Dergiler / Mütefekkir / 2020 / Cilt: 7 - Sayı: 13

İSLAM DÜŞÜNCE TARİHİNDE FIKHÎ İHTİLÂF

Juridical Controversies in The History of Islamic Thought

Sayfa
13–34
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu çalışmada fıkhî konular üzerinde cereyan eden ihtilâfın tarihsel süreç içerisinde geçirdiği evreler örneklerle incelenmeye çalışılacaktır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Yakın anlamlar ifade eden hilâf ve ihtilâf kavramları, çoğu zaman birbirlerinin yerine de kullanılmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Peygamber’in hayatta oluşu ve sahabenin konuyu ona arz etmesi ciddi tartışmaların yaşanmasına engel olmuştur.
💡
Sonuç & Katkı:Bu çalışmada fıkhî konular üzerinde cereyan eden ihtilâfın tarihsel süreç içerisinde geçirdiği evreler örneklerle incelenmeye çalışılacaktır.
🔬Tür:Deneysel Tarla Denemesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Yakın anlamlar ifade eden hilâf ve ihtilâf kavramları, çoğu zaman birbirlerinin yerine de kullanılmıştır. Fıkhî meseleler üzerinde cereyân eden görüş ayrılıkları Hz. Peygamber döneminde ortaya çıkmaya başlamıştır. Ancak Hz. Peygamber’in hayatta oluşu ve sahabenin konuyu ona arz etmesi ciddi tartışmaların yaşanmasına engel olmuştur. Hulefâ-i raşidîn ve müctehid imamlar döneminde de fıkhî ihtilâfların neden olduğu tartışmaların dozunun düşük olduğu söylenebilir. Ancak özellikle mezhepleşme süreci ile zuhûr eden taklid ve taassup ruhu, fıkhî meseleler üzerinde ciddi tartışmaların meydana gelmesine zemin hazırlamıştır. Günümüze kadar varlığını devam ettirmiş olan ihtilâf, kuşkusuz kıyamete kadar da var olmaya devam edecektir. Bu çalışmada fıkhî konular üzerinde cereyan eden ihtilâfın tarihsel süreç içerisinde geçirdiği evreler örneklerle incelenmeye çalışılacaktır.

Abstract

The concepts of dispute (khilaf) and controversy (ikhtilaf) which have similar meanings, are often used interchangeably. Differences in opinion on issues related to fiqh/jurisprudence started to appear during the period of the Prophet. However, the fact that the Prophet was alive and that the companions presented the subject to him directly, prevented serious problems. It can be said that the dose of discussions caused by juridical conflicts during the period of the first four caliphs and mujtahid imams was relatively low. However, especially the imitation and fanaticism spirit that emerged with the sectarianization process, prepared the ground for serious discussions on fiqh issues. The controversy, which has remained until today, will undoubtedly continue to exist until the Doomsday. In this study, the stages of the dispute on fiqh issues in historical process will tried to be examined with examples.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ATCI, İ. (2020). İSLAM DÜŞÜNCE TARİHİNDE FIKHÎ İHTİLÂF. Mütefekkir, Cilt: 7 - Sayı: 13, 13–34. https://ajindex.com/articles/340880

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (12)

  1. Abdulfettah Ebû Gudde. İslam’da Tartışma Âdâbı. çev. Meryem Hanan Mergen. By: Meâric Kitap, 2016. Abdullah b. Abdulmuhsin et-Türkî. Esbâb-u ihtilâf’i’l-fukaha. 3. Basım, Beyrut: Müessesetü’r-Risâle, 2010.
  2. Algül, Hüseyin. İslam Tarihi. İstanbul: Gonca Yayınevi, 1997. Ali el-Hafîf. Esbâb-u ihtilâfi’l-fukaha. By: Dâru’l-Fikri’l-İslamî, ts. Alvânî, Taha Câbir. Edebu’l-ihtilaf fi’l-İslam. Virginia: el-Ma’hedi’l-Âlemî fi’l-Fikri’lİslamî, 1987.
  3. Atcı, İsa. Ebû Ca‘fer et-Tahâvî’nin İbadetler ile İlgili Konularda Hanefî İmamlarına Muhâlif Görüşleri. Ankara Üniversitesi,
  4. Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, 2018.
  5. Avcı, Aykut. “Fıkhî İhtilâfların Tarihsel Gelişimi”. Bozok Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi. 8/8 (2015), 119-132.
  6. Başnefer, Said b. Abdulkâdir b. Sâlim. Edebu’l-ihtilâf. b.y., y.y., ts. Bilik, Abdurrahim. Hilaf Literatürü İçin Bir Taksim Önerisi. Usûl İslam Araştırmaları, 30 (2018), 109–119. Buhârî, Ebû Abdillah Muhammed b. İsmail. el-Câmiʿu’s-sahîh, nşr. Muhammed Züheyr b. Nâsır. “8 Cilt”. b.y., Dâru Tavki’n-Necât, 1422/2001.
  7. Büyükdinç, Nesibe Feyza. Osmanlı Medreselerinde Bir Öğretim Metodu Olarak Münâzara ve Ahmet Cevdet Paşa’nın Âdâb-ı Sedâd Adlı Eseri. Marmara Üniversitesi,
  8. Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2007. Cürcânî, Seyyid Şerif. et-Ta‘rîfât. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, 2000.
  9. Çaldak, Süleyman. Taşköprizâde’nin Mevzû’âtu’l-ulûm’undaki İlimler Tasnîfi Üzerine. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 15/2. Elazığ, (2005), 115-146.
  10. Çubukcu, Esma. İhtilâfu’l-fukahâ Eserleri Üzerine İnceleme. e-makâlât www.emakalat.com ISSN 1309-5803. Mezhep Araştırmaları Dergisi 11: 2 (Güz 2018), 471-484. Journal of Islamic Sects Research 11: 2 (Fall 2018), 471-484.
  11. Dağcı, Şamil. İmam Şafiî’nin Hayatı ve Fıkıh Usûlü İlmindeki Yeri, Diyanet İlmi Dergi, 32/2, (1996), 69-127.
  12. Demir, Halis. Hanefi Mezhebinde Hilâf Literatürü. Cumhuriyet Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi. 29/2 (Aralık 2015), 111-146. Ebû Dâvûd, Süleyman b. el-Eşas es-Sicistânî. Sünen-i Ebî Dâvûd. thk. Muhammed Muhyiddin Abdulhamid. 4 Cilt. Beyrut: Mektebetü’l-Asriyye, ts. Ebû Hüseyin Ahmed b. Fâris b. Zekeriye. Mu‘cemu’l-mekâyîsu fî’l-Luga. thk. Şehabeddin Ebû Amr. Beyrut: Dâru’l-Fikr, 1994, 327-329. Ebû Yusuf, Yakup b. İbrahim el-Ensârî. İhtilâf-u Ebî Hanîfe ve İbn Ebî Leylâ. ts., Ebû’lVefâ el Afgânî. b.y., Matbaatu’l-Vefâ, 1357. Erdoğan, Mehmet. Fıkıh ve Hukuk Terimleri Sözlüğü. Ensar y.y., 4. Basım, İstanbul, 2013. Fîrûzâbâdî, Mecduddin Muhammed b. Yakûp. Kâmûsü’l-m