Dergiler / Bilig / Türk Dünyası Sosyal Bilimler Dergisi / 2011 / Sayı: 56

Osmanlılarda malî denetim aracı olarak muhasebe icmal defterleri: Trabzon örneği

Sayfa
211–234
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Yine bu defterlerin muhasebe açısından önemleri ortaya konulurken, bunların tutulma şekilleri yanında incelikleri de izah edilecektir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:İcmal; uzun bir hesaptan çıkarılan özeti yansıtan toplam anlamına gelmektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:İcmal defterleri başta vergi ve gelir tespiti yönünde nüfus sayım amaçlı olmak üzere birçok alanda oluşturulmuştur.
💡
Sonuç & Katkı:Yine bu defterlerin muhasebe açısından önemleri ortaya konulurken, bunların tutulma şekilleri yanında incelikleri de izah edilecektir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

İcmal; uzun bir hesaptan çıkarılan özeti yansıtan toplam anlamına gelmektedir. İcmal defterleri başta vergi ve gelir tespiti yönünde nüfus sayım amaçlı olmak üzere birçok alanda oluşturulmuştur. Ancak bu çalışmada, tam anlamıyla bir muhasebe kaydı özelliği gösteren icmaller üzerinde durulacaktır. Bu yönde askerî seferler ve bilhassa vilayetlerdeki ambar gibi önemli işletmelere ait muhasebe bilgilerini yansıtan icmaller irdelenecektir. Bu tür defterlere yönelik olmak üzere bir işletmenin veya bir bölgenin gelir ve gider kayıtları ifade edilmeye çalışılacaktır. Yine bu defterlerin muhasebe açısından önemleri ortaya konulurken, bunların tutulma şekilleri yanında incelikleri de izah edilecektir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ÖZTÜRK, T. (2011). Osmanlılarda malî denetim aracı olarak muhasebe icmal defterleri: Trabzon örneği. Bilig / Türk Dünyası Sosyal Bilimler Dergisi, Sayı: 56, 211–234. https://ajindex.com/articles/352681

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (12)

  1. Arşiv Kaynakları BA, D.BŞM 2640. BA, D.BŞM.PKE 12319. BA, KK 1908, 1931, 5624, 5640, 7320. BA, MAD 958. BA, TD 166, 167, 370, 387, 438, 998. Basılı Eserler (1997). 387 Numaralı Muhasebe-i Vilayet-i Karaman ve Rum Defteri (937/1530) – II. Haz. Ahmet Özkılınç vd. Ankara: Başbakanlık Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü Yay. (2000). Başbakanlık Osmanlı Arşivi Rehberi. Haz. Yusuf İhsan Genç vd. İstanbul:
  2. Osmanlı Arşivi Daire Başkanlığı Yay. (2006). Osmanlı Maliyesi Kurumlar ve Bütçeler I-II. Haz. Mehmet Genç ve Erol Özvar İstanbul: Osmanlı Bankası Arşiv ve Araştırma Merkezi Yay. Afyoncu, Erhan (1994a). “Defter Emini”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. C. XIX. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yay. 91-93. ——— (1994b). “Defterhâne”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. C. XIX. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yay. 100-104. Álvarez-Dardet Espoje, Juan Baňos Sánchez Concha ve Francisco Carrasco Fenech (2002). “Accounting and Control in the Founding of the New Settlements of Sierra Morena and Andalucia, 1767-72”. European Accounting Review 11 (2): 419-439.
  3. Annisette, Marcia (2006). “People andperiods untouched by accounting history: an ancient Yoruba practice”. Accounting History 11 (4): 399-417.
  4. Aydın, Bilgin ve Rıfat Günalan (2008). XV-XVI. Yüzyıllarda Osmanlı Maliyesi ve Defter Sistemi. İstanbul:
  5. Yeditepe Yay. Barkan, Ömer Lütfi (1943). XV. ve XVI. Asırlarda Osmanlı İmparatorluğu’nda Ziraî Ekonominin Hukukî ve Malî Esasları I. İstanbul: İstanbul Üniversitesi Yay. ______ (1988). Hüdavendigâr Livası Sayım Defterleri I. Der. Ö. Lütfi Barkan ve Enver Meriçli. Ankara:
  6. TTK Yay. Carmona, Salvador ve Mahmoud Ezzamel (2006). “Accounting and religion: a historical perspective”. Accounting History 11 (2): 117-127.
  7. Çelik, Gülfettin (2006). “Osmanlı Devletinde Merkezî Hazinenin Maliye Büroları”. Haz. Mehmet Genç ve Erol Özvar. Osmanlı Maliyesi Kurumlar ve Bütçeler I. İstanbul: Osmanlı Bankası Arşiv ve Araştırma Merkezi Yay. 115-149.
  8. Darling, Linda T. (1996).
  9. Revenue-Raising and Legitimacy, Tax Collection and Finance Administration in the Ottoman Empire, 1550-1660. Leiden: E. J. Brill. ——— (2008). “Ottoman Accounting Prehistory”. 12th World Congress of Accounting Historians, Congress Proceedings. 20-24 July 2008.
  10. İstanbul.
  11. Davie, S. (2000). “Accounting for imperialism: a case of British-imposed indigenous collaboration”. Accounting, Auditing and Accountability Journal 13 (3): 330-359.
  12. Emecen, Feridun M. (1991). “Sosyal Tarih Kaynağı Olarak Tahrir Defterleri”, Tarih ve