Dergiler / Sağlık ve Toplum / 2020 / Cilt: 30 - Sayı: 2

Birinci Basamağa Başvuran Bireylerin Kolorektal Kansere Yönelik Sağlık İnançlarının Gaitada Gizli Kan Testi Yaptırma Durumlarına Etkisi

Effect of Colorectal Cancer-Related Health Beliefs of the Individuals Who Attend Primary Care on Fecal Occult Blood Test

Sayfa
90–97
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bulgular: Katılımcıların hayatında en az bir kez gaitada gizli kan testi yaptırma oranı % 20,6 olarak bulunmuştur.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Amaç: Bu araştırma bireylerin bu konudaki sağlık inançlarının Gaitada Gizli Kan Testi yaptırma durumlarına etkisinin belirlenmesi amacı ile yapılmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Yöntem: Bu araştırma tanımlayıcı türde olup evrenini Erzurum il merkezinde bulunan Kavakkapı Aile Sağlığı Merkezi’ne bağlı 50-70 yaş arası bireyler oluşturmuştur.
💡
Sonuç & Katkı:Bulgular: Katılımcıların hayatında en az bir kez gaitada gizli kan testi yaptırma oranı % 20,6 olarak bulunmuştur.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Amaç: Bu araştırma bireylerin bu konudaki sağlık inançlarının Gaitada Gizli Kan Testi yaptırma durumlarına etkisinin belirlenmesi amacı ile yapılmıştır. Yöntem: Bu araştırma tanımlayıcı türde olup evrenini Erzurum il merkezinde bulunan Kavakkapı Aile Sağlığı Merkezi’ne bağlı 50-70 yaş arası bireyler oluşturmuştur. Örneklemini 384 kişi oluşturmuştur. Araştırmanın verileri kişisel bilgi formu ve Kolorektal Kanserden Korunmaya Yönelik Sağlık İnanç Modeli Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Bulgular: Katılımcıların hayatında en az bir kez gaitada gizli kan testi yaptırma oranı % 20,6 olarak bulunmuştur. Katılımcıların gaitada gizli kan testi yaptırma durumu üzerinde; sosyo-demografik özelliklerden kadın cinsiyet (OR=0.36), ailesinde bağırsak kanseri öyküsü varlığı (OR=5.30) etkili bulunurken, sağlık inançlarından güven-yarar algısı (OR=1.11) ve duyarlılık algısı (OR=1.09) önemli bulunmuştur. Sonuç: Sonuç olarak kolorektal kanser taramalarına katılmada sağlık inançlarının etkili olduğu bulunmuştur. Hemşireler eğitimler sırasında bireylerin sağlık inançlarını dikkate almalıdırlar.

Abstract

Aim: This study was carried out to determine the effect of health beliefs of individuals on Fecal Occult Blood Test. Methods: The population of descriptive study consisted of individuals aged 50 -70, who were registered to the Kavakkapı Family Health Center located in the city center of Erzurum. The sample consisted of 384 people. The data of the study were collected using personal information form and Champion’s Health Belief Model. Results: 20.6% of the participants had the fecal occult blood test rate. On the status of participants in the fecal occult blood test; female gender (OR=0.36), the presence of a family history of bowel cancer (OR =5.30) were found to be effective in sociodemographic characteristics, confidence-benefit perception (OR=1.11) and susceptibility perception (OR=1.09) were found to be significant in health beliefs. Conclusion: Consequently, it was found that health beliefs were effective in participating in the colorectal cancer screenings. During the trainings, nurses should take into account the health beliefs of individuals.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

GENÇ, Z., BAYSAL, H. Y. (2020). Birinci Basamağa Başvuran Bireylerin Kolorektal Kansere Yönelik Sağlık İnançlarının Gaitada Gizli Kan Testi Yaptırma Durumlarına Etkisi. Sağlık ve Toplum, Cilt: 30 - Sayı: 2, 90–97. https://ajindex.com/articles/305476

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (5)

  1. Sağlık Bakanlığı, Türkiye Halk Sağlığı Kurumu, Kanser Daire Başkanlığı Değerlendirme Raporları. (Erişim tarihi Şubat 2019). Erişim: URL: https://hsgm.saglik.gov.tr/depo/ birimler/kanser-db/yayinlar/raporlar/kolorektal.pdf 2. Sağlık Bakanlığı. Türkiye Kanser Kontrol Programı, Ankara 2016. (Erişim tarihi Mayıs 2018) Erişim: URL: https:// hsgm.saglik.gov.tr/depo/birimler/kanser-db/yayinlar/raporlar/ Ulusal_Kanser_Kontrol_Plani_2013_2018.pdf Sağlık Bakanlığı, Türkiye Kanser İstatistikleri, Ankara, 2017. (Erişim tarihi Şubat 2019). Erişim: URL: https://hsgm. saglik.gov.tr/depo/birimler/kanser-db/istatistik/2014-RAPOR._ uzuuun.pdf 3. Aksoy G, Güven E. Kolorektal Kanser Öncesi Beslenme Alışkanlığının İncelenmesi. Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Hemşirelik Anabilim Dalı. Yüksek Lisans Tezi, İstanbul: Haliç Üniversitesi, 2010. 4. Bebiş H. Sağlığın geliştirilmesi ile ilgili modeller. Sağlığın Geliştirilmesi. Ayaz Alkaya S. (ed.), Ankara, Hedef CS Yayıncılık,2017
  2. Yalçınöz Baysal H, Türkoğlu N. Birinci basamağa başvuran bireylerin kolorektal kanserden korunmaya yönelik sağlık inançlarının ve kolorektal kanser ile ilgili bilgi düzeylerinin belirlenmesi. International Journal of Human Sciences. 2013
  3. Türk S. Özmen D. Kolon Kanserinin Erken Tanısına Yönelik Tutumların ‘’Sağlık İnanç Modeline’’ Temellendirilerek İncelenmesi. Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi. Manisa: Celal Bayar Üniversitesi, 2015. 7. Nar Ş, Esin M.N. Kolorektal Kanserli Hastaların Birinci Derece Akrabalarının Hastalıkla İlgili İnançları. Sağlık Bilimleri Enstitüsü. Halk Sağlığı Hemşireliği Anabilim Dalı. Yüksek Lisans Tezi, İstanbul: İstanbul Üniversitesi, 2010. 8. Yılmaz M, Dereli F, Yelten G. Elli Yaş ve Üzerindeki Bireylerin Bazı Sosyo-demografik Özellikleri, Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları ve Sağlık İnançlarının Kolon Kanserine İlişkin Tarama Davranışlarına Etkisi. Hemşirelikte Eğitim ve Araştırma Dergisi, 2016
  4. 234 9. Güven E. Kolorektal Kanser Öncesi Beslenme Alışkanlığının İncelenmesi. Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Hemşirelik Anabilim Dalı. Yüksek Lisans Tezi, İstanbul: Haliç Üniversitesi, 2010. 10. Özsoy S, Ardahan M, Özmen D. Reliability and Validity of the Colorectal Cancer Screening Belief Scale in Turkey. Cancer Nursing, 2007
  5. Vaizoğlu SA, Turhan T, Temel F, Bolat Ö, Baydar O, Bacanlı A, Asarcıklı F, Güler Ç. Birinci Basamakta 50 Yaş ve Üzeri Bireylerde Kolorektal Kanser İle İlişkili Olabilecek Bazı Faktörlerin ve Gaitada Gizli Kan