Dergiler / Süleyman Demirel Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi / 2019 / Cilt: 1 - Sayı: 47

Şer‘iyye Sicillerine Göre XIX. Yüzyılın İlk Yarısındaki Osmanlı-Rusya İlişkilerinin Kıbrıs’a Yansıması: Konsoloslar, Tüccarlar ve Ticaret

Sayfa
139–164
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu dönemin en belirgin dış politika eylemi olan büyük devletlerin arasında denge kurma siyaseti, genelde Osmanlı ülkesi, özelde Kıbrıs adasında Rusya’ya ihracat gümrüğü rejiminde avantajlar sağlanması suretiyle ticari olarak da uygulanmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışmada, Osmanlı Devleti ile Rusya’nın XIX. yüzyılın ilk yarısındaki uluslararası ilişkileri ticaret ve konsolosluk kurumu etrafında incelendi.
📊
Temel Bulgular & Veri:Çalışmanın sonunda; Rusya tüccarlarının Kıbrıs’ta iki devlet arasındaki anlaşmalar çerçevesinde ticaret yaptıkları, yüzyılın başındaki savaşların Osmanlı Devleti tarafından üretilen resmî evrakın yazım üslubuna olumsuz ifadelerle yansıdığı ve sıcak savaş dönemlerinde Kıbrıs’ta fiyat dalgalanmaları olduğu görüldü. 1821 yılında başlayan Mora isyanında Rusya Konsolosluğu'nun Rumlara destek vermesi sebebiyle ilişkiler dondurulmuştur.
💡
Sonuç & Katkı:Bu dönemin en belirgin dış politika eylemi olan büyük devletlerin arasında denge kurma siyaseti, genelde Osmanlı ülkesi, özelde Kıbrıs adasında Rusya’ya ihracat gümrüğü rejiminde avantajlar sağlanması suretiyle ticari olarak da uygulanmıştır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Rusya · Osmanlı Devleti · Kıbrıs

Özet

Bu çalışmada, Osmanlı Devleti ile Rusya’nın XIX. yüzyılın ilk yarısındaki uluslararası ilişkileri ticaret ve konsolosluk kurumu etrafında incelendi. Çalışmanın amacı iki devlet arasındaki kırılgan siyasî, askerî ve diplomatik ilişkilerin bir Doğu Akdeniz adası olan Kıbrıs üzerindeki ticarî tesirlerini tespit etmektir. Bunun için konsolosluk faaliyetleri ve ticarî ilişkilerin incelenmesi tercihen seçildi. Konu, Osmanlı Arşivi vesikaları ile Kıbrıs arşivlerindeki Şer’iyye Sicilleri’nde yer alan belgelere istinaden incelendi. Çalışmanın sonunda; Rusya tüccarlarının Kıbrıs’ta iki devlet arasındaki anlaşmalar çerçevesinde ticaret yaptıkları, yüzyılın başındaki savaşların Osmanlı Devleti tarafından üretilen resmî evrakın yazım üslubuna olumsuz ifadelerle yansıdığı ve sıcak savaş dönemlerinde Kıbrıs’ta fiyat dalgalanmaları olduğu görüldü. 1821 yılında başlayan Mora isyanında Rusya Konsolosluğu'nun Rumlara destek vermesi sebebiyle ilişkiler dondurulmuştur. Barış dönemlerinde ise Rusya tüccarları ve konsolosları Kıbrıs’ın taşra köylerindeki yerli halk ile de temasta bulunmuştur. Tanzimat devri başlarından itibaren konsolosların adadaki muhassıllarla işbirliği yaptıkları, bu vesileyle iltizam işlerinin işleyişine müdahale imkânı kazandıkları ve mültezimler aleyhinde ada yöneticileri üzerinde baskı kurdukları görülmektedir. Osmanlı Devleti’nin İngiltere’ye 1838 yılında Balta Limanı Ticaret Antlaşması’yla verdiği hakların İngiltere tüccarlarına sağladığı tekel statüsünü kırmak amacıyla, Rusya tüccarlarına vergi ödemeksizin Osmanlı ülkesinden ihracat yapma imkânı sağlanmıştır. Bu dönemin en belirgin dış politika eylemi olan büyük devletlerin arasında denge kurma siyaseti, genelde Osmanlı ülkesi, özelde Kıbrıs adasında Rusya’ya ihracat gümrüğü rejiminde avantajlar sağlanması suretiyle ticari olarak da uygulanmıştır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ERDÖNMEZ, C. L. (2019). Şer‘iyye Sicillerine Göre XIX. Yüzyılın İlk Yarısındaki Osmanlı-Rusya İlişkilerinin Kıbrıs’a Yansıması: Konsoloslar, Tüccarlar ve Ticaret. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt: 1 - Sayı: 47, 139–164. https://ajindex.com/articles/357921

