Dergiler / Kadim / 2021 / Sayı: 2

‘Sahne-i Alem‘de Şakımak: Kanto ve Geç Osmanlı Döneminde Sosyal Hayat

Singing on ‘The World's Stage’: Kanto and Late Ottoman Social Life

Dergi
Kadim
Sayfa
13–32
Yayın Tarihi
2021-10-15
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

İstanbul’un marjinal kesimlerine mensup gayrimüslim kadın kanto sanatçılarını inceleyen çalışma aynı zamanda son dönem Osmanlı sosyal hayatının az bilinen bazı yönlerine ışık tutmaktadır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Osmanlı İmparatorluğu’nun son döneminde sahne tiyatrosu yeni sosyal faaliyetlerin sergilendiği, değişen moda ve alışkanlıkların ifade edildiği önemli mekanlar arasındaydı.
📊
Temel Bulgular & Veri:Sahne mensupları, aktörler, aktristler ve tiyatro yönetmenleri, Osmanlı kültür hayatının modernizminde adeta kilit rolleri temsil ediyorlardı. 1898’de bir grup sanatçı İstanbul’da Sahne-i Âlem adlı bir tiyatro kumpanyası kurdu.
💡
Sonuç & Katkı:İstanbul’un marjinal kesimlerine mensup gayrimüslim kadın kanto sanatçılarını inceleyen çalışma aynı zamanda son dönem Osmanlı sosyal hayatının az bilinen bazı yönlerine ışık tutmaktadır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Peruz Terzakyan · Şamram Kelleciyan · Minyon Virjini

Özet

Osmanlı İmparatorluğu’nun son döneminde sahne tiyatrosu yeni sosyal faaliyetlerin sergilendiği, değişen moda ve alışkanlıkların ifade edildiği önemli mekanlar arasındaydı. Sahne mensupları, aktörler, aktristler ve tiyatro yönetmenleri, Osmanlı kültür hayatının modernizminde adeta kilit rolleri temsil ediyorlardı. 1898’de bir grup sanatçı İstanbul’da Sahne-i Âlem adlı bir tiyatro kumpanyası kurdu. Kısa süren faaliyetlerine rağmen bu kumpanya Osmanlı İmparatorluğu’nun son döneminde kadının sosyal görünürlük kazandığı ve şahsi insiyatifini sergilediği önemli gelişmelerden birine tanıklık etti. Bu makale, Sahne-i Âlem’e mensup üç şarkıcı ve aktristi (Peruz Terzakyan, Şamram Kelleciyan ve Minyon Virjini) modernleşen bir kentin ve onu biçimlendiren öğelerin temsilcisi olarak incelemektedir. İstanbul’un marjinal kesimlerine mensup gayrimüslim kadın kanto sanatçılarını inceleyen çalışma aynı zamanda son dönem Osmanlı sosyal hayatının az bilinen bazı yönlerine ışık tutmaktadır.

Abstract

The staged theater was among the most crucial venues during the late Ottoman Empire for the expression of new modes of social activity and the display of changing fashions and customs, and as such actors, actresses and theater managers represented key figures in the broader process of Ottoman cultural modernization. In 1898, a group of rising artists founded a theater company in Istanbul named the Sahne-i Âlem, “The World’s Stage.” Despite the brief period in which it operated, the theater represented a major development in the public visibility and self-management of women’s labor in the late Ottoman Empire. This paper examines three actresses and singers who managed the Sahne-i Âlem (Peruz Terzakyan, Şamram Kelleciyan and Minyon Virjini) as representative of the modernized city and the discourses that shaped it. The study, which examines non-Muslim female kanto artists belonging to the marginalized populations of Istanbul, explores some of the more understudied aspects of social life during the last years of the Ottoman period.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

BLACKTHORNE-O'BARR, E. (2021). ‘Sahne-i Alem‘de Şakımak: Kanto ve Geç Osmanlı Döneminde Sosyal Hayat. Kadim, Sayı: 2, 13–32. https://ajindex.com/articles/332710

