KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Bilig / Türk Dünyası Sosyal Bilimler Dergisi / 2008 / Sayı: 45

Tonyukuk Yazıtındaki Problemli Bir Cümle Üzerine

Erhan AYDIN
Sayfa
91–102
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Yazının ilk bölümünde daha önce yapılan çalışmalara değinilecek, sonra kendi görüşlerimizi dile getireceğimiz bölüm de 1)  işaretine *lb çift ünsüz ses değerinin verilmesi, 2) uçuk kelimesinin incelenmesi, 3) *elbeg kelimesinin incelenmesi, olmak üzere üçe ayrılacaktır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Tonyukuk Yazıtının 8. satırında (T I G 1) geçen  işaretinin ses değeri üzerinde uzun süre tartışılmış ve bu işaretin hangi ses ya da sesleri karşıladığı ortaya konmaya çalışılmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Sözü edilen işarete genellikle aş şeklinde ses değeri verilmiş ve bu işaret, Hemçik-Çırgakı (E41) Yazıtında geçen benzer işaret ile eş tutulmuştur.
💡
Sonuç & Katkı:Yazının ilk bölümünde daha önce yapılan çalışmalara değinilecek, sonra kendi görüşlerimizi dile getireceğimiz bölüm de 1)  işaretine *lb çift ünsüz ses değerinin verilmesi, 2) uçuk kelimesinin incelenmesi, 3) *elbeg kelimesinin incelenmesi, olmak üzere üçe ayrılacaktır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Tonyukuk Yazıtının 8. satırında (T I G 1) geçen  işaretinin ses değeri üzerinde uzun süre tartışılmış ve bu işaretin hangi ses ya da sesleri karşıladığı ortaya konmaya çalışılmıştır. Bu işaretin hangi ses ya da sesleri karşıladığı netlik kazanmadığı için de işaretin bulunduğu kelime ile cümle, çeşitli şekillerde okunmuş ve anlamlandırılmıştır. Sözü edilen işarete genellikle aş şeklinde ses değeri verilmiş ve bu işaret, Hemçik-Çırgakı (E41) Yazıtında geçen benzer işaret ile eş tutulmuştur. Ancak  işaretinin yanında bulunan ve ince ünlüyü gösteren g2 sesi gözardı edilmiş ya da yanlış yazım olduğu öne sürülmüştür. Bu yazıda  şeklindeki işarete yeni bir ses değeri verilecek, kelime yeniden okunacak ve anlamlandırılacak, kelimenin yazımında herhangi bir yanlışlık ya da eksiklik olmadığı ortaya konmaya çalışılacaktır. Yazının ilk bölümünde daha önce yapılan çalışmalara değinilecek, sonra kendi görüşlerimizi dile getireceğimiz bölüm de 1)  işaretine *lb çift ünsüz ses değerinin verilmesi, 2) uçuk kelimesinin incelenmesi, 3) *elbeg kelimesinin incelenmesi, olmak üzere üçe ayrılacaktır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

AYDIN, E. (2008). Tonyukuk Yazıtındaki Problemli Bir Cümle Üzerine. Bilig / Türk Dünyası Sosyal Bilimler Dergisi, Sayı: 45, 91–102. https://ajindex.com/articles/352781

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (17)

  1. AALTO, P.-G. J. RAMSTEDT-J. G. GRANÖ (1958): “Materialien zu den alttürkischen Inschriften der Mongolei.” Journal de la Société Finno-Ougrienne LX/7, 3-91.
  2. ARIKOĞLU, E.-K. KUULAR (2003): Tuva Türkçesi Sözlüğü. Ankara:
  3. TDK. AYDAROV, G. (1971): Yazık Orhonskih Pamyatnikov Drevnetyurkskoy Pis’mennosti VIII veka. Alma-ata: Akademiya Nauk Kazakskoy SSR. BERTA, Á. (1995): Neue Lesung- und Deutungsvorschläge für die Inschrift Tońuquq. Acta Orientalia Academiae Scientiarum Hungaricae XLVIII (3), 313-320. BERTA, Á.(2004): Szavaimat Jól Halljátok, A Türk és Ujgur Rovásírásos Emlékek Kritikai Kiadása. Szeged: JatePress. CC bk. K. GRØNBECH (1942).
  4. CLAUSON, S. G. (1972): An Etymological Dictionary of Pre-Thirteenth-Century Turkish. Oxford: The Clarendon. DENY, J. (1941): Türk Dili Grameri (Osmanlı Türkçesi). Çev.: A. U. ELÖVE. İstanbul: Maarif Vekâleti Matbaası. DTS bk. V. M. NADELYAYEV vd. (1969).
  5. EDPT bk. S. G. CLAUSON (1972).
  6. ELÖVE, A. U. (1958): “Bir Yazı Meselesi Üzerine.” Türk Dili Araştırmaları Yıllığı-Belleten 1958, 69-85.
  7. ERDAL, M. (1991): Old Turkic word formation. A Functional Approach to the Lexicon I-II. Turcologica: 7, Wiesbaden: Otto Harrassowitz. ERGİN, M. (1970):
  8. Orhun Abideleri. İstanbul.
  9. GABAIN, A. v. (1988): Eski Türkçenin Grameri. Çev.: M. AKALIN. Ankara:
  10. TDK. GIRAUD, R. (1961): L’Inscription de Baın Tsokto, Paris: Librairie d’Amerique et d’Orient. GRØNBECH, K. (1942):
  11. Komanisches Wörterbuch, Türkischer Wortindex zu Codex Cumanicus. Kopenhagen. Türkçesi: Kuman Lehçesi Sözlüğü. Çev.: K. AYTAÇ. Ankara, 1992:
  12. Kültür Bakanlığı. GÜRSOY-NASKALİ, E.-M. DURANLI (1999): Altayca-Türkçe Sözlük. Ankara:
  13. TDK. KARCAVBAY, S. (2003). Orhon Muraları. Astana. KTS bk. R. TOPARLI vd. (2003).
  14. LESSING, F. D. (2003): Moğolca-Türkçe Sözlük. Çev.: G. KARAAĞAÇ. Ankara:
  15. TDK. MALOV, S. E. (1951): Pamyatniki drevnetyurkskoy Pis’mennosti, tekstı i issledovaniya. Moskva-Leningrad. MALOV, S. E. (1952): Eniseyskaya Pismennost Tyurkov. Moskva-Leningrad. NADELYAYEV, V. M.-D. M. NASİLOV-E. R. TENİŞEV-A. M. ŞÇERBAK (1969): Drevnetyurkskiy Slovar’. Leningrad: Akademiya Nauk SSSR. ORKUN, H. N. (1936): Eski Türk Yazıtları I. İstanbul:
  16. TDK. ORKUN, H. N.(1941): Eski Türk Yazıtları IV. İstanbul:
  17. TDK. RADLOFF, W. (1899): Die alttürkischen Inschriften der Mongolei, die Inschrift des Tonyukuk. Zweite Folge. St-Petersburg. RAMSTEDT, G. J. (1976): Kalmückisches Wörterbuch. Helsinki: Lexica Societatis Fenno-Ugricae III. RECEBOV, E.-Y. MEMMEDOV (1993): Orhon-Yenisey Abideleri. Bakı. RÄSÄNEN, M. (1