Dergiler / Selçuk Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Dergisi / 2007 / Cilt: 22 - Sayı: 1

Toroslar'da Hadim bölgesinin paleotektonik dönem jeolojik evrimi

Geological evolution of the area Hadim, during paleotectonic period

Sayfa
115–130
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Geç Eosen-Oligosen sürecinde allokton topluluklar (Bozkır, Bolkardağı ve Aladağ birlikleri) kuzeyden güneye doğru devinerek önce göreceli otoktona (Geyikdağı Birliği), daha sonra da alloktonlar bir birleri üzerine bindirmişlerdir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Orta Toros kuşağı içerisindeki Hadim bölgesinde, otokton Geyikdağı ile allokton Bozkır,Bolkardağı ve Aladağ birlikleri kapsamındaki Hadim napları yüzeylemektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu tektonik dilimlerden her biri, çok farklı paleocoğrafik ortamları karakterize eden stratigrafik istifleri kapsar.
💡
Sonuç & Katkı:Geç Eosen-Oligosen sürecinde allokton topluluklar (Bozkır, Bolkardağı ve Aladağ birlikleri) kuzeyden güneye doğru devinerek önce göreceli otoktona (Geyikdağı Birliği), daha sonra da alloktonlar bir birleri üzerine bindirmişlerdir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Orta Toros kuşağı içerisindeki Hadim bölgesinde, otokton Geyikdağı ile allokton Bozkır,Bolkardağı ve Aladağ birlikleri kapsamındaki Hadim napları yüzeylemektedir. Bu tektonik dilimlerden her biri, çok farklı paleocoğrafik ortamları karakterize eden stratigrafik istifleri kapsar. Erken-Orta Kambriyen'de Hadim yöresi, dolomit-dolomitik kireçtaşı-biyoklastik kireçtaşı yapılışlı karbonatların çökeldiği sığ bir denizle kaplıdır. Bölge Geç Kambriyen-Ordovisiyen sürecinde, konodontlu ve graptolitli pelitik sedimentler içeren, denizel kırıntılıların çökeldiği bir havza konumundadır. Hadim bölgesinde Geç Ordovisiyen-Erken Devoniyen yaşlı kayalar yüzlek vermez. Geç Devoniyen-Karbonifer döneminde bol fosilli, karbonat ara katkılı kırıntılı birimlerin çökeldiği sığ denizel ortam şartları gözlenmektedir. Permiyen'de resifal, lagüner sığ karbonat şelfi durumunu koruyan yörede, Erken Triyas stromatolitli-oolitli sığ karbonatlar ile başlar ve üste doğru killi kireçtaşı-marn-şeyl fasiyeslerine geçilir. Kuzey bölümde olasılıkla Erken-Orta Triyas'da kumlu-çamurlu metaolistostromal bir topluluk gelişmişken; bölgenin güney bölümünde Orta Triyas'da kumlu, killi, karbonatlı litofasiyeslerin biribirleriyle ardalandığı tipik fliş istifleri şekillenmiştir. Bu fliş döneminin ardından Erken Kimmeriyen orojenik fazı ile kıvrımlanıp yükselen bölgede, Liyas-Dogger karasal-yarı karasal molasik kırıntılı çökellerle; Malm-Erken Kretase ise sığ ve duraylı şelf karbonatları ile temsil edilir. Geç Kretase'de duraysızlaşmaya başlayan sözkonusu karbonat platformunda Senoniyen'de çörtlü ve killi karbonatlar ile kırıntılı ardalanmasından oluşan pelajik ritmik serilerin gelişimi izlenir. Bölgede Geç Senoniyen- Erken Paleosen sürecinde oluşmuş farklı bir jeolojik topluluk ise, dalma-batma zonlarına özgü ofiyolitik melanjdır. Paleotektonik dönemde evrimini en son tamamlamış olan stratigrafik ünite Lütesiyen kayalarıdır. Lütesiyen birimleri altta bol mikrofosilli resifal karbonatlarla başlar. Daha sonra pelajik nitelikli kumlu-çamurlu kırıntılılardan yapılı fliş fasiyesine geçen Lütesiyen istifleri, en üstte vahşi fliş fasiyesi ile son bulur. Üst Lütesiyen-Oligosen birimleri inceleme alanında görülmez. Bu süreç bölgede kıvrılma-yükselme-naplaşma-aşınım dönemidir. Geç Eosen-Oligosen sürecinde allokton topluluklar (Bozkır, Bolkardağı ve Aladağ birlikleri) kuzeyden güneye doğru devinerek önce göreceli otoktona (Geyikdağı Birliği), daha sonra da alloktonlar bir birleri üzerine bindirmişlerdir.