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (8)

  1. Adıvar, Halide Edip. The Memoirs of Halidé Edib. New York, London: The Century Co., 1926. Ahmed İhsan [Tökgöz]. “İstanbul Postası.” Servet-i Fünûn. 19 January 1899. Ahmet Mithat Efendi. Dürdane Hanım, transc. Hüseyin Alacatlı. Ankara: Akçağ Yayınları, 1999. Ahmet Mithat Efendi. Henüz On Yedi Yaşında. Ankara: TDK Yayınevi, 2000. Ahmet Mithat Efendi. Jön Türk. trans. Mustafa Karataş. Istanbul: Turna Yayınları, 2009. Başkanlık Osmanlı Arşivi (BOA), Dahiliye Mektubi Kalemi (DH.MKT.). Taha Toros Arşivi (TTA), Galata’daki Mekanlar, Dosya No: 38, 001550016007. TTA, Haldun Taner, Alaturka Broadway: Direklerarası, Dosya No: 169, 001525733006. TTA, M. Süleyman Çapan, Hay, Ermenice Ermeni Demektir, Nar da Arapça Ateş Demektir, Dosya No: 175, 001525833006. TTA, Aysen Devrim T., Kayıp Geçen Yıldızlar: Türk Tiyatrosunun Unutulmuş Şöhretleri 18: Kantocu Peruz Hanım, Dosya No: 175, 001525842006.
  2. TTA, Kantocu Peruz Hanım, Dosya No: 175, 001525843006, TTA, Fahri Celâl Göktulga, Kantolarımız, Dosya No: 175, 001525834006. TTA, S. Vural, Peruz, Devrinin en Güzel ve en Civelek Artistiydi, Dosya No: 175, 001525844006. TTA, Hikmet Feridun, Herdem Taze Bir Sanatkar Kadın: Şamram Hanım, Muharririmize Hayatını Hatıralarını Anlatıyor, Dosya No: 175, 001525846006. TTA, Hikmet Feridun, 34 Seneden beri Kanto Söyliyen Şamram Hanım Tiyatroculuğa Nasıl Başladı?, Dosya No: 175, 001525847006. TTA, Sermet Muhtar Alus, Eski Günlerde Saç ve Yüz Tuvaleti, Dosya No: 312, 001581014010. Tahsin, Hasan. Neşe-i Dil: Yeni Şarkı ve Kanto Memuası. Istanbul: Matbaa-i Kütüphane-i Cihan, 1907. Türkiye Büyük Millet Meclisi Yayınları Açık Erişim Koleksiyonu. T.B.M.M. Zabıt Ceridesi, Session 6, Volume 11, Meeting 1 (15 May 1940).
  3. Alpargin, Melike Nihan. Istanbuls Theatralische Wendezeit: Die Rezeption Des Westlichen Theaters Im 19. Und Frühen 20. Jahrhundert Des Osmanischen Reiches. Munich: Herbert Utz Verlag, 2013.
  4. And, Metin. Türk Tiyatro Tarihi: Başlangıcından 1983'e. Istanbul: İletişim Yayınları, 2017.
  5. Arpad, Burhan. Bir İstanbul Var idi. Istanbul: Remzi Kitabevi, 2007.
  6. Balsöy, Gülhan. “Gendering Ottoman Labor History: The Cibali Régie Factory in the Early Twentieth Century”. International Review of Social History 54/17 (2009), 45–68. Başiretçi Ali Efendi. İstanbul Mektupları. Istanbul: Kitabevi, 2001.
  7. Beşiroğlu, Şefika Şehvar. “İstanbul’un Kadınları ve Müzikal Kimlikleri”. İTU Dergisi 3/2 (2006), 3–19.
  8. Birdal, Murat. The Political Economy of Ottoman Public Debt: Insolvency and European Financial Control