KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi / 2019 / Cilt: 8 - Sayı: 3

ARŞÎ DİVANI’NDA FAZLULLAH-I HURÛFÎ İLE İLGİLİ TESPİTLER

Osman KUFACI
Sayfa
1479–1523
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Ayrıca bu makale ile Fazlullah-ı Hurûfî hakkında yapılacak daha genel çalışmalara katkı sunmak istenmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Arşî, 16. yüzyılın sonu ile 17. yüzyılın ilk yarısında yaşamıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Hurûfî şairlerden Muhîtî’ye (d. 1553-ö. ?) intisap etmiş ve onun dervişi olmuştur.
💡
Sonuç & Katkı:Ayrıca bu makale ile Fazlullah-ı Hurûfî hakkında yapılacak daha genel çalışmalara katkı sunmak istenmiştir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Fazlullah-ı Hurûfî · Hurûfîlik · Arşî

Özet

Arşî, 16. yüzyılın sonu ile 17. yüzyılın ilk yarısında yaşamıştır. Asıl adı ve ailesi hakkında kaynaklarda bir bilgi yoktur. Hurûfîlik inancını benimsemiş bir tekke şairidir. Hurûfî şairlerden Muhîtî’ye (d. 1553-ö. ?) intisap etmiş ve onun dervişi olmuştur. Divan’ında hem dinî hem de din dışı şiirler vardır. Divan’daki şiirlerde Hurûfîlik inancını ele almış, bu inancın prensiplerini dillendirmiş, bu inancı yaymaya, muhataplarına nasihatlerde bulunmaya çalışmıştır. Hurûfîliğin kurucusu olan ve mensupları tarafından çok kıymet addedilen Fazlullah-ı Hurûfî’nin, bu inancı benimsemiş şairlerce nasıl tavsif edildiğine dair daha önce yapılmış bir çalışmaya tesadüf edilmemiştir. Bu sebeple divan şiiri araştırmaları sahasındaki bu boşluğu doldurmak maksadıyla Hurûfî bir şair olan Arşî’nin Divanı ele alınıp incelenmiştir. Ayrıca bu makale ile Fazlullah-ı Hurûfî hakkında yapılacak daha genel çalışmalara katkı sunmak istenmiştir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

KUFACI, O. (2019). ARŞÎ DİVANI’NDA FAZLULLAH-I HURÛFÎ İLE İLGİLİ TESPİTLER. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi, Cilt: 8 - Sayı: 3, 1479–1523. https://ajindex.com/articles/320831

Kaynakça (24)

  1. Aksu, H. (1981). Amir Gıyas al-Din Muhammed Al-Astarâbâdî ve İstivanâmesi, Yayımlanmamış Doktora tezi, İstanbul: İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi. Aksu, H. (1993). Câvidânnâme. DİA, C. 7, İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, 178. Aksu, H. (1995). Fazlullah-ı Hurûfî. DİA, C. 12, İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, 277-279.
  2. Aksu, H. (1998). Hurûfîlik. DİA, C. 18, İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, 408-412.
  3. Ayan, H. (2002). Nesîmî, hayatı, edebî kişiliği, eserleri ve Türkçe divanının tenkitli metni. C. I-II, Ankara:
  4. TDK Yayınları.
  5. Aydemir, A. (1992). İslâmî kaynaklara göre peygamberler. Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları.
  6. Akyüz, H. (2012/2). “Âlimler peygamberlerin varisleridir” hadisinin isnad açısından tenkid ve tahlili. Hitit Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 11 (22), 159-190.
  7. Ballı, H. H. (2011). Hurûfîlik nedir? e-Makâlât Mezhep Araştırmaları Dergisi, 4 (2), 31-48.
  8. Ballı, H. H. (2013). Hurûfîliğin doğuşu ve Fazlullah Hurûfî. İstanbul:
  9. Hikmetevi Yayınları.
  10. Bashir, S. (2013). Fazlullah Esterabâdî ve Hurûfîlik (Çev. Ahmet Tunç Şen). İstanbul:
  11. Kitapyayınevi Yayınları.
  12. Birışık, A. (2011).
  13. Tefsir. DİA, C. 40, İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, 281-290.
  14. Bölükbaşı, R. T. (2015). Hurûfî şâiri Arşî. Rıza Tevfik’in tekke ve halk edebiyatı ile ilgili makaleleri (haz. Abdullah Uçman). İstanbul: Dergâh Yayınları. 397-400.
  15. Demirci, M. (1999/2). Tefsir usûlünün temel kaynakları. Kur’ân Mesajı: İlmî Araştırmalar Dergisi, II, 155-186.
  16. Ergun, S. N. (1936).
  17. Türk şairleri. C. II, İstanbul.
  18. Genç, İ. (2000).
  19. Esrar Dede, Tezkire-i Şu'arâ-yı Mevleviyye. Ankara:
  20. AKM Yayınları.
  21. Gölpınarlı, A. (1983). Mevlânâ’dan sonra Mevlevîlik. İstanbul: İnkılâp ve Aka Kitabevleri. Gölpınarlı, A. (1989). Hurûfîlik metinleri kataloğu. Ankara:
  22. Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Kurumu, Türk Tarih Kurumu Yayınları.
  23. Gölpınarlı, A. (2004). Mü’minlerin emiri Hazret-i Ali. İstanbul: Derin Yayınları. İbnü’l-Cevzî (1987). Zâdü’l-mesîr fî ilmi’t-tefsir. C. I, Beyrut: el-Mektebetü’l-İslamî. Kahraman, B. (1989). Arşi Divân’ının tenkidli metni I-II. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Ensitüsü, Konya. Kufacı, O. (2016). Millet Kütüphanesi Ali Emiri manzum eserler bölümü 543 numarada kayıtlı şiir mecmuası (inceleme-metin). Yayımlanmamış Doktora Tezi, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
  24. Kurt, H. (2012/2). Taklidi imanın tahkiki imana dönüşmesi. Gümüşhane Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 1 (2), 1-15. Önlü