Abstract

In the study area located Central Taurus Belt, autochthonous Geyikdağı and lower allochthonous Bozkır, middle allochthonous Bolkardağı and upper allochthonous Aladağ tectonic units of the Taurus Orogenic Belt crop out. The each one of the tectonic slices comprises individual sequences formed in different paleogeographic environments having important distinctions. Hadim region was covered by shallow marine that resulted deposition of dolomite, dolomitic limestone and bioclastic limestones during the Early-Middle Cambrian. The study area was a basin in which were deposited marine detritic sediments including conodont and graptolitic shales during the Late Cambrian-Ordovician. Late Ordovician-Early Devonian aged formations were not observed in the study area. A shallow sedimentation environment, in which were deposited detritic sediments intercaleted carbonate rocks with abundant fossils in the late Devonian-Carboniferous period. In the region, reefallagoonar shallow carbonate shelf conditions preserved during the Permian. Early Triassic rocks are represented with stromatolitic-oolitic limestone and clayey limestone-marl-shale facieses. Flyschsequences were formed in the Middle Triassic including sandy and muddy facieses. The region, repeatedly folded and uplifted by Early Cimmerician orogeny, Lias-Dogger is represented by continental-subcontinental molassic detritic deposits. Malm-Early Cretaceous is composed of by shallow and stable shelf carbonates. In this carbonate platform, begining to be unstable in the Late Cretaceous, pelagic rhytmic series consisting of cherty and clayey carbonate alternated with clastic sediments were deposited on the Senonian time. In the area there is a different geological unit. This unit is represented with rocks belonging to the ophiblitic melange related to the subduction events during the Late Cenonian-Early Paleocene period. In "the study area Lutetian aged formations were represented with reefal limestone and flysch-wild flysch sequences comprising sandy and muddy detritic pelajic deposits. Upper Lutetian-Oligocene rocks are not observed. This period is represented by foldinguplifting- thrusting and erosion activities. In the Late Eocene-Oligocene transition, allochthonous units (Bozkır, Bolkardağı and Aladağ units) were overthrusted on the autochthonous unit from north to south direction.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

TURAN, A., KURTMAN, F., SEYMEN, İ. (2007). Toroslar'da Hadim bölgesinin paleotektonik dönem jeolojik evrimi. Selçuk Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Dergisi, Cilt: 22 - Sayı: 1, 115–130. https://ajindex.com/articles/318032

Kaynakça (18)

  1. Blumenthal, M., (1944); Bozkır güneyinde Toros sıradağlarının serisi ve yapısı, İ.Ü.F.F. Mec, seri: B, 9., 95-125.
  2. Blumenthal, M., Göksu, E., (1949): "Batı Torosların ört lamboları"; Türkiye Jeol. Kur. Bült., 2/1, 30-40.
  3. Deli, A., 1999, Köprülü-Akyar-Kadıyakası (Gündoğmuş-Antalya) arasının jeolojisi; S.Ü.Fen Bil. Ens.,yüksek lisans tezi, 70s. (yayınlanmamış). Demirkol, C., 1981, Sultan Dağı kuzeybatısının jeolojisi ve Beyşehir-Hoyran Napı ile ilişkisi; TÜBİTAK projesi, No: TBAK-382, 56s. Demirkol, C., 1984, Geology and tectonic or the region sout of Çay (Afyon); Geology of the Taurus belt, Inter. Symp., 69-75,
  4. Ankara.
  5. Demirkol, C., 1986, Sultan Dağı ve dolayının tektoniği; MTA derg., 107,111-118.
  6. Demirtaşlı, E., 1976, Akseki-Manavgat-Köprülü bölgesinin jeolojisi: 31. Türkiye Jeoloji Kurultayı, bildiri özetleri, s. 41, Ankara.
  7. Demirtaşlı, E., 1978, Ermenek batısında Göktepe-Dumlugöze-Tepebaşı arasında kalan sahanın jeolojisi; 32. Türkiye Jeoloji Kurultayı, bildiri özetleri, s. 31, Ankara.
  8. Demirtaşlı, E., 1967, Pınarbaşı-Sarız-Mağara ilçeleri arasındaki sahanın litostratigrafi birimleri ve petrol imkanları; MTA Rap. No: 4389, Ankara.
  9. Demirtaşlı, E., 1984, Stratigraphy and tectonics of the area between Silifke and Anamur, Central Taurus Mountains; Geology of the Taurus belt, Inter. Symp., 125-142,
  10. Ankara.
  11. Gedik, İ., 1977, Orta Toroslar'da konodont biyostratigrafisi; Türkiye Jeol. Kur. Bült., 20-1, 35-48.
  12. Gedik, İ., 1989, Batı Toroslar Kambriyen'inde Hadimopanellid biyostratigrafisi, Kambriyen'de yeni bir stratigrafik zonlanma; Türkiye Jeol. Kur. Bült., 32 -1, 65-78.
  13. Gedik, A., Birgili Ş., Yılmaz, H., Yoldaş, R., 1979, Mut-Ermenek-Silifke yöresinin jeolojisi ve petrol olanakları; Türkiye Jeol. Kur. Bült., 22/1, 7-26.
  14. Gökdeniz, S., 1981, Recherches geologiques dans les Taurides occidentales entre Karaman et Ermenek,Turquie; Üniversitede Paris sud (XI), these de 3. eme cycle Orsay, no d'orde: 306p. Gökten, E., 1976, Silifke yöresinin temel kaya birimleri ve Miyosen stratigrafisi; Türkiye Jeol. Kur. Bült., 19/2,103-117.
  15. Koç, H., 1997, Aydıncık (İçel) yöresini jeolojisi; Çukurova Üniversitesi'nde Jeoloji Mühendisliği Eğitiminin 20. Yılı Semp., bildiri özleri s. 249-250,
  16. Adana. Koçyiğit, A., 1976, Karaman-Ermenek (Konya) bölgesinde ofiyolitli melanj ve diğer oluşuklar; Türkiye Jeol. Kur. Bült., 19-2, 89-103.
  17. Koçyiğit, A., 1977, Karaman-Ermenek (Konya) arasındaki bölgenin tektoniği; Türkiye Jeol. Kur. Bült.,20-1, 1-8.
  18. Koçyiğit, A.,1983, Hoyran Gölü (Isparta) dolay