KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Uluslararası Ticaret ve Tahkim Hukuku Dergisi / 2014 / Cilt: 3 - Sayı: 2

MÖHUK HÜKÜMLERİ DAİRESİNDE TANIMANIN HUKUKÎ NİTELİĞİ, USÛLÜ VE KARŞILAŞILAN BAZI SORUNLAR: “YENİ BİR DÜZENLEME YAPMA GEREĞİ”

THE LEGAL NATURE OF, AND PROCEDURE FOR, RECOGNITION UNDER THE TURKISH PRIVATE INTERNATIONAL LAW AND PROCEDURAL LAW ACT (PILA) AND SOME PROBLEMS ENCOUNTERED: “THE NEED FOR NEW REGULATION ”

FÜGEN SARGIN
RİFAT ERTEN
Sayfa
37–136
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu çalışmada, özel hukuka ait yabancı mahkeme kararlarının Türkiye’de kesin hüküm etkisinden yararlanılmasını sağlayan “tanıma” müessesesinin, aynı zamanda yargılama usûlünü de belirleyecek olan hukukî niteliği ile –mevcut kanunî düzenlemenin yetersizliği, hukukî niteliğiyle ilgili doktrin/uygulamada genel kabul gören görüşün, tanımanın hukukî yapısı ile olan uyuşmazlığı nedenleriyle karşılaşılan güncel sorunlara ilişkin yapılan bir tespit dâhilinde–, 5718 sayılı MÖHUK kapsamında gerçekleşen tanıma faaliyetini yürütecek görev ve yer itibariyle yetkili mahkemelerin ve bu yargılama esnasında uygulayabilecekleri usûl hükümlerinin tayini; verecekleri kararların yargısal denetimini kapsayan bir tahlil amaçlanmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışmada, özel hukuka ait yabancı mahkeme kararlarının Türkiye’de kesin hüküm etkisinden yararlanılmasını sağlayan “tanıma” müessesesinin, aynı zamanda yargılama usûlünü de belirleyecek olan hukukî niteliği ile –mevcut kanunî düzenlemenin yetersizliği, hukukî niteliğiyle ilgili doktrin/uygulamada genel kabul gören görüşün, tanımanın hukukî yapısı ile olan uyuşmazlığı nedenleriyle karşılaşılan güncel sorunlara ilişkin yapılan bir tespit dâhilinde–, 5718 sayılı MÖHUK kapsamında gerçekleşen tanıma faaliyetini yürütecek görev ve yer itibariyle yetkili mahkemelerin ve bu yargılama esnasında uygulayabilecekleri usûl hükümlerinin tayini; verecekleri kararların yargısal denetimini kapsayan bir tahlil amaçlanmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu çalışmada, özel hukuka ait yabancı mahkeme kararlarının Türkiye’de kesin hüküm etkisinden yararlanılmasını sağlayan “tanıma” müessesesinin, aynı zamanda yargılama usûlünü de belirleyecek olan hukukî niteliği ile –mevcut kanunî düzenlemenin yetersizliği, hukukî niteliğiyle ilgili doktrin/uygulamada genel kabul gören görüşün, tanımanın hukukî yapısı ile olan uyuşmazlığı nedenleriyle karşılaşılan güncel sorunlara ilişkin yapılan bir tespit dâhilinde–, 5718 sayılı MÖHUK kapsamında gerçekleşen tanıma faaliyetini yürütecek görev ve yer itibariyle yetkili mahkemelerin ve bu yargılama esnasında uygulayabilecekleri usûl hükümlerinin tayini; verecekleri kararların yargısal denetimini kapsayan bir tahlil amaçlanmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Bu çalışmada, özel hukuka ait yabancı mahkeme kararlarının Türkiye’de kesin hüküm etkisinden yararlanılmasını sağlayan “tanıma” müessesesinin, aynı zamanda yargılama usûlünü de belirleyecek olan hukukî niteliği ile –mevcut kanunî düzenlemenin yetersizliği, hukukî niteliğiyle ilgili doktrin/uygulamada genel kabul gören görüşün, tanımanın hukukî yapısı ile olan uyuşmazlığı nedenleriyle karşılaşılan güncel sorunlara ilişkin yapılan bir tespit dâhilinde–, 5718 sayılı MÖHUK kapsamında gerçekleşen tanıma faaliyetini yürütecek görev ve yer itibariyle yetkili mahkemelerin ve bu yargılama esnasında uygulayabilecekleri usûl hükümlerinin tayini; verecekleri kararların yargısal denetimini kapsayan bir tahlil amaçlanmıştır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Bu çalışmada, özel hukuka ait yabancı mahkeme kararlarının Türkiye’de kesin hüküm etkisinden yararlanılmasını sağlayan “tanıma” müessesesinin, aynı zamanda yargılama usûlünü de belirleyecek olan hukukî niteliği ile –mevcut kanunî düzenlemenin yetersizliği, hukukî niteliğiyle ilgili doktrin/uygulamada genel kabul gören görüşün, tanımanın hukukî yapısı ile olan uyuşmazlığı nedenleriyle karşılaşılan güncel sorunlara ilişkin yapılan bir tespit dâhilinde–, 5718 sayılı MÖHUK kapsamında gerçekleşen tanıma faaliyetini yürütecek görev ve yer itibariyle yetkili mahkemelerin ve bu yargılama esnasında uygulayabilecekleri usûl hükümlerinin tayini; verecekleri kararların yargısal denetimini kapsayan bir tahlil amaçlanmıştır.

