Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightBulgular:Regresyon analizi sonuçlarına göre ruhsal bozuklukları en fazla yordayan şema alanları kopukluk/reddedilme, zedelenmiş özerklik/başarısızlık, başkalarına odaklı olmak ve aşırı uyarılma/ketlenme olmuştur.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Amaç: Bu çalışmada ergenlerde görülen ruhsal bozukluklar ile erken dönem uyumsuz şemalar arasındaki ilişkilerin, erken dönem uyumsuz şemaların ruhsal bozuklukları yordama düzeylerinin ve ruhsal bozuklukları yordayan erken dönem uyumsuz şemaların belirlenmesinde cinsiyetin düzenleyici rolünün incelenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Küme örnekleme yöntemiyle belirlenen katılımcılar 14-18 yaşları arasındaki 230 kız (%55.8), 182 erkek (%44.2) olmak üzere 412 lise öğrencisinden oluşmuştur. Katılımcılara Ergenler için Psikolojik Bozukluklar Envanteri-Psikolojik Bozukluklar Formu (EPBE-PBF) ve Young Şema Ölçeği Kısa Form-3 (YŞÖ-KF3) uygulanmıştır. Bulgular:Regresyon analizi sonuçlarına göre ruhsal bozuklukları en fazla yordayan şema alanları kopukluk/reddedilme, zedelenmiş özerklik/başarısızlık, başkalarına odaklı olmak ve aşırı uyarılma/ketlenme olmuştur. Cinsiyetin düzenleyici rolüne ilişkin yapılan aracılık analizinde kopukluk/reddedilme şema alanının, kızlarda dikkat eksikliği, depresyon, panik, yaygın anksiyete ve obsesif kompulsif bozukluklarının düzeylerini; erkeklerde ise davranım bozukluğu düzeyini artırıcı bir rolünün olduğu belirlenmiştir. Zedelenmiş özerklik/başarısızlık şema alanı da erkeklerde davranım bozukluğunu artıran bir diğer şema alanı olarak bulunmuştur. Sonuç: Bu çalışmada erken dönem uyumsuz şemaların ruhsal bozuklukları yordadığı ve cinsiyetin, ruhsal bozukluklar ve erken dönem uyumsuz şemalar arasındaki ilişkide düzenleyici bir rolünün olduğu görülmüştür. Cinsiyetin düzenleyici rolünün belirlenmesinin ruhsal bozuklukların tedavisinde faydalı olacağı gibi, cinsiyete özgü erken müdahale programlarının hazırlanmasına da katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
Abstract
Objective: The aim of this study is to examine the relationship between psychological disorders and early maladaptive schemas, the predictive level of early maladaptive schemas for psychological disorders, and the moderating role of gender in the relationship between early maladaptive schemas and psychological disorders. Methods: The participants determined by the cluster sampling method consisted of 412 high school students, 230 (55.8%) female, 182 (44.2%) male, in the range of 14-18 years. Psychological Disorders for Adolescents-Psychological Disorders Form (PDIA-PDF) and Young Schema Questionnaire-Short Form 3 (YSQ-S3) were applied to participants. Results: According to regression analysis, the schema domains that predict the most for psychological disorders are disconnection/rejection, impaired autonomy/performance, other-directedness, and vigilance/inhibition. In the mediation analysis related to the regulatory role of gender, while the level of disconnection/rejection schema area has a role to increase the level of attention deficit, depression, panic, generalized anxiety and obsessive-compulsive disorders in females; the same scheme area has a role to increase the level of conduct disorder in males. In addition, the impaired autonomy/performance schema area is another schema area that increased conduct disorder in males. Conclusion: In this study, it is detected that early maladaptive schemas predict psychological disorders and gender has a moderating role in the relationship between early maladaptive schemas and psychological disorders. It is thought that determining the moderating role of gender will be beneficial for the treatment of psychological disorders and will contribute to preparing gender specific early intervention programs.