, p. 377-390.
  14. Çağman, Filiz (Sunu ve Katalog Metni), Anadolu Medeniyetleri III Selçuklu/Osmanlı, Topkapı Sarayı Müzesi İstanbul 22 Mayıs-30 Elq'm 1983,
  15. T.C. Kültür ve Turizm Bakanlı- ğı, İstanbul 1983.
  16. Çerkez, Murat, ”Eyüpsultan Mezarlıklarmda Kandil Motifleri”, Tarihi, Kültürü ve Sana— tıyla III. Eyüpsultan Sempozyumu, Tebliğler, 28—30 Mayıs 1999,
  17. Eyüp Belediyesi, İstanbul 2000, s. 338-365.
  18. Çetinaslan, Mustafa, ”Hacı Veyis Camii”, Konya Ansiklopedisi, Cilt: 4, Konya Kültür A. Ş., Konya 2012, s. 93. Çetinaslan, Mustafa, “Keçeciler (Selahaddin) Camii", Konya Ansiklopedisi, Cilt: 5, Konya Kültür A. Ş., Konya 2013, s. 138. Çevrimli, Nilgün Burkan, Görkemli, ”Tokat Mevleviha