Dergiler / Turkish Studies (Elektronik) / 2020 / Cilt: 15 - Sayı: 8

Atatürk Döneminde Türkiye’de Halk Eğitimi Faaliyetleri

Public Educational Facilities in Turkey in Atatürk’s Era

Sayfa
3521–3544
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu dönem Serbest Âli Dersler Müessese-i İlmiye kurularak halk eğitimi yönünde ilk çalışmanın başlatıldığı, 1923 yılında bir Halk Terbiyesi Şubesi’nin kurulduğu ve bu şubenin halk eğitimi çalışmalarını yürütmekle görevlendirildiği, aynı yıl kurulan Fethi Bey Hükümeti’nin halk eğitimi konusuna Hükümet programında yer verdiği tespit edilmiştir. 1927 yılında Halk Dershaneleri açılarak halka okuma-yazmayı öğretmenin yanı sıra halkı çeşitli konularda bilgi sahibi yapma yoluna gidildiği, ancak bu çalışmalarla halk eğitimi konusunda istenilen hedeflere ulaşılamadığı görülmüştür.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Türk tarihinde halk eğitimi farklı şekillerde hep var olmuştur.
📊
Temel Bulgular & Veri:Sadece 1911 yılında kurulan Türk Ocakları İstanbul dışında da bu çalışmaları başlatmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Bu dönem Serbest Âli Dersler Müessese-i İlmiye kurularak halk eğitimi yönünde ilk çalışmanın başlatıldığı, 1923 yılında bir Halk Terbiyesi Şubesi’nin kurulduğu ve bu şubenin halk eğitimi çalışmalarını yürütmekle görevlendirildiği, aynı yıl kurulan Fethi Bey Hükümeti’nin halk eğitimi konusuna Hükümet programında yer verdiği tespit edilmiştir. 1927 yılında Halk Dershaneleri açılarak halka okuma-yazmayı öğretmenin yanı sıra halkı çeşitli konularda bilgi sahibi yapma yoluna gidildiği, ancak bu çalışmalarla halk eğitimi konusunda istenilen hedeflere ulaşılamadığı görülmüştür.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Türk tarihinde halk eğitimi farklı şekillerde hep var olmuştur. Ancak halka okuma yazma ve hesap işlerini öğretme konusunda ilk adım Tanzimat döneminde atılmıştır. Bununla birlikte Osmanlı Devleti’nde halk eğitimi çalışmaları İstanbul ile sınırılı kalmıştır. Sadece 1911 yılında kurulan Türk Ocakları İstanbul dışında da bu çalışmaları başlatmıştır. Bu gelişmeler halk eğitimi konusunda Türkiye Cumhuriyeti’ne alt yapı oluşturduğu için önemlidir. Bu çalışmanın amacı Atatürk döneminde halk eğitimi konusunda yapılan çalışmaları araştırıp belirlemektir. Araştırmanın konusunu Atatürk döneminde yapılan halk eğitimi çalışmaları oluşturmaktadır. Araştırmada, halk eğitimi konusundaki çalışmalara Milli Mücadele yıllarında başlandığı görüşmüştür. Bu dönem Serbest Âli Dersler Müessese-i İlmiye kurularak halk eğitimi yönünde ilk çalışmanın başlatıldığı, 1923 yılında bir Halk Terbiyesi Şubesi’nin kurulduğu ve bu şubenin halk eğitimi çalışmalarını yürütmekle görevlendirildiği, aynı yıl kurulan Fethi Bey Hükümeti’nin halk eğitimi konusuna Hükümet programında yer verdiği tespit edilmiştir. 1927 yılında Halk Dershaneleri açılarak halka okuma-yazmayı öğretmenin yanı sıra halkı çeşitli konularda bilgi sahibi yapma yoluna gidildiği, ancak bu çalışmalarla halk eğitimi konusunda istenilen hedeflere ulaşılamadığı görülmüştür. Harf İnkılabı sonrası ise topluma yeni harflerle okuma-yazmayı öğretmenin yanı sıra halka hayatını ve geçimini sürdürmesi, cumhuriyet felsefesini benimsemesi amacıyla eğitim verilmek üzere Millet Mektepleri açıldığı, Millet Mekteplerinde yürütülen halk eğitimi çalışmalarıyla 7 yıllık bir sürede okur-yazar oranının Harf İnkılabı öncesinin iki katına çıkarıldığı görülmektedir. Çalışmada, başta Türk Ocakları ve ordu olmak üzere Himaye-i Etfal Cemiyeti, Muallimler Birliği, Halkevlerinin açtığı Okuma Yazma Kurslarının yaptıkları çalışmalarla halk eğitimi konusunda Millet Mekteplerine katkı sağladıkları sonucuna varılmıştır. Ayrıca, hem ulusal gazeteler hem de yerel gazeteler tarafından halkın okuma yazma öğrenmesine ve Millet Mekteplerine katılımın artmasına yönelik yayınlar yapıldığı görülmüştür

