Dergiler / Tarihin Peşinde Uluslararası Tarih ve Sosyal Araştırmalar Dergisi / 2017 / Sayı: 17

1821 MORA İSYANI SIRASINDA EDREMİT KÖRFEZİ VE ZEYTİNCİLİK

THE GULF OF EDREMIT AND OLIVE CULTIVATION DURING THE MOREA REVOLT IN 1821

Sayfa
917283–917306
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Ayrıca bu süreçte firari Rumların bir milyon civarında zeytin ağacına devlet tarafın- dan el konulmuş ancak bir süre sonra Ayvalık ve Yunda adasına dönen firarilere mülkle- ri iade edilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:1821 yılında Mora'da çıkan isyan kısa süre içinde adalar ve Anadolu'nun batısını tehdit etmeye başlamıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Ayvalık'ta çıkan isyan sadece bu kazayı değil Edremit Körfezi'ndeki Tuzla, Edremit ve Kemer Edremit kazalarını ve hatta Ayvalık'ın güneyindeki Çandarlı'ya kadar olan sahayı etkilemiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Ayrıca bu süreçte firari Rumların bir milyon civarında zeytin ağacına devlet tarafın- dan el konulmuş ancak bir süre sonra Ayvalık ve Yunda adasına dönen firarilere mülkle- ri iade edilmiştir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

1821 yılında Mora'da çıkan isyan kısa süre içinde adalar ve Anadolu'nun batısını tehdit etmeye başlamıştır. Rum eşkıyasının Batı Anadolu sahilindeki yerleşim birimlerine saldı- rılarda bulunması bir taraftan buradaki yerleşik Müslüman ahaliye zarar verirken diğer taraftan da bölgedeki Rumları isyan için cesaretlendirmiştir. Bu süreçte Mora'daki isyan kısa bir süre sonra Rum nüfusun çoğunlukta olduğu Ayvalık'a ve Yunda adasına da tesir etmiştir. Ayvalık'ta çıkan isyan sadece bu kazayı değil Edremit Körfezi'ndeki Tuzla, Edremit ve Kemer Edremit kazalarını ve hatta Ayvalık'ın güneyindeki Çandarlı'ya kadar olan sahayı etkilemiştir. İsyanın, Edremit Körfezi'nde askerî, idarî ve sosyo-ekonomik birtakım sonuçları olmuş- tur. Özellikle öteden beri İstanbul'un zeytinyağı ihtiyacını karşılayan körfezdeki sosyo- ekonomik dinamiklerin temelini oluşturan zeytincilik bu süreçten ciddi ölçüde etkilen- miştir. İsyanın bastırılması esnasında ve körfezdeki eşkıyalık hadiseleri sebebiyle zeytin- cilik, zeytinyağı imal olunan mengeneler ve zeytin toplamaya gelen işçiler zarar görmüş- tür. Ayrıca bu süreçte firari Rumların bir milyon civarında zeytin ağacına devlet tarafın- dan el konulmuş ancak bir süre sonra Ayvalık ve Yunda adasına dönen firarilere mülkle- ri iade edilmiştir.

Abstract

1821 yılında Mora’da çıkan isyan kısa süre içinde adalar ve Anadolu’nun batısını tehdit etmeye başlamıştır. Rum eşkıyasının Batı Anadolu sahilindeki yerleşim birimlerine saldı‐ rılarda bulunması bir taraftan buradaki yerleşik Müslüman ahaliye zarar verirken diğer taraftan da bölgedeki Rumları isyan için cesaretlendirmiştir. Bu süreçte Mora’daki isyan kısa bir süre sonra Rum nüfusun çoğunlukta olduğu Ayvalık’a ve Yunda adasına da tesir etmiştir. Ayvalık’ta çıkan isyan sadece bu kazayı değil Edremit Körfezi’ndeki Tuzla, Edremit ve Kemer Edremit kazalarını ve hatta Ayvalık’ın güneyindeki Çandarlı’ya kadar olan sahayı etkilemiştir. İsyanın, Edremit Körfezi’nde askerî, idarî ve sosyo‐ekonomik birtakım sonuçları olmuş‐ tur. Özellikle öteden beri İstanbul’un zeytinyağı ihtiyacını karşılayan körfezdeki sosyo‐ ekonomik dinamiklerin temelini oluşturan zeytincilik bu süreçten ciddi ölçüde etkilen‐ miştir. İsyanın bastırılması esnasında ve körfezdeki eşkıyalık hadiseleri sebebiyle zeytin‐ cilik, zeytinyağı imal olunan mengeneler ve zeytin toplamaya gelen işçiler zarar görmüş‐ tür. Ayrıca bu süreçte firari Rumların bir milyon civarında zeytin ağacına devlet tarafın‐ dan el konulmuş ancak bir süre sonra Ayvalık ve Yunda adasına dönen firarilere mülkle‐ ri iade edilmiştir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

