Dergiler / Tarihin Peşinde Uluslararası Tarih ve Sosyal Araştırmalar Dergisi / 2016 / Sayı: 15

MUHAFAZAKARLİK VE FEMİNİZM KISKACINDA BİR İSİM: FATMA ALİYE HANIM

A FIGURE BETWW'EN CONSERVATISM AND FEMINISM GRAPPLES: FATMA ALIYE HANIM

Sayfa
185–206
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Dönemine göre oldukça ilerici söylemlerle dikkat çeken Fatma Aliye, Batı ve Doğu'nun üstün yanlarınm bileşiminden doğan yeni bir Türk kadınmm hayalini tüm eserlerinde ve kalem tartışmalarında canlandırmaya çalışmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Tanzimat Dönemi modernleşme hareketlerinin eril öncüleri, modernleşmenin itici güçlerinden birinin "kadın meselesi" olduğunu ileri sürmüşlerdir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu dönemde "kadın meselesi" sadece dönemin erkek düşünce adamları tarafından değil, kadın yazar ve aydınlan tarafından da farklı bakış açıları ile tartışılmaya başlanmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Dönemine göre oldukça ilerici söylemlerle dikkat çeken Fatma Aliye, Batı ve Doğu'nun üstün yanlarınm bileşiminden doğan yeni bir Türk kadınmm hayalini tüm eserlerinde ve kalem tartışmalarında canlandırmaya çalışmıştır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Tanzimat Dönemi modernleşme hareketlerinin eril öncüleri, modernleşmenin itici güçlerinden birinin "kadın meselesi" olduğunu ileri sürmüşlerdir. Bu dönemde "kadın meselesi" sadece dönemin erkek düşünce adamları tarafından değil, kadın yazar ve aydınlan tarafından da farklı bakış açıları ile tartışılmaya başlanmıştır. Tanzimat döneminin ilk kadın yazarı olarak kabul edilen Fatma Aliye Harıım, kalemiyle II. Meşruiyet'e damgasını vuracak Osmanlı feminizminin de ilk öncüleri arasında yer almıştır. Bu çalışmanm konusu, Tanzimat'tan itibaren hareketlenen basın ve düşünce hayatı içinde, Osmanlı Kadın hareketinin önemli aydınlarından biri olan Fatma Aliye Hanım'ın eserlerinde, kadın hakları ve kadın sorunlarının ele alınışındaki özgünlüğü ortaya koyabilmektedir. Bu amaçla, çalışma, Tanzimat dönemi aydınlarının geneline hâkim olan geleneksel ve modern arasında kalmışlığın izini Fatma Aliye Hanım'ın eserlerinde sürmüştür. Fatma Aliye Hanım'ın romanları, gazete yazılan ve konferanslan bir bütün olarak ele alındığında ise, onun kadın hakları konusunda ne tam bir batılı feminist ne de tam bir İslamcı tavır sergilediği görülmüştür. Dönemine göre oldukça ilerici söylemlerle dikkat çeken Fatma Aliye, Batı ve Doğu'nun üstün yanlarınm bileşiminden doğan yeni bir Türk kadınmm hayalini tüm eserlerinde ve kalem tartışmalarında canlandırmaya çalışmıştır.

Abstract

Tanzimat Dönemi modernleşme hareketlerinin eril öncüleri, modernleşmenin itici güçlerinden birinin ”kadın meselesi" olduğunu ileri sürmüşlerdir. Bu dönemde ”kadın meselesi" sadece dönemin erkek düşünce adamları tarafından değil, kadın yazar ve aydınlan tarafından da farklı bakış açıları ile tartışılmaya başlanmıştır. Tanzimat döneminin ilk kadın yazarı olarak kabul edilen Fatma Aliye Harıım, kalemiyle II. Meşruiyet’e damgasını vuracak Osmanlı feminizminin de ilk öncüleri arasında yer almıştır. Bu çalışmanm konusu, Tanzimat’tan itibaren hareketlenen basın ve düşünce hayatı içinde, Osmanlı Kadın hareketinin önemli aydınlarından biri olan Fatma Aliye Hanım’ın eserlerinde, kadın hakları ve kadın sorunlarının ele alınışındaki özgünlüğü ortaya koyabilmektedir. Bu amaçla, çalışma, Tanzimat dönemi aydınlarının geneline hâkim olan geleneksel ve modern arasında kalmışlığın izini Fatma Aliye Hanım’ın eserlerinde sürmüştür. Fatma Aliye Hanım’ın romanları, gazete yazılan ve konferanslan bir bütün olarak ele alındığında ise, onun kadın hakları konusunda ne tam bir batılı feminist ne de tam bir İslamcı tavır sergilediği görülmüştür. Dönemine göre oldukça ilerici söylemlerle dikkat çeken Fatma Aliye, Batı ve Doğu’nun üstün yanlarınm bileşiminden doğan yeni bir Türk kadınmm hayalini tüm eserlerinde ve kalem tartışmalarında canlandırmaya çalışmıştır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

