Dergiler / Praksis / 2015 / Sayı: 38

İşçi Tasarruflarının Sermayeye Aktarılması: Türkiye ve Devlet Yatırım Bankası Örneği

Transfer of Worker Savings to Capital: The Case of Turkey and The State Investment Bank

Dergi
Praksis
Sayfa
39–69
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Sonuç olarak; isçi tasarrufları iki kez yadsınarak/olumsuzlanarak finans sermayeye konu edilmistir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:1960'ların baslarından 1980'lerin ortalarına kadar olan dönem zarfında, Türkiye'de isçi tasarrufları üretken sermaye yatırımlarında önemli bir rol almıstır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Isçi tasarruflarına biçilen bu rol dönemin kamu finansman politikalarının ruhunu tasımaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Sonuç olarak; isçi tasarrufları iki kez yadsınarak/olumsuzlanarak finans sermayeye konu edilmistir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

1960'ların baslarından 1980'lerin ortalarına kadar olan dönem zarfında, Türkiye'de isçi tasarrufları üretken sermaye yatırımlarında önemli bir rol almıstır. Isçi tasarruflarına biçilen bu rol dönemin kamu finansman politikalarının ruhunu tasımaktadır. Bu çalısmada belirtilen dönemde Türkiye'de isçilerin tasarruflarına el konularak üretken sermayeye aktarıldıgı vurgulanacaktır. El koyma ve aktarım süreci Devlet Yatırım Bankası'nca yönetilmistir. Bu dogrultuda; ilgili kurumların raporları ve bilançoları incelenip niceliksel veriler derlenmistir. Ayrıca bu süreç ile ilgili yasal metinler de analiz edilmistir. Sonuç olarak; isçi tasarrufları iki kez yadsınarak/olumsuzlanarak finans sermayeye konu edilmistir. Isçi tasarrufu yadsınarak sosyal güvenlik kurumlarında para sermaye haline gelmistir. Bu para sermaye daha sonra Kamu Iktisadi Tesebbüsleri'nin bedenine yerlesmistir. Bu yerlesme iki yoldan gerçeklesmistir: Birinci ve dolaylı yol, Kamu Iktisadi Tesebbüsleri'nin finansmanına katılan kamu bankaları aracılıgıyla gerçeklesirken ikinci ve dogrudan yol ise para sermayenin Kamu Iktisadi Tesebbüsleri'ni finanse eden Devlet Yatırım Bankası aracılıgıyla yerlesmesidir.

Abstract

In particular the period from the early 1960s to the mid-1980s, worker savings in Turkey has taken an important role in productive capital investment. In this period, the role attributed to the worker savings is congruent with the public finance policy. It is argued in this study that savings of workers in Turkey were transferred to productive capital by appropriating them. Appropriation and transfer process was managed by the State Investment Bank. In this respect; through examining reports and balance sheets of the relevant institutions quantitative data are collected. The legal texts concerning this process are also analyzed. Consequently, through double negation, savings of the workers were subjected to financial capital. Labor savings through negation has become money capital in the hands of social security institutions. That money capital was then embodied in the state-owned enterprises. The embodiment was performed in two ways: in the first and indirect way, through public banks participating in the financing of state-owned enterprises and in the second and direct way through the financing of the state-owned enterprises by the State Investment Bank.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

AKYÜZ, F. (2015). İşçi Tasarruflarının Sermayeye Aktarılması: Türkiye ve Devlet Yatırım Bankası Örneği. Praksis, Sayı: 38, 39–69. https://ajindex.com/articles/303145

Kaynakça (4)

  1. Akdeniz, G. (2012) "1933 Türk Borcu Tahvillerinin İtfası", Maliye Araştırma Merkezi Konferansları, (10): 75-82
  2. Akyüz, F. (2011) Türkiye'de Kapitalizmin ve Sosyal Güvencesizliğin İnşası, İstanbul: SAV. Amortisman Sandığı Hakkında Kanun (Kanun No:2794), Resmi Gazete, 22.06.1935, Sayı:3035. Amortisman Sandığı Hakkındaki 2794 Sayılı Kanunun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesine ve Bu Kanuna Bazı Maddeler Eklenmesine Dair Kanun (Kanun No: 5119), Resmi Gazete, 29.08.1947, Sayı: 6694. Amortisman ve Kredi Sandığı (1963) 1.3.1962-28.2.1963 Hesap Dönemi Faaliyet Raporu Ankara: Amortisman ve Kredi Sandığı. Amortisman ve Kredi Sandığı Hakkında Kanun (Kanun No: 6115) Resmi Gazete, 10.08.1953, Sayı:8454. Anadolu Demiryolu ve Haydarpaşa Limanı Şirketleri Esham, Tahvil ve Mümessil Senedlerinin Sivas - Erzurum veya Ergani Tahvilleri İle Mübadelesine ve Amortisman Sandığı Hakkındaki 2794 Numaralı Kanuna Bazı Hükümler İlâvesine Dair Kanun (Kanun No: 3136) Resmi Gazete, 26.02.1937, Sayı: 3540. Bakanlar Kurulu (1985)
  3. Bakanlar Kurulu Kararı, Karar Sayısı: 85/9210, Resmi Gazete, 18.03.1985, Sayı: 18695. Bankalar Kanunu (Kanun No:2999) Resmi Gazete,09.06.1936, Sayı:3325. Bankalar Kanunu (Kanun No:7129), Resmi Gazete, 02.07.1958. Sayı:.9944. Bankalar Kanununa Ek Kanun (Kanun No: 6112), Resmi Gazete, 10.07.1953, Sayı: 8454. Başbakanlık (1952) Amortisman ve Kredi Sandığı Hakkında Kanun Lahiyası ve Maliye Ve Bütçe Komisyonları Raporları (1/398), Dönem:9, Cilt:24, S:Sayı: 238, 25 Mayıs. Başbakanlık (1946) Amortisman Sandığı Hakkındaki 2794 Sayılı Kanunun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesine Dair Kanun Tasarısı ve Maliye ve Bütçe Komisyonları Raporları,Kanun No:5119, (1/74), Dönem:8, Cilt:6, S.Sayısı: 218, 30 Kasım. Başbakanlık (1960) İktisadi Devlet Teşebbüsleri ve Benzeri Müesseselerin Malî Bünyelerinin Düzenlenmesi ve Bu Müesseselerle Hazinenin Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'na ve Finansman Müesseselerine Olan Borçlarının Tahkim, Tasfiye veya Tecili Hakkında Kanun Tasarısı ve İktisat Komisyonu Raporu, Sıra Sayısı:159 (1/82): Dönem:0, Cilt:1, 9 Ağustos. Başbakanlık (1962) Devlet Yatırım Bankası Hakkında Kanun Tasarısı ve Geçici Komisyon Raporu (1/308), Dö- nem: 1 Cilt:9, S.Sayı:304, 11 Kasım. Başbakanlık (1963) 1964 Yılı Bütçe Kanunu Tasarısı ve Karma Bütçe Komisyon Raporu (1/578), S. Sayısı 336, Dö- nem:1 Toplantı, 11 Kasım. Başbakanlık (1986)
  4. Sermaye Piyasasının Teşviki, Sınaî Mülkiyetin Tabana Yaygınlaştırılması ve Ekonomiyi Dü- zenlemede Alınacak Tedbirler ile 5422 Sayılı Kurumlar