Dergiler / Praksis / 2015 / Sayı: 38

19. Yüzyılda Osmanlı Devleti ve Mısır'da Dış Borçlanma ve Avrupa Mali Sermayesinin Denetim Örüntüleri

Foreign B orrowing in the O ttoman Empire and Egypt, and the Control Patterns of European Finance Capital in the 19th Century

Dergi
Praksis
Sayfa
11–37
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Yüzyıl kapitalizminin temel özellikleri ele alınmaktadır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:19. yüzyılın ilk yarısında, gelisen sanayi kapitalizminin birikim sorunlarına çözüm arayısı olarak ortaya çıkan para sermaye ihracı yüzyılın ikinci yarısında büyük bir ivme kazandı.
📊
Temel Bulgular & Veri:Kapitalizmin tekelci bir evresine geçis sürecinin ortaya çıkardıgı mali sermayenin kontrol ettigi dıs borçlanma süreci, borçlu ülkeler açısından oldukça yüksek maliyetle ve çesitli siyasi ve ekonomik tavizler karsılıgında gerçeklestirildi. 1870'lerde uluslararası ekonomide yasanan kriz nedeniyle yasanan mali iflasların ardından mali sermaye, alacaklarını tahsil etmek üzere borçlu ülkelerin vergi gelirleri üzerinde dogrudan denetim kurdu.
💡
Sonuç & Katkı:Yüzyıl kapitalizminin temel özellikleri ele alınmaktadır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

19. yüzyılın ilk yarısında, gelisen sanayi kapitalizminin birikim sorunlarına çözüm arayısı olarak ortaya çıkan para sermaye ihracı yüzyılın ikinci yarısında büyük bir ivme kazandı. Kapitalizmin tekelci bir evresine geçis sürecinin ortaya çıkardıgı mali sermayenin kontrol ettigi dıs borçlanma süreci, borçlu ülkeler açısından oldukça yüksek maliyetle ve çesitli siyasi ve ekonomik tavizler karsılıgında gerçeklestirildi. 1870'lerde uluslararası ekonomide yasanan kriz nedeniyle yasanan mali iflasların ardından mali sermaye, alacaklarını tahsil etmek üzere borçlu ülkelerin vergi gelirleri üzerinde dogrudan denetim kurdu. Bu kurumsal denetim borçların tahsiline yönelik olmasına ragmen, sermayenin degerlenme arayısı dogrultusunda üretken sermaye yatırımlarını tesvik eden bir rol oynadı. Böylece, mali sermaye eliyle bir yandan bagımlı bir gelismeye yol açan hiyerarsik bir uluslararası isbölümü insa edilirken diger yandan kapitalizm öncesi dünyada kapitalist üretim iliskilerinin gelisimi ivme kazandı. Bu yazıda 19. yüzyıldaki dıs borç mekanizmasının isleyisi ve iktisadi sonuçları Osmanlı devleti ve Mısır özelinde tartısılmakta, bu iki ülkenin borçlanma deneyimi ısığında 19. Yüzyıl kapitalizminin temel özellikleri ele alınmaktadır.

Abstract

The export of money capital which emerged during the first half of the 19th century as a solution for accumulation question of newly developing industrial capitalism, gained momentum from the 1850s onwards. During this period, finance capital which represents monopoly stage of capitalism, granted government loans to many countries in exchange for large variety of economic and political concessions. Following the economic crises of 1870s which led ultimately to insolvency of many countries, the lenders seized direct control of the fiscal revenues of these countries. This direct control which aimed to meet debt service payments, played a major role in encouraging productive capital exports for valorization of excess capital within lender countries. Thus, finance capital, on the one hand, built a hierarchial international division of labor which led to a dependent development path and on the other hand accelerated the development of capitalism in those countries to which it is exported. This paper investigates the functioning of foreign borrowing mechanism in the 19th century and its outcomes by focusing Ottoman Empire and Egypt experiences as debtors and it touches upon main properties of capitalism during this era.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

