Dergiler / Turkish Studies (Elektronik) / 2020 / Cilt: 15 - Sayı: 1

Turgay Nar'in Oyunlarında Ütopik Mekânlar ve Sıradışı Mimari

Utopic Spaces and Extraordinary Architecture Reflections in Turgay Nar's Theatres

Sayfa
633–658
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu çalışmada Turgay Nar’ın oyunlarında öne çıkan ütopik mekânlar ve sıradışı mimari üzerinde durulacaktır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:İlk defa 1516 yılında Sir Thomas More tarafından kullanılan ütopya sözcüğü “bütünüyle akıl yoluyla yönetilen ortak mülkiyete dayalı kent devleti, hiçbir yerde bulunmayan yer, var olmayan varlık, gerçekdışı gerçeklik, nostaljik bir başka yer olarak” tanımlanır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Distopyaların 19.yy sonu ile 20.yy başında ortaya çıktığı söylenebilir.
💡
Sonuç & Katkı:Bu çalışmada Turgay Nar’ın oyunlarında öne çıkan ütopik mekânlar ve sıradışı mimari üzerinde durulacaktır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

İlk defa 1516 yılında Sir Thomas More tarafından kullanılan ütopya sözcüğü “bütünüyle akıl yoluyla yönetilen ortak mülkiyete dayalı kent devleti, hiçbir yerde bulunmayan yer, var olmayan varlık, gerçekdışı gerçeklik, nostaljik bir başka yer olarak” tanımlanır. Thomas More’un Britanya adasında düşleyeceği hiçbir yerde olmayan, bir başka deyişle hayal ürünü olan anlamındaki ütopya’nın ilk örneği Platon’un Devlet’idir. Ütopyaların niteliklerine göre çok katmanlı bir yapıda olmaları beraberinde olumlu olabildiği gibi, bu olumlamaya karşı fikirler de barındırmasını kapsar. Bu karşı fikirler, “distopya” olarak adlandırılır. Distopyaların 19.yy sonu ile 20.yy başında ortaya çıktığı söylenebilir. Başlangıçta hayâl ürünü olan ütopyalar, bilim ve sanatın gelişmesiyle gerçeklik zeminine taşınır. Birçok edebi eser ve sinema filmine ilham veren ütopik ve distopik mekândan söz etmek mümkündür. Roman ve sinemada olduğu gibi tiyatroda da ütopya ve distopya kavramından söz edilebilir. Oyunlarında ütopik mekânlar ve sıradışı mimariyi kullanan yazarların başında Turgay Nar gelir. Yapıtlarında ilk bakışta tuhaf, tekinsiz, sıra dışı bir atmosfer sergileyen Nar, bu yönüyle çözümlenmesi yoğun çaba, kültürel altyapı ve özel okuma gerektiren bir yazardır. En karmaşık toplumsal ve felsefi kavramları bile lirik bir şiirsellik içinde, sıklıkla grotesk, gotik ve gerçeküstücü unsurlara da başvurarak, özgün metafor ve imgelerle anlatması onun oyunlarının en temel özelliğidir. Bu çalışmada Turgay Nar’ın oyunlarında öne çıkan ütopik mekânlar ve sıradışı mimari üzerinde durulacaktır.

Abstract

The word utopia, which was first used by Sir Thomas More is defined as “a city-state based on common ownership, ruled entirely by reason, a place that is not found anywhere, a being that does not exist, an unreal reality, a nostalgic place”. The first example of utopia that Thomas More would imagine nowhere on the island of Britain, in other words, the product of imagination, is Plato's State. Utopias, based on their characteristics, can be multi-layered and positive as well as including counter-views. These counter-views are called “dystopia. Dystopias emerged at the end of the 19th century and the beginning of the 20th century. The utopias, which were initially imaginary, have reached the ground of reality with the advancement of science and art. Utopian and dystopic spaces inspired many literary works and cinema films. The concept of utopia and dystopia can be found in theatre as in novels and cinema. Turgay Nar is among the prominent authors of utopian spaces and unusual architecture. At first glance, Nar exhibits a strange, uncanny and unusual atmosphere in his works. In this respect, Nar’s works require a lot of effort, cultural background, and special reading. The most characteristic feature of his plays is that he narrates even the most complex social and philosophical concepts in lyrical poetry, often resorting to grotesque, gothic and surreal elements with the use of original metaphors and images. This study dwells upon utopic places and unusual architecture in Turgay Nar’s plays.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Nurullah, N. (2020). Turgay Nar'in Oyunlarında Ütopik Mekânlar ve Sıradışı Mimari. Turkish Studies (Elektronik), Cilt: 15 - Sayı: 1, 633–658. https://ajindex.com/articles/308952