Abstract

The purpose of this article is to provide an assessment regarding the legal nature of "recognition " which allows f oreign court decisions to gain res j udicata eff ect in Turkey and which also determines the adj udication procedure; and to identif y the courts that have competence and j urisdiction over the recognition process carried out pursuant to PILA no. 5718 as well as the j udicial review of the decisions made by such courts. In developing our assessment, we took note of the inadequacy of the legal provisions currently in f orce, and the problems caused by the incompatibility between the prevailing opinion in academia/practice regarding the legal nature of "recognition " and its legal structure.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

SARGIN, F., ERTEN, R. (2014). MÖHUK HÜKÜMLERİ DAİRESİNDE TANIMANIN HUKUKÎ NİTELİĞİ, USÛLÜ VE KARŞILAŞILAN BAZI SORUNLAR: “YENİ BİR DÜZENLEME YAPMA GEREĞİ”. Uluslararası Ticaret ve Tahkim Hukuku Dergisi, Cilt: 3 - Sayı: 2, 37–136. https://ajindex.com/articles/321538

Kaynakça (16)

  1. AKINCI, Ziya/DEMİR GÖKYAYLA, Cemile: Milletlerarası Aile Hukuku, İstanbul: Vedat 2010.
  2. ANSAY, Sabri Ş.: Hukuk Yargılama Usulleri, B. 7, Ankara: AÜHF 1960.
  3. ANSAY, Tuğrul: “Yabancı Boşanma İlâmlarının Türkiye’de Tanınmasına İlişkin İlk Görüşler”, MHB, 1982, Y. 2, S. 2, s. 1-6.
  4. ARAT, Tuğrul: “Yabancı İlâmların Tanınması ve Tenf izi”, AÜHFD, 1964, C. XXI, s. 421-527.
  5. AŞIK, İbrahim: Medeni Usûl Hukukunda Bekletici Sorun, Ankara: Seçkin 2012.
  6. ATALI, Murat: “Almanya ’da Çekişmesiz Yargı Ref ormu ve Bunun Türk Hukuku Açısından Değerlendirilmesi”, Prof. Dr. Saim ÜSTÜNDAĞ’a Armağan, Adalet Yayınevi: Ankara 2009, s. 105-114. (Yargı Ref ormu) ATALI, Murat: “Avusturya Hukukunda Çekişmesiz Yargı”, Medenî Usul ve İcra-İflâs Hukukçuları Toplantısı IV: Medeni Usûl Hukukunda Çekişmesiz Yargı, İcra İflâs Kanunu’nda Yapılan Değişikliklerin Değerlendirilmesi (Ankara 30 Eylül-1 Ekim 2005), Ankara: TBB 2005, s. 50-105. (Avusturya Hukuku) AYBAY, Rona/DARDAĞAN, Esra: Uluslararası Düzeyde Yasaların Çatışması (Kanunlar İhtilafı), B. 2, İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi 2008.
  7. BERKİ, Osman F.: Türk Hukukunda Kanun İhtilâfları, B. 2, Ankara: AÜHF 1971.
  8. BİLGE, Necip/ÖNEN, Ergun: Medenî Yargılama Hukuku, B. 3, Ankara: AÜHF 1978.
  9. BRIGGS, Adrian: Conflict of Laws, 2nd Ed., US: Oxford University Press 2008.
  10. BUDAK, Ali Cem: “Türk Hukukunda Çekişmesiz Yargı”, Medenî Usul ve İcra-İflâs Hukukçuları Toplantısı IV: Medeni Usûl Hukukunda Çekişmesiz Yargı, İcra İflâs Kanunu’nda Yapılan Değişikliklerin De- ğerlendirilmesi (Ankara 30 Eylül-1 Ekim 2005), Ankara: TBB 2005, s. 128-187.
  11. ÇELİKEL, Aysel: “Yabancı Mahkeme Kararlarının Tanınması ve Müktesep Haklar Nazariyesi”, İHFM, 1963,
  12. C. XXIX, S. 1-2, s. 250- 260. (Müktesep Haklar) ÇELİKEL, Aysel: Ahkâmı Şahsiye Konusunda Yabancı İlâmların Tanınması, İstanbul: İÜHF 1963.
  13. ÇELİKEL, Aysel/ERDEM, B. Bahadır: Milletlerarası Özel Hukuk, B. 12, İstanbul: Beta 2012.
  14. DEMİR GÖKYAYLA, Cemile: Yabancı Mahkeme Kararlarının Tanınması ve Tenfizinde Kamu Düzeni, Ankara: Seçkin 2001.
  15. DOĞAN, Vahit: Milletlerarası Özel Hukuk, B. 2, Ankara: Seçkin 2013.
  16. EKŞİ, Nuray: Milletlerarası Özel Hukuk I Pratik Çalışma Kitabı, B. 4, İstanbul: Beta 2012. (Pratik Çalışma) EKŞİ, Nuray: Yabancı Mahkeme Kararlarının Tanınması ve Tenfizi, İstanbul: Beta 2013. (Tanıma-Tenf iz) EKŞİ, Nuray: “Yabancı Boşanma Kararının Türkiye’de Tanınması Davasının Mirasçılar Taraf ından Açılabileceğine İlişkin Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nin 3.4.2012 Tarihli Kararının Değerlendirilmesi”, MHB, 2012, Y. 32, S