Dergiler / Tarih Okulu Dergisi / 2016 / Cilt: 9 - Sayı: 26

(H.1252/M.1836) YILI NÜFUS SAYIMINA GÖRE VAN KAZASINA BAĞLI MÜSLİM KÖYLERİN DEMOGRAFİK YAPISI

The Demographic Structure of Van Township's Muslim Villages According to the 1252(1836) Population Census

Sayfa
87–115
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu çalışmada Başbakanlık Osmanlı Arşivi'nde NFS.d kodu ve 2797 numarası ile kayıtlı olan ''Van Eyaleti, Van Sancağı, Van Kasabası (karyeler) Kazası, Müslim Defteri'' incelenmeye çalışılmıştır

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:19. yüzyıl Osmanlı İmparatorluğu için modernleşme ve merkezileşme çabaları açısından karakteristik özelliklere sahip bir dönem olmuştur.
📊
Temel Bulgular & Veri:Oldukça heterojen bir toplumsal yapıya sahip olan imparatorluğun gerçek nüfusunun tespiti çeşitli gerekçelerden dolayı zor olsa da nüfus kayıtları vasıtasıyla yerleşim yerlerinin demografik yapısını aşağı yukarı belirlemek mümkündür. 1831 yılı resmi nüfus sayımı ile kurumsallaşan kayıt süreci XIX. yüzyıl boyunca çeşitli eyaletlerde/vilayetlerde uygulanmaya çalışılmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Bu çalışmada Başbakanlık Osmanlı Arşivi'nde NFS.d kodu ve 2797 numarası ile kayıtlı olan ''Van Eyaleti, Van Sancağı, Van Kasabası (karyeler) Kazası, Müslim Defteri'' incelenmeye çalışılmıştır
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

19. yüzyıl Osmanlı İmparatorluğu için modernleşme ve merkezileşme çabaları açısından karakteristik özelliklere sahip bir dönem olmuştur. Bu dönemde uygulanmaya çalışılan yenilikler çerçevesinde yönetim tarzı ve buna bağlı olarak toplumsal yapı şekillendirilmeye çalışılmıştır. İmparatorluğun, sahip olduğu toplumsal yapıyı daha yakından tanıması ve bu vesile ile kontrolünü mümkün kılma çabasının en iyi örneklerinden biri nüfus sayımlarıdır. Oldukça heterojen bir toplumsal yapıya sahip olan imparatorluğun gerçek nüfusunun tespiti çeşitli gerekçelerden dolayı zor olsa da nüfus kayıtları vasıtasıyla yerleşim yerlerinin demografik yapısını aşağı yukarı belirlemek mümkündür. 1831 yılı resmi nüfus sayımı ile kurumsallaşan kayıt süreci XIX. yüzyıl boyunca çeşitli eyaletlerde/vilayetlerde uygulanmaya çalışılmıştır. Van eyaletinde nüfus sayımının yapılması 1836 yılını bulmuş ve Van merkez köyleri ve mahalleleri dışında çeşitli kaza ve nahiyelerinin de nüfus kaydı yapılmıştır. Bu çalışmada Başbakanlık Osmanlı Arşivi'nde NFS.d kodu ve 2797 numarası ile kayıtlı olan ''Van Eyaleti, Van Sancağı, Van Kasabası (karyeler) Kazası, Müslim Defteri'' incelenmeye çalışılmıştır

Abstract

19th century was an important era for Ottoman Empire in terms of modernization and centralization process. In this period, administration style and social structure was tried to be shaped within the framework of innovations. One of the best examples of the Empire's attempts to learn its social structure more deeply and to control it is population censuses. Although detection of the exact population of Empire with very heterogenous social structure is very difficult because of various reasons, it is possible to state demographic status of settlements through population records. Institutionalized recording process through official population census in 1831 was tried to be applied in various states/cities through 19th century. It was 1836 when the first population census was applied in the state of Van, through which the population of different regions was recorded in addition to central villages and neighborhoods of Van. In this study ''Van Eyaleti, Van Sancağı, Van Kasabası (karyeler) Kazası, Müslim Defteri'' enrolled with NFS.d code and number of 2797 in Prime Ministry Ottoman Archives, was tries to be examined.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

BİNGÜL, Ş. (2016). (H.1252/M.1836) YILI NÜFUS SAYIMINA GÖRE VAN KAZASINA BAĞLI MÜSLİM KÖYLERİN DEMOGRAFİK YAPISI. Tarih Okulu Dergisi, Cilt: 9 - Sayı: 26, 87–115. https://ajindex.com/articles/357081

