Dergiler / Süleyman Demirel Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi / 2013 / Sayı: 30

XVI. Yüzyılda Meğri (Fethiye) Kazası

The County of Meğri (Fethiye) in the 16th Century

Sayfa
13–54
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Özellikle 1562 ve 1583 tarihli defterler mufassal olduğu için bölge tarihi için de önemli bilgiler vermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Osmanlı Arşivlerindeki tapu tahrir ve vakıf defterlerini temel alarak Batı Anadolu’nun Akdeniz kıyısındaki önemli kazalarından biri olan Meğri’nin XVI. yüzyıldaki sosyal ve ekonomik yapısını incelemeye çalıştık.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bunda Meğri iskelesinin eski önemini kaybetmesi, bölgenin yazları sıcak olması dolayısıyla halkın Seki gibi yaylalara çıkması ve denizden gelen korsan saldırıları gibi güvenlik problemlerinin olması etkili olmuştur.
💡
Sonuç & Katkı:Özellikle 1562 ve 1583 tarihli defterler mufassal olduğu için bölge tarihi için de önemli bilgiler vermektedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Telmessos · Likya · Kayaköy

Özet

Osmanlı Arşivlerindeki tapu tahrir ve vakıf defterlerini temel alarak Batı Anadolu’nun Akdeniz kıyısındaki önemli kazalarından biri olan Meğri’nin XVI. yüzyıldaki sosyal ve ekonomik yapısını incelemeye çalıştık. Meğri’de nüfusun önemli bir kısmı köylerde toplanmıştır. Amas (Üzümlü), Aypaz, Dodurga, Çalıcaardı, Eşen, Falarya (Faralya), Gerişburnu, Girdab, Gülümet, Ovacık, Döğer (Sandlu) ve Elviz (Kayaköy) büyük köyler olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu köylerden Elviz’de sadece gayri Müslimler vardır. Bu köyler dışındaki yerler biraz daha az nüfusa sahiptir. Üretimden alınan vergiler dikkate alındığında, köylerin ağırlıklı olarak tarım ve hayvancılıkla geçindiği görülmektedir. Tarım ürünlerinin içinde ise buğday, arpa, darı, incir, çeltik ve bağcılık ağırlıklıdır. Bunun yanında bakla, mercimek, pamuk, susam, bostan, keten, piyaz gibi birçok ürün yetiştirilmektedir. Meğri kazasında önemli miktarda konar-göçer bulunmaktadır. Meğri şehri çok fazla gelişmemiştir. Bunda Meğri iskelesinin eski önemini kaybetmesi, bölgenin yazları sıcak olması dolayısıyla halkın Seki gibi yaylalara çıkması ve denizden gelen korsan saldırıları gibi güvenlik problemlerinin olması etkili olmuştur. Yine de ticari ve sanayi faaliyetler buraya yetecek kadar vardır. Ayrıca önemli miktarda tuzla ve tuz çıkarma faaliyeti bulunmaktadır. Meğri kazasında 44–80 arasında vakıf bulunmaktadır. Birkaç vakıf hariç diğerleri kırsal alanda yer almaktadır. Vakıflarla ilgili 1530, 1562 ve 1583 tarihli Vakıf defterlerinden istifade edilmiştir. Özellikle 1562 ve 1583 tarihli defterler mufassal olduğu için bölge tarihi için de önemli bilgiler vermektedir.

Abstract

We have tried to analyse social and economic structure of Meğri in XVI. century, one of the important districts in Mediterranean coastal area of Western Anatolia, by basing Ottoman Tax Registers (Tapu Tahrir Defterleri) and Waqf Documents in Ottoman Archives on the so-called analysis. A large part of the population of Meğri were collected in villages. Amas (Üzümlü), Aypaz, Dodurga, Çalıcaardı, Eşen, Falarya (Faralya), Gerişburnu, Girdab, Gülümet, Ovacık, Döğer (Sandlu) and Elviz (Kayaköy) appeared to be large villages of this area. There were only non-Muslims in Elviz. Other villages had less population than these villages. When taking into account taxes from production, it is seen that villagers mainly lived on agriculture and animal husbandry. In agricultural products, wheat, barley, corn, fig, rice and viticulture were generally produced. In addition to these, broad bean, lentil, cotton, sesame seeds, melon-water melon, flax, beans were produced. There were a significant amount of nomadic people in Meğri. Meğri was not much developed. Losing importance of Meğri pier, going to plateaus of people as Seki due to region's hot summer and security problems as hackers attacks from sea caused the aforementioned situation. Even so, there were enough commercial and industrial activities. Moreover, there were a large amount of saltpan and salting in area. There were waqf around 44-80. These waqfs were located in rural area except few waqfs. Infomation about waqfs were derived from wagf ducuments dated 1530, 1562 and * Doç. Dr, S.D.Ü., Fen-Edebiyat Fakültesi, Tarih Bölümü, Öğretim Üyesi, [email protected]. 1583. Since especially documents dated 1562 and 1583 are detailed, these give important information about the history of area.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

