KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi / 2018 / Cilt: 7 - Sayı: 2

FETHALİ KAÇAR'IN ÇAĞATAY TÜRKÇESİ SÖZLÜĞÜ ÜZERİNE

Farhad RAHİMİ
Sayfa
663–704
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu çalışmada “Kaçarlar Dönemi ve Bu Dönemde Türk Dili ve Edebiyatının Durumu” ve “Fetģ-‘Alí Ķacar” ile ilgili bilgi verildikten sonra “Fetģ-‘Alí Ķacar'ın Sözlüğü” başlığı altında “Eserin Tanıtımı ve Sözlüğün Düzeni”, “Eser Üzerinde Yapılan Çalışmalar”, “Eserin Yazma Nüshaları”, “Eserin Yazma Nüshalarının Genel Özellikleri ve Soy Ağacı” ve “Eserin Yazma Nüshalarının Yazılış Özellikleri” hakkında bilgiler verilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Kuzey-Doğu Türkçesinin ikinci dönemi olan Çağatay Türkçesi, Doğu Türklerinin 15. yüzyılın başlarından 20. yüzyılın başlarına kadar kullanılmaya devam eden yazı dilidir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bunlardan bir tanesi Fetģ-‘Alí Bin Kelb-‘Alí Bin Mürşid Ķulı Bin Fetģ-‘Alí Ķacar-ı Ķazvíní tarafından 1861'de İran'da yazılmış ve Çağatay Türkçesi-Farsça bir sözlük olan Luġat-ı Etrākiyye'dir.
💡
Sonuç & Katkı:Bu çalışmada “Kaçarlar Dönemi ve Bu Dönemde Türk Dili ve Edebiyatının Durumu” ve “Fetģ-‘Alí Ķacar” ile ilgili bilgi verildikten sonra “Fetģ-‘Alí Ķacar'ın Sözlüğü” başlığı altında “Eserin Tanıtımı ve Sözlüğün Düzeni”, “Eser Üzerinde Yapılan Çalışmalar”, “Eserin Yazma Nüshaları”, “Eserin Yazma Nüshalarının Genel Özellikleri ve Soy Ağacı” ve “Eserin Yazma Nüshalarının Yazılış Özellikleri” hakkında bilgiler verilmiştir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Çağatay Türkçesi · Çağatay Türkçesi Sözlükleri · Nevāyí

Özet

Kuzey-Doğu Türkçesinin ikinci dönemi olan Çağatay Türkçesi, Doğu Türklerinin 15. yüzyılın başlarından 20. yüzyılın başlarına kadar kullanılmaya devam eden yazı dilidir. İran sahasında da ‘Alí Şír Nevāyí'nin eserlerini anlamak üzere birçok Çağatay Türkçesi sözlüğü düzenlenmiştir. Bunlardan bir tanesi Fetģ-‘Alí Bin Kelb-‘Alí Bin Mürşid Ķulı Bin Fetģ-‘Alí Ķacar-ı Ķazvíní tarafından 1861'de İran'da yazılmış ve Çağatay Türkçesi-Farsça bir sözlük olan Luġat-ı Etrākiyye'dir. Bu çalışmada “Kaçarlar Dönemi ve Bu Dönemde Türk Dili ve Edebiyatının Durumu” ve “Fetģ-‘Alí Ķacar” ile ilgili bilgi verildikten sonra “Fetģ-‘Alí Ķacar'ın Sözlüğü” başlığı altında “Eserin Tanıtımı ve Sözlüğün Düzeni”, “Eser Üzerinde Yapılan Çalışmalar”, “Eserin Yazma Nüshaları”, “Eserin Yazma Nüshalarının Genel Özellikleri ve Soy Ağacı” ve “Eserin Yazma Nüshalarının Yazılış Özellikleri” hakkında bilgiler verilmiştir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

RAHİMİ, F. (2018). FETHALİ KAÇAR'IN ÇAĞATAY TÜRKÇESİ SÖZLÜĞÜ ÜZERİNE. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi, Cilt: 7 - Sayı: 2, 663–704. https://ajindex.com/articles/320873

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (10)