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (18)

  1. Nüfus Defteri (NFS.d): nr. 2797 ALPER, Cengiz, Çeşitli Yönleriyle Van, Uğur kitabevi, Ankara, 1983.
  2. BARKAN, Ömer Lütfi, ''Türkiye'de İmparatorluk Devrinin Büyük Nüfus ve Arazi Tahrirleri ve Hakana Mahsus İstatistik Defterler'', İktisat Fakültesi Mecmuası, 2 (1), 1941, ss. 214-247.
  3. BARKAN, Ömer Lütfi, ''Tarihi Demografi Araştırmaları ve Osmanlı Tarihi'' Türkiyat Mecmuası, C. 10, 1953, ss. 1-25.
  4. BAY, Abdullah Bay, ''Osmanlı Toplumunda Evlatlıklar ve Hukuki Durumları'', Turkish Studies, Volume 9/4, 2014, ss. 149-163.
  5. ÇADIRCI, Musa Çadırcı, Tanzimat Döneminde Anadolu Kentlerinin Sosyal ve Ekonomik Yapısı, TTK Yayınları, Ankara, 1997
  6. ÇORUH, Haydar Çoruh, ''Erzurum'daki Türk ve Ermeni Nüfusunu Gösteren 1847 Tarihli Nüfus Defteri'', Ermeni Araştırmaları, Sayı 6, 2002.
  7. DOĞAN, Cabir Doğan, ''II. Mahmut Dönemi Osmanlı Merkezileşme Politikasının Doğu Vilayetlerinde Uygulanması'' Turkish Studies, Volume 6/4, 2011, pp. 505-521.
  8. GÖRDEĞİR, Ercan, 2794 ve 2796 Numaralı Van Vilayeti Nüfus Defterlerinin Transkripsiyon ve Değerlendirilmesi, Erciyes Üniversitesi,
  9. SBE, Basılmamış Yüksek Lisans Tezi, Kayseri, 2014.
  10. GÖYÜNÇ, Nejat, ''Van'', İA, c. 13, MEB, İstanbul, 1986.
  11. GÜL, Abdulkadir Gül, ''XIX. Yüzyılın İlk Yarısında Erzincan ve Köylerinin Demografik ve İskan Yapısı (1835 Tarihli Nüfus Defterine Göre)'', Erzincan Eğitim Fakültesi Dergisi, 11/2, 2009, ss. 163-182.
  12. KARAL, Enver Ziya, Osmanlı İmparatorluğunda İlk Nüfus Sayımı (1831), TTK Yayınları, Ankara, 1943.
  13. KARPAT, Kemal H., Osmanlı Nüfusu (1830-1914), Çeviri: Bahar Tırnakçı, Timaş Yayınları, İstanbul, 2010.
  14. KILIÇ, Orhan, XVI. ve XVII. Yüzyıllarda Van(1548-1648), Van Belediye Başkanlığı Kültür ve Sosyal İşler Müdürlüğü Yayınları, Van, 1997, s. 4. KILIÇ Kılıç, ''Van'', Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi (DİA), C.42, İstanbul: Diyanet Vakfı Yayınları, 2012, ss. 505-510.
  15. KOÇ, Yunus, ''Ömer Lütfi Barkan'ın Tarihsel Dmeografi Çalışmalarına Katkısı ve Klasik Dönem Osmanlı Nüfus Tarihinin Sorunları'', Bilig, Sayı 65, 2013, ss. 177-202.
  16. KOÇAK, Zülfiye; TAŞKIRAN Hasan, ''2793 Numaralı Ahlat Kazası Müslim Nüfus Defteri (30 Rebiyülevvel 1252/15 Temmuz 1836)'nin Tanıtım ve Değerlendirilmesi'', Tarih Okulu Dergisi, Sayı XVII, 2014, ss. 421-442.
  17. KOÇAK, Zülfiye; TAŞKIRAN Hasan, 'Adilcevaz Kazasının İlk Nüfus Sayımı (30 Rebiyülevvel 1252/15 Temmuz 1836)'', İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, Cilt 3, Sayı 4, 2014, ss. 718-738.
  18. KODAMAN, Bayram Kodaman, Osmanlı Devrinde Doğu Anadolu'nun İdari Durumu, Anadolu Basın Birliği Yayınla