Abstract

Public education has always been in different forms in Turkish history. First attempt was done in Tanzimat era for teaching public writing, reading end accounting. Nevertheless, public education studies weren’t limited with İstanbul in Ottoman era. Türk Ocakları have given a start to education studies outside İstanbul. These attempts for being done about education is important as it occurred a public education basement for Turkish Republic. The aim of this study is to investigate and determine the studies on public education in Turkey, in Atatürk’s Era. The subject of the research is the public education studies carried out during the Atatürk period. In the study, it was argued that studies on public education started during the years of the War of Independence. During this period, the first work on public education was initiated by the establishment of the "Serbest Âli Dersler Müessese-i İlmiye", a Public Education Branch was established in 1923 and this branch was assigned to carry out public education activities, and the subject of public education of the Fethi Bey Government, which was established in the same year, was included in the Government program. It has been determined that in 1927, it is seen that the Public Education Centers were opened to teach people how to read and write, as well as to make the public knowledgeable about various issues, but these studies did not achieve the desired goals in public education. After the Letter Revolution, it was determined that Nation Schools were opened to teach the society to read and write with new letters, as well as to provide education for the people to continue their life and livelihood and to adopt the republican philosophy, and with the public education carried out in the Nation schools, the rate of literacy was doubled in a period of 7 years. It is seen that Literacy Courses opened by the Turkish Hearths and the Army, Himaye-i Etfal Cemiyeti, Teachers' Union and Community Centers have contributed to the Nation Schools in public education. Either national newspaper and local newspapers make nation learned, readin and writing and olso increase attending public schools, which was occurred by their publishments

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ERKMEN, A. (2020). Atatürk Döneminde Türkiye’de Halk Eğitimi Faaliyetleri. Turkish Studies (Elektronik), Cilt: 15 - Sayı: 8, 3521–3544. https://ajindex.com/articles/309095

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (13)

  1. Arşiv Kaynakları Cumhur Başkanlığı Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü Osmanlı /Cumhuriyet (BOA/BCA) Arşivi BOA, HR. İM./86-15/ / sayı 1,2/3/.M.15.10.1923.
  2. BOA, HR. İM./8/10/Sayı 1-2/M.06.08.1923.
  3. BOA, HR. İM./84/57/sayı 1-5/M-26.09.1923.
  4. BOA, HR. İM./86/15/sayı 1-3/15.10.1923.
  5. BOA, HR. İM./96/38/ sayı 1-5/M-3.2.1924. BCA, 490-1-0-0/ 1/ 2/ 13/sayı 1ve2/25.12.1928. BCA, 30-18-1-2/5/48/16/ sayı1/.22.09.1929. BCA, 30-18-1-2/1/11/11/ Ek:76 51/ Sayı:1/26.12.1928. BCA, 490-1-0-0/1/3/12/sayı 9/28.10.1929. BCA,30-10-0-0/ 64-431-43/29.12.1929/Ek 72/sayı 1. Resmi Belgeler Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Arşivi TBMM Zabit Ceridesi, 1. Devre, 3. İçtima Senesi, 18. Cilt, 01.03.1338 (1922) s.1-26. TBMM Zabit Ceridesi, 2.Devre, 1. Cilt, 1. İctima Senesi, 05.09.1339 (1923), s. 417-445. TBMM Zabit Ceridesi, 3. Devre, 5. Cilt, 3 İnikat, 8 Teşrinisani 1928, s.26-29. TBMM Zabit Ceridesi,,3. Devre, 2. İçtima senesi, 5. Cilt, 1. İnikat: s.1-5. TBMM Zabit Ceridesi, 3. Devre, 3. İçtima, I1. İn’ikat, 1.11.1929, s. 1-5.
  6. TBMM Kanunlar Dergisi, Maarif Teşkilatına Dair Kanunun, 4. Cilt, s. 522- 525. TBMM Kanunlar Dergisi, Tevhid-i Tedrisat Kanunu, 2. Cilt, s. 242. Gazeteler ve Talimatnameler Resmi Ceride, Sayı: 338, 3 Nisan1926. Cumhuriyet Gazetesi, 02.11.1929. Cumhuriyet Gazetesi, 03.01.1929. Cumhuriyet Gazetesi,09.10.1928. Cumhuriyet Gazetesi, 01 09.1928. Cumhuriyet Gazetesi, 29.09.1928. Cumhuriyet Gazetesi, 01.01.1929. Cumhuriyet Gazetesi, 02 01. 1929. Cumhuriyet Gazetesi, 05.01.1929. Cumhuriyet gazetesi, 04. 01.1929. Hâkimiyet-i Milliye, 21.07.1921.
  7. Millet Mektepleri Talimatnamesi (1929). Millet Mektepleri Talimatnamesi ve Tatbikine Rehberlik Edecek Dâhili Talimatnameler, Köy Hocası Matbaası, Ankara.
  8. Telif Eserler Albayrak, M. (1989). Yeni Türk harflerinin kabulü öncesinde, halk eğitimi ve yazı değişimi konusunda türk kamuoyunda bazı tartışmalar ve millet mektepleri’nin açılması (1862-1928). Atatürk Yolu Dergis 2 (4), 463-495.
  9. Albayrak, M.(1994). Millet mekteplerinin yapısı ve çalışmaları (1928-1935).
  10. Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi, X (29), 471-483.
  11. Arayıcı, A. (1999). Kemalist dönem Türkiye’sinde eğitim politikaları ve köy enstitüleri. Ceylan Yayınları.
  12. Ata, B. (2001). 1924 Türk basını ışığında Amerikalı eğitimci John Dewey’in Türkiye seyahati. G.Ü. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 21 (3), 193-207.
  13. Ataş, U. (2003), Millet mektepleri (1928-1935). [Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi] Eskişehir Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. Atatürk’ün Söyler ve Demeçleri I-III (19