Dergiler / Bilig / Türk Dünyası Sosyal Bilimler Dergisi / 2005 / Sayı: 33

Anadolu Selçukluları ve Beylikler Döneminde Sufi Çevreler: Toplu Bir Bakış Denemesi

The Sufi Circles in the Period of Principilaties and Anatolian Seljuks: Essaying a Comprehensive Look

Sayfa
227–246
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Çalışmada Türkiye Selçukluları ve Beylikler dönemindeki tasavvufi mektep ve tarikatların panoramasının çizilerek sosyal tarih kapsamında genel bir değerlendirmesinin yapılması amaçlanmaktadır: Bu makale Türkiye Selçukluları ve Beylikler dönemi sufilik araştırmalarının bir yandan Orta Asya ve Orta Doğu bir yandan da Osmanlı tarihinin önemli bir parçası olduğu önkabulüyle yazılmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Maveraünnehir, Harezm ve Irak gibi kültür merkezlerinde yüksek bir tasavvuf düşüncesine sahip olan tarikatların varlığı bilinmektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:XIII. yüzyılda Moğol istilasıyla Ön Asya ile Anadolu'ya yönelen göç kitleleri içinde bunların yanı sıra popüler tasavvuf çevrelere mensup sufıler de bulunmaktaydı.
💡
Sonuç & Katkı:Çalışmada Türkiye Selçukluları ve Beylikler dönemindeki tasavvufi mektep ve tarikatların panoramasının çizilerek sosyal tarih kapsamında genel bir değerlendirmesinin yapılması amaçlanmaktadır: Bu makale Türkiye Selçukluları ve Beylikler dönemi sufilik araştırmalarının bir yandan Orta Asya ve Orta Doğu bir yandan da Osmanlı tarihinin önemli bir parçası olduğu önkabulüyle yazılmıştır.
🔬Tür:Laboratuvar & Saha Deneyi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Maveraünnehir, Harezm ve Irak gibi kültür merkezlerinde yüksek bir tasavvuf düşüncesine sahip olan tarikatların varlığı bilinmektedir. XIII. yüzyılda Moğol istilasıyla Ön Asya ile Anadolu'ya yönelen göç kitleleri içinde bunların yanı sıra popüler tasavvuf çevrelere mensup sufıler de bulunmaktaydı. Söz konusu gruplar Anadolu'da canlı ve renkli bir tasavvuf ortamı yarattılar. Çalışmada Türkiye Selçukluları ve Beylikler dönemindeki tasavvufi mektep ve tarikatların panoramasının çizilerek sosyal tarih kapsamında genel bir değerlendirmesinin yapılması amaçlanmaktadır: Bu makale Türkiye Selçukluları ve Beylikler dönemi sufilik araştırmalarının bir yandan Orta Asya ve Orta Doğu bir yandan da Osmanlı tarihinin önemli bir parçası olduğu önkabulüyle yazılmıştır.

Abstract

It is known that in the cultural centres like Irak, Harezm and Mawarannahr there were religious sects having a high sufism thought. Along with these there were sufis from popular sufism circles among the immigrant masses which were going towards front Asia and Anatolia because of Mongolian invasion in 13th century. These groups created together a vivacious and colorful atmosphere of sufism in Anatolia. The purpose of this work is to draw a panaroma of sufi schools and sects in the Period of Principilaties and Anatolian Seljuks and make a general evalution in the extent of social history. This article was written with such a opinion that the sufism researchs of the Period of Principalities and Anatolian Seljuks are the part of both Middle Asia, Middle East - and Ottoman History.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

KILIÇ, R. (2005). Anadolu Selçukluları ve Beylikler Döneminde Sufi Çevreler: Toplu Bir Bakış Denemesi. Bilig / Türk Dünyası Sosyal Bilimler Dergisi, Sayı: 33, 227–246. https://ajindex.com/articles/352871

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (17)

