Dergiler / Tarih Okulu Dergisi / 2017 / Cilt: 10 - Sayı: 32

III. MURAD DÖNEMİ TAHRİR DEFTERLERİNE GÖRE BAYEZİD SANCAĞI ve TEVABİHA

The Bayezid Sanjak and Tevabiha (Adherent Districts) According to the Murad III Period Tahrir Registers

Sayfa
397–420
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu çalışmayla Osmanlı'nın uç sancağı olan Bayezid'in XVI. yüzyıldaki içtimai ve iktisadi hayatına dikkat çekmekle birlikte bölge hakkında araştırma yapacak sosyal bilimcilere önemli bilgiler sağlanacaktır

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Osmanlı Devleti fethettiği yerlerde vergi mükelleflerini belirlemek ve düzenli vergi toplamak için belirli aralıklarla sayımlar gerçekleştirmiştir. "Tahrir" olarak isimlendirilen bu sayımların kaydedildiği defterlere de "Tahrir Defteri" denilmiştir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Tahrir defterleri, yapıldığı yerin tahmini ve takribi nüfusu (Müslim, gayrı-müslim), vergi hasılatı, idari taksimatı (kaza, nahiye ve köy isimleri), tarım ürünleri vb. konularda önemli bilgiler veren arşiv kaynaklarındandır.
💡
Sonuç & Katkı:Bu çalışmayla Osmanlı'nın uç sancağı olan Bayezid'in XVI. yüzyıldaki içtimai ve iktisadi hayatına dikkat çekmekle birlikte bölge hakkında araştırma yapacak sosyal bilimcilere önemli bilgiler sağlanacaktır
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Osmanlı Devleti fethettiği yerlerde vergi mükelleflerini belirlemek ve düzenli vergi toplamak için belirli aralıklarla sayımlar gerçekleştirmiştir. "Tahrir" olarak isimlendirilen bu sayımların kaydedildiği defterlere de "Tahrir Defteri" denilmiştir. Tahrir defterleri, yapıldığı yerin tahmini ve takribi nüfusu (Müslim, gayrı-müslim), vergi hasılatı, idari taksimatı (kaza, nahiye ve köy isimleri), tarım ürünleri vb. konularda önemli bilgiler veren arşiv kaynaklarındandır. Osmanlı'nın serhad sancaklarından biri olan Bayezid Sancağı'nın bilinen bir mufassal bir de icmal olmak üzere iki tahrir defteri bulunmaktadır. Bu defterler Sultan III. Murad dönemine ait olup, "Bayezid Sancağı ve Tevabiha Mufassal Tahrir Defteri" ve "Bayezid Sancağı ve Tevabiha İcmal Defteri" ismiyle Tapu Kadastro Arşivi'nde kayıtlıdır. Mezkûr defterler ışığında Bayezid Sancağı'nın XVI. yüzyılın son çeyreğindeki sosyo-ekonomik ve demografik yapısı ile Bayezid Sancağı'ndaki tımarların kimlere verildiği izah edilecektir. Bu çalışmayla Osmanlı'nın uç sancağı olan Bayezid'in XVI. yüzyıldaki içtimai ve iktisadi hayatına dikkat çekmekle birlikte bölge hakkında araştırma yapacak sosyal bilimcilere önemli bilgiler sağlanacaktır

Abstract

The Ottoman State carried out periodic censuses in order to determine the taxpayers and to collect regular taxes in places where they conquered. These registers, which are called tahrir, are also called "Tahrir Registers”. Tahrir registers are archive sources that provide important information on issues such as estimated population and tax base, tax revenue, administrative taxonomy, agricultural products. Bayezid Sanjak, one of the border starboards of the Ottoman Empire, has two known accounts, one of which is a mujaddal (expatiatory) and the other is an icmal (abstarct). These registers it belongs to the period of III. Murad and is registered in the Archives of Land Register of Cadastre under the name of "Bayezid Sanjak and Tevabiha Mufassal Tahrir Register" and "Bayezid Sanjak and Tevabiha Icmal Register". In the light of the aforementioned registers the socio-economic and demographic structure of the Bayezid Sanjak in the last quarter of the 16th century and the names of the timars in Bayezid Sanjak will be explaine. With this work, we are convinced that important information will be provided to social scientists who will research Bayezid's social and economic life in the 16th century

