Dergiler / Turkish Studies - Educational Sciences / 2020 / Cilt: 15 - Sayı: 6

Ergenlerde Bilişsel Davranışçı Terapi Uygulamalarının Etkililiğinin ve Yöntemlerinin Sistematik Gözden Geçirilmesi

Systematic Review of The Effectiveness of Cognitive Behavioral Therapy Applications and Methods Towards Adolescents

Sayfa
4277–4296
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Sonuçlar, Bilişsel Davranışçı Terapi uygulamalarının ve Bilişsel Terapi alt yaklaşımlarının ergenlere olumlu katkı sağladığını ortaya koymaktadır

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Ergenlik fiziksel, cinsel, bilişsel, duygusal ve sosyal bir gelişim dönemidir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu çalışmanın birinci amacı, klinik olmayan örneklemlerde Bilişsel Davranışçı Terapi’ nin etkililiğini deneysel ve yarı deneysel araştırma deseni kullanarak inceleyen çalışmaların özelliklerini belirlemektir.
💡
Sonuç & Katkı:Sonuçlar, Bilişsel Davranışçı Terapi uygulamalarının ve Bilişsel Terapi alt yaklaşımlarının ergenlere olumlu katkı sağladığını ortaya koymaktadır
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:2010-2019 Verileri
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Ergenlik fiziksel, cinsel, bilişsel, duygusal ve sosyal bir gelişim dönemidir. Ergenlerin geçirdikleri sosyoduygusal değişimler düşünüldüğünde, otorite figürleriyle çatışma, zamanının çoğunu akranlarıyla geçirme isteği ve bağımsız olma çabası onlarda duygudurum dalgalanmaları yaşamalarına neden olmaktadır. Ergenlerde görülen bu problemlerin tedavi yöneliminde Bilişsel Davranışçı Terapi’nin kullanımına sıklıkla yer verilmektedir. Bu çalışmanın birinci amacı, klinik olmayan örneklemlerde Bilişsel Davranışçı Terapi’ nin etkililiğini deneysel ve yarı deneysel araştırma deseni kullanarak inceleyen çalışmaların özelliklerini belirlemektir. Araştırmanın ikinci amacı ise, klinik olmayan örneklemlerde Bilişsel Davranışçı Terapi’ nin etkililiğini deneysel olmayan araştırma desenleri kullanılarak inceleyen çalışmaların özelliklerinin belirlenmesidir. Araştırma modeli sistematik gözden geçirmedir. Sistematik gözden geçirme için PRISMA rehberi kullanılmıştır. Veriler toplanırken WOS, Ulakbim, Scholar veri tabanlarında tarama gerçekleştirilmiştir. 2010-2019 yılları arasında yayınlanan çalışmalara yönelik tarama, Türkçe ve İngilizce dillerinde, dört anahtar sözcük olarak Bilişsel Davranışçı Terapi, Bilişsel Davranışçı Psikolojik Danışma, Ergenler, Etkililik kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Dâhil etme ve dışlama kriterlerine göre toplam on bir çalışma, bu çalışmada incelenmiştir. Seçilen on bir çalışma Bilişsel Davranışçı Terapi uygulamalarının etkililiğinin deneysel/ yarı- deneysel ve deneysel olmayan araştırma desenleriyle incelenen çalışmaların özellikleri olarak iki ayrı başlıkta incelenmiştir. Deneysel ve yarı- deneysel desenin kullanıldığı çalışmalar, sorun teması, araştırma deseni, örneklem grubu, uygulanan program, oturum sayıları, etkililik düzeyi sonucu ve kullanılan ek teknikler açısından incelenmiştir. Deneysel olmayan desenler kullanılarak yapılan çalışmalarda ise, kullanılan Bilişsel Terapi alt kuramı, araştırma yöntemi, araştırılan tema ve ulaşılan sonuçlar başlıklarından yararlanılmıştır. Sonuçlar, Bilişsel Davranışçı Terapi uygulamalarının ve Bilişsel Terapi alt yaklaşımlarının ergenlere olumlu katkı sağladığını ortaya koymaktadır