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (36)

  1. Ağkaya, O. (2016). "Ütopya ve Distopya: Siyasetin Edebiyat Üzerindeki Etkisi". MCBÜ (Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi ). Cilt: 14, Sayı: 4, Aralık 2016, s. 33. Altuğ, T. (2001).
  2. Dile Gelen Felsefe, İstanbul:
  3. Yapı Kredi Yayınları.
  4. Bauman, Z. (2012). Küreselleşme (Toplumsal Sonuçları). (Çev: Abdullah Yılmaz), İstanbul:
  5. Ayrıntı Yayınları.
  6. Brecht, B. (1997). Sanat Üzerine Yazılar, (Çev: Kamuran Şipal), İstanbul:
  7. Cem Yayınları.
  8. Butler, C. (2013), Modernizm. Ankara:
  9. Dost Kitabevi.
  10. Campbell, Joseph. Kahramanın Sonsuz Yolculuğu, İstanbul: Kabalcı, 2000.
  11. Claeys, G. (2011), “The Origins of Dystopia: Wells, Huxley and Orwell”, The Cambridge Companion to Utopian Literature, (ed.) Gregory Claeys, Cambridge University Press, New York, ss. 107-131.
  12. Çetindoğan, Öztürk M. (2009). “Kırsal Mitten Kentsel Ritüele Geçiş ve Beden-Mekân İlişkisinin 1990 Sonrası Türk Oyun Yazarlığına Yansıması''. Tiyatro Araştırmaları Dergisi. S.27, s.137. Demirhan, A. (2004). Heidegger ve Din. İstanbul:
  13. Gelenek Yayınları.
  14. Erhat, A. (1996). “Hades”, Dünya Mitolojisi, İstanbul:
  15. Remzi Kitabevi.
  16. Foucault, M. (2007).
  17. Security, Territory, Population. Lectures at the Collège de France, 1977-78,
  18. Hampshire ve New York, Palgrave Macmillan, s. 66. İnan, A. (2000). Tarihte ve Bugün Şamanizm. Ankara:
  19. Türk Tarih Kurumu Basımevi. Jordan, H. (2019). Uyandığında. (Çev. Özlem Yüksel), İstanbul,
  20. Yapı Kredi Yayınları.
  21. Karacabey, S. (2006). Modern Sonrası Tiyatro ve Heiner Müller. Ankara:
  22. Deki Yayınları.
  23. Karagözlü, V. (2012),“Arketipsel Sembolizm Bağlamında Mihr ü Vefâ Mesnevisinin İncelenmesi”, Turkish Studies - International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic Volume, 7/1, Turkey. Kemikli, B. (2007a). Sûfi Aşk ve Ölüm. İstanbul:
  24. Sütun Yayınları.
  25. Korlaelçi, M. (2018). Pozitivizmin Türkiye’ye Girişi, Ankara:
  26. Kadim Yayınları.
  27. More, T. (2006). Utopia, (Çev: Sabahattin Eyüboğlu, Vedat Günyol, Mina Urgan). İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
  28. Nar, T. (1997). Toplu Oyunları-1(Çöplük, Şehrazat’ın Oyunu, Kuyu, Terzi Makası), İstanbul:
  29. Mitos Boyut Yayınları.
  30. Nar, T. (2006). Can Ateşinde Kanatlar (Mevlânâ). İstanbul: Mitos – Boyut Yayınları.
  31. Nar, T. (2009). Divâne Ağaç (Yunus Emre), İstanbul:
  32. Mitos Boyut Yayınları.
  33. Nar, T. (2010).
  34. Gizler Çarşısı, İstanbul:
  35. Mitos Boyut Yayınları.
  36. Nar, Turgay, Hitit Güneşi, (Yayınlanmamış Metin), Bursa Devlet Tiyatrosu. Nar,Turgay (1991). “Bir Yüzün Güz Bitiminde”, Yüz Yapraklı Ateş, İstanbul: Cem Yayınevi. s. 50. Opperman