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

KAYA, H., TÜRKLÜ, M. E. (2017). III. MURAD DÖNEMİ TAHRİR DEFTERLERİNE GÖRE BAYEZİD SANCAĞI ve TEVABİHA. Tarih Okulu Dergisi, Cilt: 10 - Sayı: 32, 397–420. https://ajindex.com/articles/357240

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (14)

  1. BOA, DFE. RZ. d, No. 156. BOA, Kamil Kepeci Tasnifi (KKT), Ruus 266. TK, KKA, Bayezid Sancağı ve Tevabiha İcmal Defteri, Defter No: 265. TK, KKA, Bayezid Sancağı ve Tevabiha Mufassal Defteri, Defter No. 199. Hakan Kaya – Mehmet Emin Türklü [418] Feridun Bey, Munşeatü’s Selattin, C. I, İstanbul 1274. Katib Çelebi, Kitab-ı Cihannüma li- Katib Çelebi, C. I Tıpkıbasım, Türk Tarih Kurumu Yayınları, Ankara 2009.
  2. AKGÜNDÜZ, Ahmet, Osmanlı Kanunnameleri ve Hukuki Tahlilleri, 5. Kitap II. Kısım, Fey Vakfı Yayınları, İstanbul 1992.
  3. AYDIN, Dündar, Erzurum Beylerbeyliği ve Teşkilatı, Kuruluş ve Genişleme Devri (1535-1590),
  4. Türk Tarih Kurumu Yayınları, Ankara 1998.
  5. BARKAN, Ömer Lütfi, Osmanlı İmparatorluğunda Zira-i Ekonominin Hukuki ve Mali Esasları (Kanunnameler), C. 1, İstanbul 1943. _________“Türkiye’de İmparatorluk Devirlerinin Nüfus ve Arazi Tahrirleri, İÜİFM, II/I, İstanbul 1940, ss. 20-59.
  6. ÇAĞATAY, Neşet, “Osmanlı İmparatorluğu’nda Reayadan Alınan Vergi ve Resimler”, Ankara Üniversitesi Dil Tarih Coğrafya Fakültesi Dergisi, C. 5, Sayı: 5, Ankara 1947, ss. 483-511.
  7. ÇETİN, Yusuf, “Eski Bayezid Kalesi Tarihi ve Mimarisi”, Güneşin Doğduğu Yer: Doğubayazıt Sempozyumu, Ed. Oktay Belli, İstanbul 2004, ss. 205-214.
  8. EMECEN, Feridun M., XVI. Asırda Manisa Kazası, 2. Baskı,
  9. Türk Tarih Kurumu Yayınları, Ankara 2013. ________ “Bennak”, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, C. 5, İstanbul 1992, ss. 458-59. ________”Çift Resmi”, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, C. 8, İstanbul 1993, ss. 309-310.
  10. ERİNÇ, Sırrı, Doğu Anadolu Coğrafyası, İstanbul Üniversitesi Yayınları, İstanbul 1953.
  11. GÜÇER, Lütfi, XVI-XVII. Asırlarda Osmanlı İmparatorluğunda Hububat Meselesi ve Hububattan Alınan Vergiler, İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Yayınları, İstanbul 1964.
  12. GÜL, Abdulkadir, “Bayezid Sancağı’nın Demografik Yapısına Genel Bir Bakış”, III. Uluslararası Ağrı Dağı ve Nuh’un Gemisi Sempozyumu Bildirileri, İstanbul 2001, ss. 156-172.
  13. GÜNEŞ, Ahmet “Osmanlı Tahrir Defterleri ve Tarih Yazıcılığında Kullanımı Hakkında Bazı Düşünceler”, Türk Dünyası Araştırmaları, sayı. 150, 2004, ss. 165-184. III. Murad Dönemi Tahrir Defterlerine Göre Bayezid Sancağı ve Tevabiha [419] İNALCIK, Halil Osmanlı İmparatorluğu’nun Ekonomik ve Sosyal Tarihi, C. 1, Ed. Halil İnalcık-Donald Quataert, Çev. Halil Berktay, Eren Yayınları, İstanbul 2000. ________“Çiftlik”, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, C. 8, İstanbul 1993, ss. 313-314.
  14. İNBAŞI, Mehmet, “Bayburt Sancağı (1642 Tarihli Avarız Defteri