Dergiler / Praksis / 2016 / Cilt: 2 - Sayı: 41

Tiirkiye'de Laikliğin Kuruluş Döneminin Tarihsel Sosyolojisine Katkı

A Contribution to Historical Sociology of the Foundation Period of Secularism in Turkey

Dergi
Praksis
Sayfa
341–363
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

İkisi de ulusal olarak tahayyül edilen bu süreçler çerçevesinde Türkiye'de laikliği şekillendiren mücadelenin kısa bir okumasını sunan çalışma, Cumhuriyet'in kuruluş döneminin tarihsel sosyolojisine katkıda bulunmayı hedeflemektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Türkiye'de laikliğin kurumsallaşmasının tarihi, sosyal bilimlerde ağırlıklı olarak Cumhuriyet kadrolarının pozitivist düşünsel dünyalarının çözümlenmesi üzerinden incelenir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Buna göre, laikliğin 1920'ler ve 1930'larda aldığı hukuksal ve kurumsal biçim, Cumhuriyet kadrolarının fikrî çerçevesinin neredeyse dolayımsız bir yansıması olarak anlamlandırılır.
💡
Sonuç & Katkı:İkisi de ulusal olarak tahayyül edilen bu süreçler çerçevesinde Türkiye'de laikliği şekillendiren mücadelenin kısa bir okumasını sunan çalışma, Cumhuriyet'in kuruluş döneminin tarihsel sosyolojisine katkıda bulunmayı hedeflemektedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Türkiye'de laikliğin kurumsallaşmasının tarihi, sosyal bilimlerde ağırlıklı olarak Cumhuriyet kadrolarının pozitivist düşünsel dünyalarının çözümlenmesi üzerinden incelenir. Buna göre, laikliğin 1920'ler ve 1930'larda aldığı hukuksal ve kurumsal biçim, Cumhuriyet kadrolarının fikrî çerçevesinin neredeyse dolayımsız bir yansıması olarak anlamlandırılır. Bu çalışma, pozitivist (ya da benzeri modernist) düşünce akımlarını merkeze koyan anlatıların ötesine geçerek, Türkiye'de laikliğin gelişimini ulusal-kapitalist devlet inşa süreçlerine içkin somut bir mücadele başlığı olarak ele alır. Buradaki iddia, laikleşmenin iniş çıkışlarını birbiriyle ilintili iki ana değişken ile birlikte düşünmek gerektiğidir: Burjuva toplumsal ilişkilerinin tesisi ve yaygınlaşması, merkezi devlet egemenliğinin içeride ve dışarıda inşası. İkisi de ulusal olarak tahayyül edilen bu süreçler çerçevesinde Türkiye'de laikliği şekillendiren mücadelenin kısa bir okumasını sunan çalışma, Cumhuriyet'in kuruluş döneminin tarihsel sosyolojisine katkıda bulunmayı hedeflemektedir.

Abstract

The institutionalisation of secularism in Turkey is often examined in the social sciences through the analysis of the republican state builders' positivist worldviews. Accordingly, the legal and institutional form Turkish secularism took in the 1920s and 1930s is viewed virtually as a direct reflection of the republicans' ideational frameworks. Going beyond such narratives that place positivism (or other modernist ideational currents) at the centre, this study scrutinises the development of secularism in Turkey as part of a concrete sociopolitical conflict inherent to processes of national-capitalist state building. The argument here is that the ebbs and flows of secularisation is ultimately linked to two master processes, namely the establishment and generalisation of bourgeois social relations, and the construction of internal and external state sovereignty. In the context of these nationally organised variables, the study presents a summary of the contentions that shaped secularisation in Turkey, and it seeks to contribute to the historical sociology of the early Republic.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

PEKER, E. (2016). Tiirkiye'de Laikliğin Kuruluş Döneminin Tarihsel Sosyolojisine Katkı. Praksis, Cilt: 2 - Sayı: 41, 341–363. https://ajindex.com/articles/303140

Kaynakça (12)

  1. Adamson, W. L. (2013) "Gramsci, Catholicism and Secular Religion", Politics, Religion Ideology, 14 (4): 468--484. Ahmad, F. (1988) "War and Society under the Young Turks, 1908--18", Review, 77 (2): 265--286. Ahmad, F. (1991) "Politics and Islam in Modern Turkey", Middle Eastern Studies, 27 (1): 3-21.
  2. Ahmad, F. (1993)
  3. The Making ofModern Turkey, New York: Routledge. Akgönül, S. (2008) "Avant--Propos et Introduction", S. Akgönül (der.), Lai'cite' en Debat Principes et Representations du Concept de la Lai'cite' en France eten Turquie içinde, Strasbourg: Presses Universi-- taires de Strasbourg, 5--25. Akyol, T. (2008)
  4. Ama HangiAtatUrk, İstanbul:
  5. Doğan. Ardıç, N. (2012) Islam and the Politics ofSecu/arism: The Caliphate and Middle Eastern Modernization in the Early20th Century, Londra: Routledge. Arrighi, G. (1994) The Long Twentieth Century: Money, Power, and the Origins ofOur Times, London: Verso. Atatürk, M. K. (2012) Atatürk: Din ve Laik/ik Uzerine, D. Perinçek (der.), İstanbul:
  6. Kaynak. Atay, F. R. (2012)
  7. Çankaya, İstanbul:
  8. Pozitif. Barbier, M. (1987) Religion et Politique dans la Pense'e Moderne, Nancy: Presse Universitaire de Nancy. Barkey, K. (2010) "In the Lands ofthe Ottomans: Religion and Politics", |. Katznelson ve G. S. Jones (der.), Religion and the Political/magination içinde, Cambridge: Cambridge University, 90--1 11. Bein, A. (2011)
  9. Ottoman Ulema, Turkish Republic:Agents ofChange and Guardians ofTradition, Stanford: Stanford University. Berger, P. L. (1967) The Sacred Canopy: Elements ofa Sociological Theory ofRe/igion, New York: Dou bleday Company. Berkes, N. (1964) The Development ofSecu/arism in Turkey, Montreal: McGill University. Billings, D. B. (1990) "Religion as Opposition: Gramscian Analysis", American Journal ofSocio/ogy, 96 (1): 1-31.
  10. Black, C. E. (1966) The Dynamics ofModernization: Study in Comparative History, New York: Harper Row. Boratav, K. (1993) "Book Review: State and Class in Turkey: Study in Capitalist Development (by Çağlar Keyder)", Review ofRadica/ Political Economics, 25 (1): 129--141. Caceres, M. (1988) "Gramsci, la Religion et les Systemes Socio--Economiques", Social Compass, 35 (2--3): 279-296.
  11. Callinicos, A. (2010) "The Limits of Passive Revolution", Capital& Class, 34 (3): 491--507. Chaves, M. (1994) "Secularization as Declining Religious Authority", Social Forces, 72 (3): 749--774. CHP (1938) On Beşinci Yıl Kitabı: Cumhuriyet Halk Partisi, İstanbul.
  12. CHP (2014) AtatÜrk'Ün CHP Program ve Tüzük/eri, D. Perinçek (der.