  1. TK KKA Nr. 564; 565; 584. 387 Numaralı Muhâsebe-i Vilâyet-i Karaman ve Rûm Defteri (937/1530) (1996),
  2. Ankara.
  3. ABDÜLKERIM bin ŞEYH MUSA (1991), Makâlât-ı Seyyid Harun, (Haz. Cemâl Kurnaz), Ankara. AHMET EFLÂKÎ (1973), Ariflerin Menkıbeleri (Menâkıb al-Ârifîn), Çev. Tahsin Yazıcı, istanbul, I-II. ALGAR, Hamid (2002), "Kâzerûniyye", TDVlA, XXV: 146-148. ÂŞIKPAŞAZÂDE (1332), Tevârih-i Al-i Osman, İstanbul.
  4. AZAMAT, Nihat, "Evhadüddîn-i Kirmanî", TDVlA, XI: 518-520.
  5. BAYRAM, Mikâil (2002), "Anadolu Selçukluları Zamanında Evhadî Dervişler", Türkler, Ankara, VII: 320-327.
  6. BAYRAM, Sadi (1991), "Lâdik ve Seyyid Ahmed-i Kebîr er-Rifaî Hazretleri", Türk Dünyası Araştırmaları, (74), 1991: 143-156.
  7. BAYRAM, Sadi (1994), "Amasya-Taşova-Alparslan Beldesi Seyyid Nureddin Alparslan er-Rufai'nin 655H./1257 M. Tarihli Arapça Vakfiyesi Tercümesi ile 996 H./1588 M. Tarihli Seyyid Fettah Veli Silsile-namesi", Vakıflar Dergisi, XXIII Sayı. BERTHELS, E. (1964), "Necmeddin Kübrâ", lA, IX: 163-164.
  8. Ibn BlBl (1996), El Evamirü'l-Ala'iye Fi'l-Umuri'l Ala'iye (Selçuk Name), (Çev. Mürsel Öztürk), Ankara, I: 253. BiLGiN, Orhan, "Fahreddin-i Irâkî", TDVlA, XII. 84-86.
  9. BROWNE, E. G. (1956),
  10. A Literary History of Persia, Cambridge, II. CANTACASIN, Theodore S. (1896), Petit Traicte de I'Origine des Turcqz, (Charles Schefer), Paris. CAHEN, Claude (2000), Osmanlılardan Önce Anadolu, (çev. Erol Üyepazarcı), İstanbul.
  11. CHITTIK, William C. (1981), "Sadr al-Dîn Qûnawî on the Oneness of Being", International Philosophical Qarterly, XXI: 171-184.
  12. DEMiR, Necati (1996), Dânişmend-Nâme'nin Dil Özellikleri (Gramer-Metin-Sözlük), (Doktora Tez.), Konya: Selçuk Üniversitesi.
  13. DEVLETŞAH (1994),
  14. Tezkire-i Devletşah, I, (Çev. Necati Lugal), istanbul. 240 DEWEESE, Devin (1996a), 'The Mash_'ikh-ı Turk and the Khojagan: Rethinking the Links Between the Yasav_ andd Naqshband_ Sufi Traditions", Journal of Islamic Studies, 180-207.
  15. DEWEESE, Devin (1996b), "Yasav_ Shayhs in the Timurid Era: Notes on the Social and Political Role of Communal Sufi Affiliations in the 14th and 16th Centuries, Oriente Moderno, 2: 173-188.
  16. ELVAN ÇELEBi (1995), Menâkıbu'l-KudsiyyeFî Menâsıbi'l-Ünsiyye (Baba H-yas-ı Horasânî ve Sülâlesinin Menkabevî Tarihi), (Haz. ismail E. Erünsal-A. Yaşar Ocak), Ankara.
  17. ERZİ, H. Adnan (1942), "Bursa'da Ishakî Dervişlerine Mahsus Zaviyenin Vakfiyesi", Vakıflar Dergisi, sy II: 423-428. Evliya Çelebi Seyahatnamesi (1314), istanbul: II, III, V. FAROQHI, Suraiya (1973), "XVI-XVIII. Yüzyıllarda Orta Anadolu'da Şe