Dergiler / Bilig / Türk Dünyası Sosyal Bilimler Dergisi / 2006 / Sayı: 36

Anadolu'da Selçuklu Dönemi İdare Sisteminin Mekansal Örgütlenmeleri: Selçuklu İdari Birim Organizasyonları (ve Evrimi)

The Spatial Elements of the Administrative System in Anatolia During Seljuk Period: The Organization of the Seljuk Administrative Units (and Evolution)

Sayfa
201–226
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Araştırmada Selçuklu idare sisteminin mekânsal bileşenleri olarak idarî birimlerin belirlenmesinde, vakâyinâme, menâkıb-nâme, vakfiye, temlik-nâme, ahid-nâme gibi özgün tarihi kayıtların irdelenmesi ve elde edilen bulguların haritalar üzerine aktarılmasına dayanan bir metodoloji izlenmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu araştırma, Türklerin Anadolu yerleşim zincirine katıldığı Selçuklu egemenlik döneminde, Anadolu coğrafyasında örgütlenen Selçuklu dönemi idare sisteminin mekânsal-işlevsel unsuru olarak Selçuklu idarî birim organizasyonlarını tanımlamayı amaçlamaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Araştırmanın varsayımı, Selçuklu idare sisteminin mekânsal örgütlenmeleri olarak, idarî birim organizasyonlarının tarihsel kökenlerinin Orta Asya ve İran Türk-İslâm devlet gelenekleri ile Anadolu'da devralınan Bizans idare coğrafyası mirasına dayandığı ve Anadolu'nun coğrafi koşulları ile dönemin askeri-siyasal-yönetsel içsel-dışsal dinamikleri kapsamında biçimlendiğidir.
💡
Sonuç & Katkı:Araştırmada Selçuklu idare sisteminin mekânsal bileşenleri olarak idarî birimlerin belirlenmesinde, vakâyinâme, menâkıb-nâme, vakfiye, temlik-nâme, ahid-nâme gibi özgün tarihi kayıtların irdelenmesi ve elde edilen bulguların haritalar üzerine aktarılmasına dayanan bir metodoloji izlenmiştir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Bu araştırma, Türklerin Anadolu yerleşim zincirine katıldığı Selçuklu egemenlik döneminde, Anadolu coğrafyasında örgütlenen Selçuklu dönemi idare sisteminin mekânsal-işlevsel unsuru olarak Selçuklu idarî birim organizasyonlarını tanımlamayı amaçlamaktadır. Araştırmanın varsayımı, Selçuklu idare sisteminin mekânsal örgütlenmeleri olarak, idarî birim organizasyonlarının tarihsel kökenlerinin Orta Asya ve İran Türk-İslâm devlet gelenekleri ile Anadolu'da devralınan Bizans idare coğrafyası mirasına dayandığı ve Anadolu'nun coğrafi koşulları ile dönemin askeri-siyasal-yönetsel içsel-dışsal dinamikleri kapsamında biçimlendiğidir. Araştırmada Selçuklu idare sisteminin mekânsal bileşenleri olarak idarî birimlerin belirlenmesinde, vakâyinâme, menâkıb-nâme, vakfiye, temlik-nâme, ahid-nâme gibi özgün tarihi kayıtların irdelenmesi ve elde edilen bulguların haritalar üzerine aktarılmasına dayanan bir metodoloji izlenmiştir.

Abstract

This paper aims to determine the organizations of the administrative unit as the spatial-functional element of the administration system in Anatolia during Seljuk period when Turks participated in Anatolian settlement chain. The hypothesis of this study is that the historical origins of Seljuk administration unit organizations, as the spatial reflection of Seljuk administrative system, were based on the heritage of the administration traditions of Central Asia Turkish and Iran Turkish-Islamic with the substructure of the Byzantine administrative geography in Anatolia and were shaped by geographical conditions of Anatolia with military-political-administration internal and external dynamics in Seljuk period. The methodology of this paper is based on the examination of the original historical sources and transferring them to map in the determination of Seljuk administration units.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ÖZCAN, K. (2006). Anadolu'da Selçuklu Dönemi İdare Sisteminin Mekansal Örgütlenmeleri: Selçuklu İdari Birim Organizasyonları (ve Evrimi). Bilig / Türk Dünyası Sosyal Bilimler Dergisi, Sayı: 36, 201–226. https://ajindex.com/articles/352811