  1. ‘ALÍ ŞÍR NEVĀYÍ (20 cilt) (1987-2003). Taşkent: Özbekistan SSR Fenler Akademiyası. ABİK, A. D. (1993). Ali Şir Nevayi'nin Risaleleri Tarih-i Enbiya ve Hükema, Tarih-i Müluk-i Acem, Münşeat: Metin Gramatikal İndeks-Sözlük (2 cilt). Yayımlanmamış Doktora Tezi, Ankara: Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. ABİK, A. D. (2006). ‘Alí Şír Nevāyí Ĥamsetü'l-Müteģayyirín. Ankara: Seçkin. ABUŞĶA. Kum-Hüccetiye Medresesi Ktp., nr. 488/1 el yazması. ABUŞĶA. Tahran-Daru'l-maarif-i Büzürg-i İslami Ktp., nr. 531 (Sebt-i Mali nr. 66532) el yazması. AKDOĞAN, Y. (1999). Azerbaycan Türkçesi’nden TürkiyeTürkçesi’ne Büyük Sözlük. İstanbul: Beşir. ALİ ŞİR NEVAÎ: Vakfiyye (1926). Bakü: Azer Neşir. ALTAY, N. (1386). Özbek Tili Sözligi. Afganiztan: Global Partners. ARAT, R. R. (2006). Gazi Zahíreddin Muhammed Babur: Baburnāme. İstanbul:
  2. Kabalcı. ARIKOĞLU, E. (2005). Örnekli Hakasça-Türkçe Sözlük. Ankara:
  3. Akçağ. ATALAY, B. (1950). Mirzâ Mehdi Mehmet Han Seng-lâĥ: Lugat-i Nevai. Tıpkıbasım, TDK, İstanbul:
  4. Bürhaneddin Erenler Matbaası. ATALAY, B. (1970). Abuşka Lugati veya Çağatay Sözlüğü. Ankara:
  5. Ayyıldız Matbaası. ATALAY, B. (1986). Divanü Lugâti't-Türk. cilt I-IV, Ankara:
  6. TDK. AYETİ, A. (ş.1372). Tahrir-i Tarih-i Vassaf. Tahran: Pejuhişgah-ı Ulum-ı İnsani ve Mutalaat-ı Fergengi. AŽFERÍ. Ferhenf-i Ažferí. Kum-Astan-ı Mukaddes-i Kum Ktp., nr. 488 el yazması. BĀBÜR. Bābür-nāme. Tahran-Melik Milli Ktp., nr. 137-6205 (Arat'ın kullandığı Haydarabad el yazması nüshası). BĀBÜR. Tüzük-ı Bābürí. Tahran-Melik Milli Ktp., nr. 2948 el yazması. BĀBÜR. Vaķāyi‘-i Bābürí. Tahran-Gülistan Ktp., nr. 2249 el yazması. BEHBUTOV, S. (1999-2003). Azerbaycan Dialektoloji Lüğati. cilt I-II, Ankara:
  7. TDK. BOROVKOV, A. K. (1961). Bedā’i‘ Al-Luġat: Slovar Šāli‘ Ìmāní Geratskogo K Soçineniyam Alişera Navoi. Moskova: Akademiya Nauk SSSR İnstitut Narodov Azil. BL BUDAGOV, L. (1869-1871). Sravnitelnıy Slovar Turetsko Tatarskix Nareçiy. cilt I-II, Peterburg. BURHAN, Muhammed Hüseyin Bin Halef-i Tebrizî (ş.1342). Burhan-ı Katı. cilt I-V, hzl. Muhammed Muin, Tahran: İbn-i Sina Kitabçısı. BR CAFEROĞLU, A. (1954). Azerbaycan ve Anadolu Ağızlarındaki Moğolca Unsurlar. TDAY-Belleten, Ankara: TDK, s. 1-10.
  8. CAFEROĞLU, A. (1984). Çağatay Türkçesi Gelişmesi ve Karakteri. Türk Dili Tarihi, II. cilt, İstanbul: Enderun, s. 195-229.
  9. CANPOLAT, M. (1995). Ali Şir Nevayí: Lisānü'š-Šayr. Ankara:
  10. TDK. CLAUSON, Sir G. (1960). Sanglax: A Persian Guide to the Turkish Language by Muhammad Mahdí Xān. London. CLAUSON, Sir G. (1972)