Dergiler / Praksis / 2010 / Sayı: 24

Pozitivist-Marksist sınıf kavrayışı ve sınıf deneyimlerindeki açmazlar

Positivist-Marxist conception of class and its deadlocks for class experiences

Dergi
Praksis
Sayfa
77–91
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu pozitivist-teleolojik sınıf anlayışına karşı şunları öneriyoruz: (a) Sabit ve doğası gereği teleolojik karakterinden dolayı, kendinde-sınıf kategorisinden vazgeçmemiz gerekir; (b) kendisi-için-sınıfı, tarihsel bir zorunluluk olarak değil, sadece Marksizm'in politik vizyonu olarak görmemiz gerekir; (c) sosyal sınıfları analiz ederken, spekülatif değil ampirik tarzda çalışmamız gerekir; ve (d) tüm bunlardan çıkarsanan politik bir sonuç olarak, çalışan sınıflara 'gerekli' bilinci dayatmaya çalışmak yerine, çalışan sınıflara ait 'mevcut' deneyim alanını politikleş'tirmenin bir yolunu bulmamız gerekir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Marksist tartışmalarda sınıf meselesi, kendinde-sınıf ve kendisi-için-sınıf epistemolojik çifti vasıtasıyla ele alınır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Burada bir geçiş sorunsalı sözkonusudur.
💡
Sonuç & Katkı:Bu pozitivist-teleolojik sınıf anlayışına karşı şunları öneriyoruz: (a) Sabit ve doğası gereği teleolojik karakterinden dolayı, kendinde-sınıf kategorisinden vazgeçmemiz gerekir; (b) kendisi-için-sınıfı, tarihsel bir zorunluluk olarak değil, sadece Marksizm'in politik vizyonu olarak görmemiz gerekir; (c) sosyal sınıfları analiz ederken, spekülatif değil ampirik tarzda çalışmamız gerekir; ve (d) tüm bunlardan çıkarsanan politik bir sonuç olarak, çalışan sınıflara 'gerekli' bilinci dayatmaya çalışmak yerine, çalışan sınıflara ait 'mevcut' deneyim alanını politikleş'tirmenin bir yolunu bulmamız gerekir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Marksist tartışmalarda sınıf meselesi, kendinde-sınıf ve kendisi-için-sınıf epistemolojik çifti vasıtasıyla ele alınır. Burada bir geçiş sorunsalı sözkonusudur. Çok sayıda Marksist, kendinden-sınıftan (ya da ekonomik özneden) kendisi-için-sınıfa (ya da politik özneye) geçişi ontolojik bir dönüşüm addederek, bunun ampirik olarak kanıtlabilir olduğunu iddia eder. Bu yazının amacı, sözkonusu sorunsalın, mekanik/ pozitivist ve teleolojik karakterinden dolayı, bu geçişi hem problemsiz hem de kaçınılmaz gördüğünü göstermektir. Bu anlayış, pozitivist bir epistemoloji (pozitivist anlamda materyalistleştirilmiş spesifik bir "diyalektik yasa" fikri) ile bir tür Hegelciliğin (bir tarih teleolojisinin) spesifik bir bileşimi olarak tezahür eder. Yani burada, spesifik türde bir pozitivist teleoloji sözkonusudur. Bu anlayış, sosyal sınıf olgusunu, (hem nesnel hem de öznel) bir oluşum süreci olarak değil, bir verilmişlik, sabit bir kendilik olarak ele alırken, sosyal sınıfın nesnel boyutunu ("ekonomik olan" ve "sosyal olan") öznel boyutundan ("politik olan") koparır. Sözkonusu geçişin insanlık tarihi açısından bir erek olduğu iddia edilmektedir. Bu pozitivist-teleolojik sınıf anlayışına karşı şunları öneriyoruz: (a) Sabit ve doğası gereği teleolojik karakterinden dolayı, kendinde-sınıf kategorisinden vazgeçmemiz gerekir; (b) kendisi-için-sınıfı, tarihsel bir zorunluluk olarak değil, sadece Marksizm'in politik vizyonu olarak görmemiz gerekir; (c) sosyal sınıfları analiz ederken, spekülatif değil ampirik tarzda çalışmamız gerekir; ve (d) tüm bunlardan çıkarsanan politik bir sonuç olarak, çalışan sınıflara 'gerekli' bilinci dayatmaya çalışmak yerine, çalışan sınıflara ait 'mevcut' deneyim alanını politikleş'tirmenin bir yolunu bulmamız gerekir.

