Dergiler / Süleyman Demirel Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi / 2013 / Sayı: 29

Ermenilerin Denizli ́den tehciri ve emvâl-i metrûkelerinin tasfiyesi

Relocation of armenians in Denizli and clearance of their possessions

Sayfa
299–219
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu çalışmada Ermenilerin Denizli ́den tehcir edilmelerine neden olan davranışları, tehcir süreci ve Cumhuriyet ́in ilanından sonra bırakmış oldukları gayrimenkullerinin tasfiyesi işlenecektir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Denizli ́de bir cemaat halinde Ermenilerin varlığı hakkındaki ilk bilgiler XVIII. yüzyılın ikinci yarısına dayanmaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu tarihten itibaren Yunan işgalinin başladığı 1919 yılının Mayıs ayına kadar Ermenilerle ilgili olarak arşiv belgelerine yansıyan toplu bir asayiş olayına rastlanmamıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Bu çalışmada Ermenilerin Denizli ́den tehcir edilmelerine neden olan davranışları, tehcir süreci ve Cumhuriyet ́in ilanından sonra bırakmış oldukları gayrimenkullerinin tasfiyesi işlenecektir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Denizli ́de bir cemaat halinde Ermenilerin varlığı hakkındaki ilk bilgiler XVIII. yüzyılın ikinci yarısına dayanmaktadır. Bu tarihten itibaren Yunan işgalinin başladığı 1919 yılının Mayıs ayına kadar Ermenilerle ilgili olarak arşiv belgelerine yansıyan toplu bir asayiş olayına rastlanmamıştır. Bu nedenle 1915 yılında gerçekleştirilen tehcir yasasına tabi tutulmamışlar ve Denizli ́de yaşamlarını sürdürmeye devam etmişlerdir. Ancak bu durum Yunan işgal güçlerinin Denizli ́ye yaklaşmasıyla değişmiştir. Yerli Rumlarla birlikte Ermeniler ́de de kıpırdanmalar başlamış, Köşk Cephesi ́nin çökmesi sonucu Yunan işgal kuvvetlerinin Sarayköy ́e yaklaşmaları üzerine bu iki topluluk Yunanlılarla işbirliği yapmalarından endişe edilmesi nedeniyle Denizli ́den önce Eğirdir ́deki Nis Adası ́na, daha sonra da Anadolu içlerine tehcir edilmişlerdir. Bu çalışmada Ermenilerin Denizli ́den tehcir edilmelerine neden olan davranışları, tehcir süreci ve Cumhuriyet ́in ilanından sonra bırakmış oldukları gayrimenkullerinin tasfiyesi işlenecektir.

Abstract

The first data of existence of Armenians living as a community in Denizli dates back to second half of XVIII. century. From this date to May 1919, when Greek invasion started, there is no public order event registered archived documents. So, they were not exposed to relocation law passed in 1915, and they continued living in Denizli. However, this case changed when Greek Forces approached to Denizli. A chaos began to rise among Armenians and local Rums. After KöĢk Front had been broken and Greek Forces had approached to Sarayköy, these two minority communities’ corporation possibility with Greeks was feared and these minority groups were relocated to Nis Island in Egirdir, then to different parts of Anatolia. In this study, Armenians’ attitudes causing them to be relocated, relocation process and clearance of their possession after the declaration of Republic will be examined.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

YILDIZ, B. (2013). Ermenilerin Denizli ́den tehciri ve emvâl-i metrûkelerinin tasfiyesi. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, Sayı: 29, 299–219. https://ajindex.com/articles/358270

Kaynakça (14)