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (38)

  1. ABU BAKR IBN AL-ZÂKİ (1972), Ravzât al Kuttâb ve Hadikât al-Albâb, Ali Sevim (çev.), TTK Yayınları,
  2. Ankara.
  3. AKDAĞ, Mustafa (1995), Türkiye’nin İktisadi ve İçtimai Tarihi, cilt:I, Cem Yayınları,İstanbul.
  4. AKSARAYİ (1943),
  5. Anadolu Selçuki Devletleri Tarihi, M. Nuri Gençosman (çev.), Recep Ulusoğlu Yayınevi,
  6. Ankara.
  7. AKSARAYİ (2000), Müsâmeretü’l Ahbar, Mürsel Öztürk (çev.), TTK Yayınları,
  8. Ankara.
  9. AKNERLİ GRİGOR (1954),
  10. Moğol Tarihi, Hrand D. Andreasyan (çev.), İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yayınları, İstanbul. ANONİM SELÇUK-NÂME (1952), Anadolu Selçukluları Devleti Tarihi III, Feridun Nafiz Uzluk (çev.), Anadolu Selçukluları Gününde Mevlevi Bitikleri:5, Uzluk Yayınları,
  11. Ankara.
  12. ARTUK, İbrahim (1980), “Alâaddin Keykubad’ın Meliklik Devri Sikkeleri”, TTK Belleteni,cilt:XLIV, sayı:174, sayfa:265-270,
  13. TTK Yayınları,
  14. Ankara.
  15. ASHTOR, E. (1976), A Social and Economic History of the Near East in the Middle Ages, University of California Press,
  16. Los Angeles. ATEŞ, Toktamış (1982), Osmanlı Toplumunun Siyasal Yapısı (Kuruluş Dönemi), Say Yayınları,
  17. İstanbul.
  18. BARTHOLD, Vassiliy V. (1975), Orta Asya Türk Tarihi Hakkında Dersler, Kazım Yaşar Kopraman-Afşar İsmail Aka (çev.), Emel Matbaacılık, Ankara.
  19. BAYKARA, Tuncer (1985), “Türkiye Selçuklularında İdari Birim ve Bununla İlgili Meseleler”, Vakıflar Dergisi, sayı:XIX, sayfa:49-60,
  20. Vakıflar Genel Müdürlüğü Yayınları,
  21. Ankara.
  22. BAYKARA, Tuncer (2000), Anadolu’nun Tarihi Coğrafyasına Giriş I; Anadolu’nun İdarî Taksimatı, Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü Yayınları,
  23. Ankara.
  24. BAYRAM, Mikail (1987), “Selçuklular Zamanında Tokat Yöresinde İlmi ve Fikri Faaliyetler”,Türk Tarihinde ve Kültüründe Tokat Sempozyumu (2-6 Temmuz 1986), sayfa:30-36,
  25. Tokat Valiliği Yayınları,
  26. Ankara.
  27. BAYRAM, Mikail (1994), “Selçuklular Zamanında Anadolu’da Bazı Yöreler Arasındaki Farklı Kültürel Yapılanma ve Siyasi Boyutları”, S.Ü. Türkiyat Araştırmaları Dergisi, sayfa:79-92,
  28. Selçuk Üniversitesi Yayınları,
  29. Konya. BAYRAM, Mikail (2001), “Anadolu Selçuklularında Devlet Yapısının Şekillenmesi”, Cogito Dergisi, sayı:29, sayfa:61-72,
  30. Yapı Kredi Yayınları,
  31. İstanbul.
  32. CAHEN, Claude (1955-1956), “Selçuki Devletleri Feodal Devletler midir?”, İ.Ü. İktisat Fakültesi Mecmuası, cilt:XVII, sayı:1-4, sayfa:348-358,
  33. İstanbul Üniversitesi Yayınları,
  34. İstanbul.
  35. CAHEN, Claude (1986), “İktâ” maddesi, The Encyclopedia of Islam, cilt:V, sayfa: 1088-1091,
  36. E. J. Brill Press,
  37. Leiden. CAHEN, Claude (1994),
  38. Osmanlılardan Önce Anadolu, Erol Üyepazarcı (çev.), Tarih Vakfı Yurt Ya