KAYMAK, M. (2015). 19. Yüzyılda Osmanlı Devleti ve Mısır'da Dış Borçlanma ve Avrupa Mali Sermayesinin Denetim Örüntüleri. Praksis, Sayı: 38, 11–37. https://ajindex.com/articles/303149

Kaynakça (20)

  1. Akyıldız, A. (2005)
  2. Anka'nın Sonbaharı, Osmanlı'da İktisadi Modernleşme ve Uluslararası Sermaye, İstanbul:
  3. İletişim. Al, H. (2007) Uluslararası Sermaye ve Osmanlı Maliyesi, 1820-1875, İstanbul: Osmanlı Bankası Arşiv ve Araştırma Merkezi. Al-Sayyid Marsot, A. L. (1984)
  4. Egypt in the Reign of Muhammad Ali, Cambridge: Cambridge University. Al-Sayyid Marsot, A. L. (1999) "The British Occupation of Egypt from 1882", Porter, A. (ed.), The Oxford History of the British Empire, Volume III, The Nineteenth Century, Oxford: Oxford University, 651-664.
  5. Anderson, P. (1974)
  6. Lineages of Absolutist State, Londra: New Left Books. Ashworth, W. (1959) A Short History of the International Economy, 1850-1950, Londra: Longmans. Baskıcı, M. M. (2005) 1800-1914 Yıllarında Anadolu'da İktisadi Değişim, Ankara:
  7. Turhan. Birdal, M. (2010) The Political Economy of Ottoman Public Debt: Insolvency and European Financial Control in the Late Nineteenth Century, Londra: IB Tauris. Blaisdell, D.C. (1979) Osmanlı İmparatorluğu'nda Avrupa Mali Denetimi, çev. A. İ. Dalgıç, İstanbul:
  8. DoğuBatı. Brenner, R. (1990a) "The Agrarian Roots of European Capitalism", Aston, T.H. ve C.H.E. Philpin, (der.), The Brenner Debate, Cambridge: Cambridge University, 10-64.
  9. Brenner, R. (1990b) "Agrarian Class Structure and Economic Development in Pre-Industial Europe", Aston, T.H. ve C.H.E. Philpin, (der.), The Brenner Debate, Cambridge: Cambridge University, 231-328.
  10. Cassis, Y. (2010) Capitals of Capital:The Rise and Fall of International Financial Centres 1780-2009, Cambridge: Cambridge University. Çakır, C. (2001)
  11. Tanzimat Dönemi Osmanlı Maliyesi, İstanbul:
  12. Küre. Du Velay, A. (1978)
  13. Türkiye Maliye Tarihi, Maliye Tetkik Kurulu (der.), Ankara: Maliye Bakanlığı Tetkik Kurulu Neşriyatı No. 178. Feis, H. (1964) Europe The World's Banker, 1870-1914, New York: Augustus M.Kelley. Ferns, H. S. (1953) "Britain's Informal Empire in Argentina, 1806-1914", Past and Present, (4): 60-75,
  14. Galagher, J. ve R. Robinson (1953) "The Imperialism of Free Trade", The Economic History Review, 6(1): 1-15.
  15. Güran, T. (der.), (2003) Osmanlı Mali İstatistikleri ve Bütçeler, 1841-1918, Tarihi İstatistikler Dizisi, cilt 7, Ankara:
  16. DİE. Hilton, R. vd. (1984) Feodalizmden Kapitalizme Geçiş, çev. M. Gürer ve S. Sökmen, İstanbul:
  17. Metis. Issawi, C. (1966) The Economic History of the Middle East, Chicago and London: The University of Chicago. Kazgan, Haydar (2014)
  18. Osmanlı Finansında Galata Bankerleri, İstanbul:
  19. Tarihçi Kitabevi.
  20. Keyder, Ç. (2003) Mem