GENÇ, S. (2017). 1821 MORA İSYANI SIRASINDA EDREMİT KÖRFEZİ VE ZEYTİNCİLİK. Tarihin Peşinde Uluslararası Tarih ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, Sayı: 17, 917283–917306. https://ajindex.com/articles/363088

Kaynakça (1)

  1. ‐BOA, Bâb‐ı Defterî BaşMuhâsebe Darphâne‐i Âmire Kalemi Defterleri (D.BŞM.DRB.d.), nr. 16687. ‐BOA, Maliyeden Müdevver Defterleri (MAD), nr. 8335. ‐BOA, Mühimme Defterleri, nr. 239. ‐BOA, Nüfus Defterleri (NFS.d.), nr. 1354. ‐BOA, Cevdet Dahiliye, nr. 8136. ‐BOA, Cevdet Maliye, nr. 1305, 15559. ‐BOA, Hatt‐ı Hümâyûn Tasnifi (HAT), nr. 916/39949‐C; 858/3830 A‐B; 901/39605; 940/40600, 40603; 943/40679, 40679‐C. ‐Burhaniye Şer’iyye Sicilleri, (BŞS), nr. 1095/A, 1095/1, 1096. ‐Edremit Şer’iyye Sicilleri (EŞS), nr. 1248, 1249, 1250, 1251. Kaynak Eser, Kitap ve Makaleler ‐A.Nükhet Adıyeke‐Nuri Adıyeke, “Yunan Ayaklanması Sırasında Girit Resmo’da Mü‐ sadere ve Müzayedelere Dair Bir İnceleme”, Kebikeç, Sayı: 32 (2011), s. 137‐168. ‐Ahmed Cevdet Paşa, Tarih‐i Cevdet, XI, 1858. ‐Arıkan, Zeki, “1821 Ayvalık İsyanı”, Belleten, LII/203, (1988), s. 571‐601. ‐__________, “Gömeç Kasabasının Tarihsel Gelişimi”, Tarihin Kucağında Gömeç Sempoz‐ yumu, İzmir 2002, s. 17‐27. ‐Arundell, F. V. J., Discoveries in Asia Minor, II, London 1834. ‐Erim, Hıfzı (Der. Yazan), Ayvalık Tarihi, Ankara 1948. ‐Genç, Serdar, “Edremit’te Varlıklı Bir İdareci”, Uluslararası Kazdağları ve Edremit Sempoz‐ yumu Bildiriler ve Özetler, (ed. R. Efe‐M. Öztürk‐İ. Atalay), İzmir 2011, s. 309‐316. ‐___________, ʺXIX. Yüzyılın İlk Yarısında Edremitʹte Yabancılarʺ, Prof. Dr. Mustafa Çetin Varlık Armağanı, (Ed. A. Şimşirgil‐M. Uluskan‐U. Demir vd.), İstanbul 2013, s. 358‐ 379. ‐Karal, Enver Ziya, Osmanlı İmparatorluğunda İlk Nüfus Sayımı 1831, Ankara 1995. ‐Kütükoğlu, Mübahat S. “Yunan İsyanı Sırasında Anadolu ve Adalar Rumlarının Tu‐ tumları ve Sonuçları”, Üçüncü Askeri Tarih Semineri Bildirileri Tarih Boyunca Türk‐ Yunan İlişkileri, Ankara 1986, s. 133‐159. ‐Mehmed Esʻad Efendi, Vakʻanüvîs Esʻad Efendi Tarihi, (Haz. Ziya Yılmazer), İstanbul 2000. ‐Pakalın, M. Zeki, Osmanlı Tarih Deyimleri ve Terimleri Sözlüğü, II‐III, İstanbul 1993. ‐Şânî‐zâde Mehmed ‘Atâ’ullah Efendi, Şânî‐zâde Târîhi, (Haz. Ziya Yılmazer), II, İstanbul 2008. ‐Turner, William, Journal of a Tour In The Levant, Vol. III, London 1820. ‐Yaşar, Filiz, Yunan Bağımsızlık Savaşı’nda Sakız Adası, Ankara 2005. ‐__________, “Yunan İsyanında Osmanlının Rumeli’de ve Anadolu’da Aldığı Güvenlik Önlemleri: Tedâbîr‐i Osmâniyye”, Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, XXXII/2 (2015), s. 277‐297. ‐Yılmaz, Fikret, “16. Yüzyılda Tarımsal Yapılarda Değişim, Akdeniz Mutfağı ve Yağ Kullanımı”, Tarih ve Toplum Yeni Yaklaşımlar, Sayı: 10 (Bahar 2010), s