Abstract

Adolescence period includes changes through physically, sexually, cognitively, emotionally and socially. Considering socioemotional changes experienced by adolescents, some needs appear such as conflict with authority figures, the desire to be mostly with peers and the effort to be independent. The changes in thinking and feeling results in nonstable mood, emotional fluctuations, risky thinking and behaving. Cognitive Behavioral Therapy (CBT) is frequently used in the world with adolescents to help them to manage these changes and needs. The first aim of present study is to determine the characteristics of the studies that examine the effectiveness of Cognitive Behavioral Therapy using experimental research designs in non-clinical samples. The second aim of this study is determine the methods and themes of the studies that examine Cognitive Behavioral Therapy using non-experimental research designs in non-clinical samples. The research model is systematic review. For systematic review, the PRISMA guideline was used. We browsed WOS, Ulakbim and Scholar databases and review both in Turkish and English studies between 2010-2019 years with four key words as Cognitive Behavioral Therapy, Cognitive Behavioral Counseling, Adolescents, Effectiveness. İnclusion and exclusion criterias were determined for this study. eleven studies were reached. Studies using experimental and quasi-experimental design were examined in terms of problem theme, research design, sample group, applied program, number of sessions, effectiveness level and additional techniques used. Studies using non-experimental design were examined in terms of sub-theory, research method, researched theme and results. According to this systematical review reseach, we see that plain and pure CBT is not used but techniques and concepts are used in Turkey with non-clinical samples. Results indicated that CBT related theories are used to enhance anger and relationship management skills, to prevent internet addiction, to develop assertiveness and psychological resilience of Turkish adolescents. Group counseling and psychoeducation programmes are used and found to be effective. It is found that, despite experimental designs in Turkey, metaanalysis, document analysis, film analysis and review studies are conducted. Results indicated that CBT and techniques are effective on developing functional coping behaviors

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

İKİZ, F. E., ÇINKI, Ö. S. (2020). Ergenlerde Bilişsel Davranışçı Terapi Uygulamalarının Etkililiğinin ve Yöntemlerinin Sistematik Gözden Geçirilmesi. Turkish Studies - Educational Sciences, Cilt: 15 - Sayı: 6, 4277–4296. https://ajindex.com/articles/309558

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (13)

  1. Alpaslan, A. H. & Erol, Y. (2016). Çocuk ve ergenlerde depresif bozukluk non-farmakolojik tedavisi. Turkiye Klinikleri J Child Psychiatry, 2(1), 62-67.
  2. Akın. Ü. (2013). Akılcı duygusal davranışçı terapi odaklı psikoeğitim programının kendini sabotaj üzerindeki etkisi [Doktora Tezi]. Sakarya Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü. Anlı, G. & Şar, A. H. (2017). Boyun eğici davranışları azaltmaya yönelik bilişsel davranışçı psikoeğitim programının kişilerarası duyarlılık, öfke ve düşmanlık (hostilite) üzerine etkisi. Eğitim ve Bilim, 42(192), 383-405. http://dx.doi.org/10.15390/EB.2017.7266
  3. Arslan, N. & Akın, A. (2016). Çözüm odaklı kısa süreli grupla psikolojik danışmanın lise öğrencilerinin akran zorbalığına etkisi. Sakarya University Journal of Education, 6 (1), 72- 84. http://dx.doi.org/10.19126/suje.62580
  4. Backs, B. J. & Dobson, K. S. (1998). Cognitive therapy for depression: conceptual and empiricial issues. Türk Psikoloji Dergisi 13(41), 47-77.
  5. Bal, P. N. & Metan, H. (2016). Bilgisayar bağımlılığı ile baş etme psiko-eğitimi programının 9. sınıf öğrencileri üzerindeki etkisi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 16 (1), 62-74. http://dx.doi.org/10.17240/aibuefd.2016.16.1-5000182911
  6. Beck, J. S. (1995). Cognitive therapy: Basics and beyond. The Guilford Press.
  7. Beck, A. T. (2005).The current state of cognitive therapy: A 40- year retrospective. Arch Gen Psychiatry, 62: 953-959. http://dx.doi.org/10.1001/archpsyc.62.9.953
  8. Bedel, A. & Ulubey, E. (2015). Ergenlerde başa çıkma stratejilerini açıklamada bilişsel esnekliğin rolü. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 14(55).291-300. http://dx.doi.org/10.17755/esosder.91623
  9. Biswas, A., Biswas, D. & Chattopadhyay, P.K. (1995). Cognitive behaviour theraphy in generalised anxiety disorder. Indian Journal Of Clinical Psychology, 22:1-10.
  10. Boyacı, M. & İlhan, T. (2016). Bilişsel davranışçı terapi yaklaşımının film analizi yöntemiyle incelenmesi. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 12(2): 734-746. http://dx.doi.org/10.17860/efd.03838
  11. Kennard, B.D., Emslie, G. J, Mayes, T. L., Nightingale-Teresi, J., Nakonezny, P. A. & Hughes, J. L. (2008). Cognitive-behavioral therapy to prevent relapse in pediatric responders to pharmacotherapy for major depressive disorder. J Am Acad Child Adolesc Psychiatry, 47(12): 1395-404. http://dx.doi.org/10.1097/CHI.0b013e31818914a1
  12. Kılıç, S. (2014). Etki büyüklüğü. Journal of Mood Disorders, 4(1):44-6.
  13. Kirby, D. (2007). Emerging answers 2007: Research findings o