  1. Arşiv Belgeleri Başbakanlık Cumhuriyet Arşivi, 030_18_01_01_1_11_17. Başbakanlık Cumhuriyet Arşivi, 272_00_00_12_48_92_25_11. Başbakanlık Cumhuriyet Arşivi, 272_00_00_12_48_92_25_10. Başbakanlık Osmanlı Arşivi, DH. ġFR. 100/116. 1337 N 16/15 Haziran 1919. Genelkurmay ATASE Arşivi İstiklal Harbi Koleksiyonu, K.99, G.73, B.73-1. Genelkurmay ATASE Arşivi İstiklal Harbi Koleksiyonu, K.338, G.44, B.44-1. Genelkurmay ATASE Arşivi İstiklal Harbi Koleksiyonu, K.738, G.151, B.151-1. Genelkurmay ATASE Arşivi İstiklal Harbi Koleksiyonu, K.848, G.11, B.11-1. Gazeteler Demokrat İzmir Gazetesi, “Oğlu ́nun, Kardeşinin, Yaşayan Zeybeklerin Anlattıklarına Göre Demirci Efe, Cepkenliler”, Naci Sadullah Danış, 15 Ocak 1971, Tefrika No: 77, s. 4 Yeni Sabah Gazetesi, “Beni Nasıl Kestiler?”, Zeynel Besim Sun, 19 İlkteşrin (Ekim) 1939, Tefrika No: 1, s. 5. Kitaplar AKER, M. İefik, 57nci Tümen ve Aydın Millî Mücadelesi (1918-1920), Genelkurmay Askerî Tarih ve Stratejik Etüt Başkanlığı Yayınları,
  2. Genelkurmay Basımevi, Ankara, 2006.
  3. BAYAR, Celâl, Ben de Yazdım Millî Mücadeleye Giriş VI, VIII, Sabah Kitapları, İstanbul, 1997.
  4. ÇELEBİ, Mevlüt, Heyet-i Nasîha Anadolu ve Rumeli Nasihat Heyetleri, Akademi Kitabevi, İzmir, 1992
  5. KARDEİ, Salâhaddin, “Tehcir” ve Emval-i Metrûke Mevzuatı, Maliye Bakanlığı Yayınları, Ankara, 2008.
  6. KODAMAN, Bayram-BABACAN, Hasan (Yay. Haz.), Hafız İbrahim Demiralay ́ın Hatıratı ve Isparta ́da Milli Mücadele İle İlgili Belgeler, SDÜ Atatürk İlke ve İnkılâp Tarihi Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürlüğü, Isparta 1998.
  7. KÖSTÜKLÜ, Nuri, Millî Mücâdele ́de Denizli, Isparta ve Burdur Sancakları, AKDTYK Atatürk Araştırma Merkezi, Semih Ofset, Ankara, 1999.
  8. MÜFTÜLER, Lütfü, Milli Mücadelede (Aydın Cephesinin Kurucusu) Denizli Heyeti Milliyesi, Türk Dili Basımevi, Balıkesir, 1947.
  9. MÜFTÜLER, M. Halûk, Milli Mücadele ́de Dedem Denizli Müftüsü Ahmet Hulûsi Efendi (1861-1931), Ankara, 1995.
  10. MİLLAS, Herkül, (Türkçe Basımı Derleyen), Küçük Asya Araştırmaları Merkezi Göç Rumlar ́ın Anadolu ́dan Mecburi Ayrılışları (1919-1923), (Yunanca ́dan Çeviren, Damla Demirözü), İletişim Yayınları, 2. Baskı, İstanbul, 2002.
  11. SORGUN, Taylan, İmparatorluk, İttihat ve Terakki, Cumhuriyet “1902-1938 Üç Devrin Galerisi” İmparatorluktan Cumhuriyete (Fahrettin Altay Paşa Anlatıyor), Kamer Yayınları, 2. Baskı, İstanbul, 1998.
  12. SÜREYYA, Sındırgılı, (S. Örge Evren), Denizli Vak’ası ve Demirci Mehmet Efe, Sel Yayınları,
  13. Hisar Matbaası, İstanbul, 1955.
  14. ŞEMSİOĞLU, Haluk (Haz.), 20. Yüzyıl Başlarında Denizl