Abstract

Within Marxist arguments, the issue of class has been considered by means of the epistemo-logical couple of class-in-itself and class-for-itself. Here, there is a problematique of transition. A great number of Marxists have regarded the transition from class-in-itself (or, economical subject) to class-for-itself (or, political subject) as a kind of ontological transformation and have argued that this transition is empirically demonstrable. This paper aims to show that because of its mechanistic/ positivistic and teleological character, the problematique in question has regarded the transition as both unproblematic and unavoidable. This conception manifests itself as a specific synthesis of a positivist epistemology (a spesific idea of "dialectical law", what became materialistic in positivistic sense) and a kind of Hegelianism (a historical teleology). Namely, here is a specific kind of positivist teleology. This conception has regarded the fact of social class as not a (both objective and subjective) process of formation, but a givenness, a stable entity, and has cut off the objective dimension of social class ("the economic" and "the social") from its subjective dimension ("the political"). It has implied that the transition is a telos for the history of humanity. Against this positivist-teleological conception of class, we suggest that (a) we should give up the category of class-in-itself because of its fixed and intrinsically teleological character; (b) we should regard class-for-itself as only Marxism's political vision, not as a historical necessity; (c) while analyzing the social classes, we should work in an empirical, not speculative way; and (d) as a political result which is derived from all of them, we should find a way to politicize the 'existing' field of experience belonging to working classes, instead of attempting to impose the 'required' consciousness to working classes.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ÖĞÜTLE, S. (2010). Pozitivist-Marksist sınıf kavrayışı ve sınıf deneyimlerindeki açmazlar. Praksis, Sayı: 24, 77–91. https://ajindex.com/articles/303059

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (15)

  1. Adorno, Theodor W. (2007) Kültür Endüstrisi: Kültür Yönetimi, çev. N. Ünler, M. Tüzel, E. Gen, istanbul: iletişim. Akkaya, Y. (2009) "Sınıf Kültürü veya Bir Mücadele Geleneği Olarak Enformel Örgütlenme: Örgütlenmenin 'Kayıtdışısf, Birikim (246): 59-64.
  2. Boratav, K- (2008) "Korkut Boratav'la Türkiye'de Sınıf Analizi Üzerine" (söyleşiyi yapanlar: T. Bora ve N. Erdoğan), Toplum ve Bilim (113): 183-193.
  3. Callinicos, A. (1998) Tarih Yapmak, çev. N. Saatçioğlu, İstanbul:
  4. Özne. Dahrendorf, R. (1959) Class and Class Conflict in Industrial Society, London and Henley: Routledge & Kegan Paul. Eagleton, T. (2007) "Marx ve Özgürlük", çev. V. S. Öğütle, Praksis (17): 193-222.
  5. Hobsbawm, E. (1999) Tarih Üzerine, çev. O. Akınhay, Ankara:
  6. Bilim ve Sanat. Kagarlitski, B. (1991) Düşünen Sazlık: 1917'den Günümüze Sovyet Devleti ve Entelektüeller, çev. O. Akınhay, istanbul: Metis. Korsch, K. (2007) Sosyal Bilimler ve Marksizm: Seçme Yazılar, der. ve çev. V. S. Öğütle, istanbul: Salyangoz. Lukâcs, G. (1998) Tarih ve Sınıf Bilinci, çev. Y. Öner, İstanbul:
  7. Belge. Marx, K. (1975) "A Contribution to the Critique of Hegel's Philosophy of Right", Early Writings içinde, Harmondsworth: Penguin. Marx, K. ve Engels, F. (1987) Alman İdeolojisi, çev. S. Belli, Ankara:
  8. Sol. Ollman, B. (2006) Diyalektiğin Dansı, çev. C. Saraçoğlu, istanbul: Yordam. Öğütle, V. S. (2005) "Pozitivist Marksizm ve Felsefi-Politik içerimleri", Praksis (13): 203-222.
  9. Öğütle, V. S. (2007) "Köylüler Savaşı ve Thomas MünzerTarihyazımında Temel Gelenekler ve Marksist Yol İzleri", Praksis (17): 69-112.
  10. Öğütle, V. S. ve Çeğin, G. (2010) Toplumsal Sınıfların İlişkisel Gerçekliği: Sosyo-Tarihsel Teorinin 'Sınıfla İmtihanı, Ankara:
  11. Tan. Öngen, T. (2002) "Marx ve Sınıf", Praksis (8): 9-28.
  12. Politzer, G. (1990) Felsefenin Temel İlkeleri, çev. M. Ardos, Ankara:
  13. Sol. Stalin, J. (1989) Diyalektik ve Tarihsel Materyalizm, çev. Z. Seyhan, Ankara:
  14. Bilim ve Sosyalizm. Tarrit, F. (2009) '"Analitik Marksizm'in Kısa Tarihi, Kapsamı ve Özgünlükleri", çev. V. S. Öğütle, FelsefeYazın (14): 84-99.
  15. Thompson, E. P. (2004) İngiliz İşçi Sınıfının Oluşumu, çev. U. Kocabaşoğlu, İstanbul: Birikim.