DERER, -. G., POLAT, F. (2016). MUHAFAZAKARLİK VE FEMİNİZM KISKACINDA BİR İSİM: FATMA ALİYE HANIM. Tarihin Peşinde Uluslararası Tarih ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, Sayı: 15, 185–206. https://ajindex.com/articles/363096

Kaynakça (15)

  1. Ahmet Mithat Efendi (2011), Patma Aliye: Osmanlı’da Bir Kadın Yazarın Doğuşu, Çev. Bedia Emet, İstanbul:
  2. Sel Yayıncılık. -Barbarosoğlu, Fatma (2012), Fatma Aliye: Uzak Ülke, Profil Yayıncılık, İstanbul 2012. -Biricikoğlu, Hale (2006), ”Türk Modernleşmesi'nde Kadın”, Second International Conferen— ce on Womenn’s Studies, EMU-CWS. -Çaha Ömer (1996),
  3. Sivil Kadın, Çev: Ertan Özensel, Vadi Yayınları,
  4. Ankara. -Çakır, Serpil (2011), “Fatma Aliye: Öncü Bir Kadın, Aydın, Yazar ve Felsefeci”, Fatma Aliye: Osmanlı ’da Bir Kadın Yazarın Doğuşu, Çev. Bedia Emet, Istanbul: Sel Yaymcılık. -Çakır, Serpil (2013),
  5. Osmanlı Kadın Hareketi, İstanbul:
  6. Metis. -Çakır, Serpil (1996), “Türkiye"de Kadın Hareketinin Dünü ve Bugünü”, Sivil Toplum Örgütleri Gözüyle Türkiyede Kadının Eğitimi Sempozyumu, 25 Aralık 1996,
  7. Türk Kütüphaneciler Derneği, Ankara, 5. 100-122. -Çakmak, Banu (2011), ”Tanzimat’tan Cumhuriyet’e Uzanan Çizgide Osmanlı’da Kadın Hareketleri, Dönemin Tiyatrosunda Kadının Temsili ve Kadın Sorunu”, İstanbul: Ti— yatro ve Dramaturji Bölüm Dergisi, Sayı: 18, erişim adresi: http://www.journals.istanbul.edu.tr/iutiyatro/article/view/l023020039, erişim tarihi: 09.08.2015. -Demir, Hilal (2013), ”Fatma Aliye Hanım’m Çerçevesinden Kadın Haklarmm Sınırlan", Turkish Studies: International Periodical For Tlıe Languages, Literature and History of Tur— kish or Turkic,Volume 8/9 Summer 2013, p. 1059-1068. -Durakabaşa, Ayşe (2002), Halide Edip (Türk Modernleşmesi ve Feminizm), Istanbul: İletişim Yayınları. -Esen, Nükhet (2006), ”Bir Osmanlı Kadın Yazarın Doğuşu: Fatma Aliye”, Modern Türk Edebiyatı Üzerine Okumalar, Istanbul: İletişim Yayınları. -Evren Karataş (2009), “Türkiye’de Kadın Hareketleri ve Edebiyatımızda Kadın Sesleri”, Turkish Studies International Periodical For the Languages, Literature and History of Tur— kish or Turkic, Volume 4/8, s:1652-1673. -Fatma Aliye (1325 ), “İlim ile Cehl”, Inkılab, 8.8, 18 Şaban 1327, 22 Ağustos 1325. -Fatma Aliye (2007), Çok Eşlilik Taaddüd—i Zevcat), Haz. Firdevs Canbaz, Hece Yayınları,
  8. Ankara. -Fatma Aliye Hanım (1996),
  9. Muhadarat, Enderun Kitabevi,
  10. İstanbul. -Fatma Aliye Hanım (2012),
  11. Enin, Yay. Haz. Ayşe Demir, Kesit Yayınlan, Istanbul, Eylül. -Fatma Aliye (2009),
  12. Udi, Yay. Haz. Ferit Ragıp Tuncar, Istanbul: Selis Kitaplar. -Fatma Aliye (2009),
  13. Islam Kadınları, Yay. Haz. Ayhan Pekin-Amine Pelq'n, Istanbul: lnlqlap Basım Yayım. -Göle, Nilüfer (2008),
  14. Modern Mahrem, İstanbul:
  15. Metis Yayınlar. -Gülendam, Ramazan (2006), Türk Romanında Kadın Ki