Mahkeme kayıtlarından elde edilen bilgiler, mahalle halkının toplumsal kontrol aracı olarak önemli bir işleve sahip olduğunu göstermektedir.
📌 3 Maddede Bu Makale
🎯
Amaç & Hipotez:Toplumsal kontrol kavramı, toplumsal sapma olarak ifade edilen davranışlara karşı toplumsal bir tepkidir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Osmanlı şehirlerinde mahalle, sadece fiziki bir birim değil aynı za-manda toplumsal kontrolün sağlanmasına katkıda bulunan sosyal bir üniteyi ifade etmektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Mahkeme kayıtlarından elde edilen bilgiler, mahalle halkının toplumsal kontrol aracı olarak önemli bir işleve sahip olduğunu göstermektedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri
Özet
Toplumsal kontrol kavramı, toplumsal sapma olarak ifade edilen davranışlara karşı toplumsal bir tepkidir. Osmanlı şehirlerinde mahalle, sadece fiziki bir birim değil aynı za-manda toplumsal kontrolün sağlanmasına katkıda bulunan sosyal bir üniteyi ifade etmektedir. Bu çalışmada XVI. yüzyılda mahalle ve mahalle halkının, toplumsal kontrol aracı olarak üstlendiği rol, Ayntab şehri bağlamında buraya ait şer‘iye sicillerinden hareketle incelenmiştir. Mahkeme kayıtlarından elde edilen bilgiler, mahalle halkının toplumsal kontrol aracı olarak önemli bir işleve sahip olduğunu göstermektedir.
🔖
Bu Makaleye Atıf Yap
ÇAKIR, İ. E. (2012). XVI. Yüzyılda Ayntab’da toplumsal kontrol aracı olarak mahalle halkının rolü. Bilig / Türk Dünyası Sosyal Bilimler Dergisi, Sayı: 63, 31–54. https://ajindex.com/articles/353137
Arşiv Belgeleri Milli Kütüphane-Ankara Gaziantep Şer‘iye Sicilleri 1 (937-946/1531-1539) 2 (948/1541) 4 964-978/1557-1570) 6 (980/1572) 7 (995/1587) 8 (997-999/1589-1590) 42 (1004-1005/1595-1597) 46 (967-968/1560-15619 133 (983-984/1575-1576) 161 (945-948/1539-1541) 163 (951-965/944-1558) 164 (976-978/1569-1570) 165 (980-984/1572-1576) Başbakanlık Osmanlı Arşivi (BOA)-İstanbul Tapu-Tahrir Defterleri (TT). BOA. TT. 186 (943/1536). BOA. TT. 373 (950/1550). Tapu Kadastro Genel Müdürlüğü Kuyûd-ı Kadîme Arşivi (TKGM.KKA) Tapu-Tahrir Defterleri (TT). TKGM.KKA. TT. 161 (982/1574). TKGM.KKA. TT. 313 (982/1574). 2.Kaynak, Araştırma ve İnceleme Eserleri Abacı, Nurcan (2001). Bursa Şehri’nde Osmanlı Hukuku’nun Uygulanması (17. Yüzyıl). Ankara:
Kültür Bakanlığı Yay. Abacı, Nurcan, (2005). “Osmanlı Kentlerinde Sosyal Kontrol: Araçlar ve İşleyiş. Şinasi Tekin’in Anısına Uygurlardan Osmanlıya. İstanbul: Simurg Yay. 101-111.
Altınöz, İsmail (1999). “Dulkadir Eyaletinin Kuruluşunda Antep Şehri (XVI. Yüzyıl)”. Cumhuriyetin 75. Yılına Armağan Gaziantep. Ed. Yusuf Küçükdağ. Gaziantep: Gaziantep Üniversitesi Yay. 89-146.
Altınöz, İsmail, (2009). Dulkadir Eyâletinin Kuruluşu ve Gelişmesi. Kahramanmaraş:Ukde Yay. Akman, Mehmet (2004). Osmanlı Devleti’nde Ceza Yargılaması. İstanbul:
Eren Yay. Akman, Mehmet, (2002). “Osmanlı Hukukunda Kasâme”. Türkler XIII. Ankara: Yeni Türkiye Yay. 789-794.
Apaydın, H.Yunus (2002) “Kefalet”. Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi XXV. İstanbul: Diyanet Vakfı Yay. 169-177.
Aslan, Nasi (2005). İslâm Hukukunda Yargılama Etiği ve İlkeleri. Ankara.
Çamlıca Yay. Atar, Fahrettin (1991). İslâm Adliye Teşkilâtı. Ankara: Diyanet İşleri Başkanlığı Yay. Beydilli, Kemal (2000). “İmam-Osmanlı Devleti’nde İmamlık”. Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi XXII. İstanbul: Diyanet Vakfı Yay. 181-186.
Bayındır, Abdülaziz (2002). “Örneklerle Osmanlı’da Ceza Yargılaması”. Türkler X. Ankara: Yeni Türkiye Yay. 69-82.
Canbakal, Hülya (2009). 17. Yüzyılda Ayntâb Osmanlı Kentinde Toplum ve Siyaset. İstanbul:
İletişim Yay. Çadırcı, Musa (1997). Tanzimat Döneminde Anadolu Kentleri’nin Sosyal ve Ekonomik Yapısı. Ankara: Türk Tarih Kurumu Yay. Celâl-zâde Mustafa (1990). Selim-Nâme. Haz. Ahmet Uğur. Mustafa Çuhadar. Ankara:
Kültür Bakanlığı Yay. Çınar, Hüseyin (2000). 18. Yüzyılın İlk Yarısında Ayntab Şehrinin Sosyal ve Ekonomik Durumu. Doktora Tezi. İstanbul: İstanbul Ünive