KARACA, B. (2013). XVI. Yüzyılda Meğri (Fethiye) Kazası. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, Sayı: 30, 13–54. https://ajindex.com/articles/358278

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (18)

  1. Arşiv Vesikaları a-Başbakanlık Osmanlı Arşivi (BOA) TT 338 nolu Evkaf Defteri (s.123–142) Mühimme Defterleri (MD): 5, 29, 30, 34, 58, 64, 71, 73. b-Ankara Tapu Kadastro Genel Müdürlüğü Kuyud-ı Kadime Arşivi (TKGMA) TT 110 nolu Tapu Tahrir Defteri (s.132-b/159-b, 247-a/254-a) TT 569 nolu Evkaf Defteri (s.82–103) TT 295 nolu İcmal Defter Yayınlanmış Vesikalar 166 Numaralı Muhasebe-i Vilayet-i Anadolu Defteri: 937/1530, Ankara, 1995. 85 Numaralı Mühimme Defteri (1040–1041 (1042)/1630–1631 (1632), Başbakanlık Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü, Ankara, 2002.
  2. Kaynak ve Araştırma Eserler ADAK, Mustafa, “Lykia ve Roma”, Likya İncelemeleri I, (Yayımlayanlar: Sencer ŞahinMustafa Adak), Arkeoloji Ve Sanat Yayınları, İstanbul, 2002 s.129–136.
  3. AKDAĞ, Mustafa, Türkiye’nin İktisadi ve İçtimai Tarihi, c.II, Cem Yay., İstanbul, 1995.
  4. AKGÜL, Mehtap, Yüzyıl Arşiv Kayıtlarına Göre Alâiyye’nin Sosyal ve Ekonomik Hayatı ile Nüfus ve İdari Taksimatı, İÜSBE İktisat Fakültesi Türk İktisat Tarihi Anabilim Dalı (Yayınlanmamış Doktora Tezi), İstanbul, 1989.
  5. AKGÜNDÜZ, Ahmet, İslâm Hukukunda Ve Osmanlı Tatbikatında Vakıf Müessesesi, Ankara, 1988.
  6. AKSOY, Erdal, Yörük ve Türkmenlerin Sosyo-Kültürel Yapısı (Kırıkkale Karakeçili Aşireti Örneği), (Yayınlanmamış Doktora Tezi), Hacettepe Üniversitesi S.B.E., Ankara 2001
  7. ARIKAN, Zeki, XV-XVI. Yüzyıllarda Hamit Sancağı, Ege Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yayınları No 52, İzmir, 1988.
  8. BERKİ, A. Hikmet, “Vakıf Kuran İlk Osmanlı Padişahı”, VD, V, (1962), s.127–129.
  9. BOZYİĞİT, Recep-TAPUR, Tahsin, “Güneybatı Anadolu’da Terkedilen Bir Yerleşim Merkezi: Kayaköy (Fethiye)”, Marmara Coğrafya Dergisi, Sayı:22, İstanbul, Temmuz 2010, 363–387.
  10. BRAUDEL, Fernand, Akdeniz ve Akdeniz Dünyası, (Çev. Mehmet Ali Kılıçbay), Eren, İstanbul, 1989.
  11. CAVİD, İbrahim, Aydın Vilayet-i Salnamesi R. 1307/H. 1308, TTK, Ankara, 2010.
  12. ÇAKIR, Sabri-ERBAŞ, Mehmet, “Giresun’da Kentleşme ve Kentsel Yerleşmelerin Kademelenmesi”, İkinci Tarih Boyunca Karadeniz Kongresi (1–3 Haziran 1988)
  13. Bildirileri, Samsun, 1990, s.24–43.
  14. ÇELİK, Nevzat, Taşların İzinde Likya, Arkeoloji ve Sanat Yayınları, İstanbul, 2012.
  15. ÇETİNTÜRK, Selahaddin, “Osmanlı İmparatorluğu’nda Yürük Sınıfı ve Hukuki Statüleri”, DTCFD, II, Ankara 1943, s.107–108.
  16. DAĞLI, Yücel-ÜÇER, Cumhure, Tarih Çevirme Kılavuzu, c.IV, TTK, Ankara, 1997.
  17. DEVELLİOĞLU, Ferit, Osmanlıca-Türkçe Ansiklopedik Lügat, Ak Aydın Kitabevi, Ankara, 2007.
  18. DİNÇ, Senem, Hellenistik ve Roma Çağlarında Likya’da Kent Birlikleri, Arkeoloji ve Sanat Yayın