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (4)

  1. A. Arşiv Kaynakları1. K.K.T.C. Millî Arşiv ve Araştırma Dairesia)Kıbrıs Şer‘iyye Sicilleri (KŞS.):KŞS.,18/125-1; KŞS., 21/29-3; KŞS., 24/32-2; KŞS., 26/14-2; KŞS., 26/24-1; KŞS., 26, 24-2; KŞS., 27/23-1; KŞS., 27/99-1; KŞS., 27/126-3; KŞS., 27/179-1; KŞS., 27/161-1; KŞS., 28/107-2; KŞS., 29/97-1; KŞS., 30/18-1; KŞS., 30/121-3;KŞS., 30/140-3; KŞS., 30/140-4; KŞS., 30/178-2; KŞS., 31/112-1;KŞS., 33/52-1; KŞS., 33/87-1; KŞS., 33/174-1; KŞS., 35/106-1; KŞS., 35/115-2; KŞS., 35/116-1; KŞS., 35/127-2; KŞS., 35/143-1; KŞS., 35/167-1; KŞS., 36/47-2; KŞS., 36/106-2; KŞS., 36/143-1;KŞS., 38/128-1; KŞS.,KŞS., 39/17-1; KŞS., 39/160-2; KŞS., 39/163-2; KŞS., 40/30-1;KŞS., 40/156-1;KŞS., 41/77-1; KŞS., 41/100-1; KŞS., 41/77-1; KŞS., 41/100-1; KŞS., 42/140-1.2.T.C. Cumhurbaşkanlığı Osmanlı Arşivi Kaynaklarıa) Temettuat Defterleri1) Cumhurbaşkanlığı Osmanlı Arşivi (BOA.)Maliye Varidat Muhasebesi Temettuat Defterleri (ML.VRD.TMT.d.): 16153.b) Vesikalar1) Cumhurbaşkanlığı Osmanlı Arşivi (BOA.) Sadaret Mektubi Kalemi Evrakı (A.MKT.) (Dosya No/Gömlek No): 14/67. 2) Cumhurbaşkanlığı Osmanlı Arşivi (BOA). Sadaret Mektubî Kalemi Belgeleri, Hâriciye Mektubî Kalemi Evrakı (HR.MKT.) (Dosya No/Gömlek No):37/80.3. Salnameler Salnâme-i Vilâyet-i Cezâyir-i Bahr-i Sefid, Def’a. 1, sene 1287.B) Araştırma ve İncelemelerAksın, A. (2002). Osmanlı-Rusya Ticari Münasebetleri (1787-1830).XIV. Türk Tarih Kongresi, Ankara:9-13 Eylül 200, Kongreye Sunulan Bildiriler. 2(2), 1027-1042.Anderson, M.S. (1954). Great Britain and the Russo-Tuskish War of 1768-1774. The English Historical Review. Oxford: Oxford University Press,69(270), 39-58.(http://www.jstor.org/stable/556292).Ayar,
  2. M. (2012). XIX. Yüzyılın İkinci Yarısında Tuzla (Larnaka): Ticaret Mahkemesi ve Konsolosluklar. History of Ottoman Larnaca. E. Balta, T. Stavrides, I. Theocharides (Ed.). İstanbul: Isis, 347-380.
  3. Bağış, A.İ. (1983).Osmanlı Ticaretinde Gayri Müslimler ve Kapitülasyonlar-Beratlı Tüccarlar, Avrupa ve Hayriye Tüccarları (1750-1839). Ankara:
  4. Turhan. Beydilli, K. (1998). Hünkâr İskelesi Antlaşması. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi (Cilt 18). İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı, 488-490.Çapraz, H. (2012).Rusya Dış Ticaret Politikasında Güney Kafkasya (19. Yüzyıl). Isparta: Fakülte.Çevikel, N.(2000). Kıbrıs Eyaleti: Yönetim, Kilise, Ayan ve Halk (1750-1800).Gazimağusa: Doğu Akdeniz Üniversitesi.Çoruh, H. (2008).II. Mahmud Döneminde Kıbrıs’ın İdarî, İktisadî Ve İctimaî Yapısı (1808-1839).İstanbul: Marmara Üniversitesi Türkiyat A