Dergiler / Praksis / 2013 / Sayı: 30

Enerji sektörünün dönüşümü ve HES sürecinde birikim, devlet ve sınıflar

capital accumulation, state and classes in the process of the transformation of the energy sector and the construction of hydroelectric power plants (HPP)

Dergi
Praksis
Sayfa
129–145
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu bölümde EPDK’nın verilerine dayanarak elektrik üretim lisansı alan şirketler üzerinden oluş halindeki sermaye birikim süreci ve bu sürece içkin olan sınıflar analiz edilecektir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Türkiye’de enerji alanının açığa çıkardığı yeni pratikler ve bu pratikler içinde özel bir yeri olan Hidroelektrik Santraller (HES’ler), kapitalizmin bir sistem olarak tüm toplumu nasıl içine alarak genişlediğinin ilginç bir örneğini sunmaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Gelinen yeni aşamada enerji sektörü, sermayedarlar için hem yeni bir değerlenme alanı olarak, hem de üretken sermaye oluşumunun temel girdilerinden biri olarak ön plana çıkmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Bu bölümde EPDK’nın verilerine dayanarak elektrik üretim lisansı alan şirketler üzerinden oluş halindeki sermaye birikim süreci ve bu sürece içkin olan sınıflar analiz edilecektir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Türkiye’de enerji alanının açığa çıkardığı yeni pratikler ve bu pratikler içinde özel bir yeri olan Hidroelektrik Santraller (HES’ler), kapitalizmin bir sistem olarak tüm toplumu nasıl içine alarak genişlediğinin ilginç bir örneğini sunmaktadır. Gelinen yeni aşamada enerji sektörü, sermayedarlar için hem yeni bir değerlenme alanı olarak, hem de üretken sermaye oluşumunun temel girdilerinden biri olarak ön plana çıkmıştır. Bu anlamda sermayedarların, HES üretim lisansı alma aşamasından, kurulum sürecine kadar eğilimleri, aldıkları kararlar, birikim sürecinin nasıl toplumsal bir ilişki ağına dönüştüğünü gözler önüne sermektedir. Bu süreçte doğanın ve doğal varlıkların metalaşma ve ticarileştirme sürecinin içine çekilmesi, devletin içsel/ kurumsal yapısında ve devlet- toplum ilişkilerinde köklü değişikliklere yol açan yasal/kurumsal düzenlemeler ve neoliberal otoriterleşme sürecinde devletin dönüşümüne dair önemli ipuçları da içermektedir. Bu çalışmada ilk olarak sürece yapılan müdahaleler ve müdahale olgusu içerisinde devletin öne çıkan konumu üzerinde durulacaktır. İkinci olarak da enerji alanını yeni bir değerlenme alanı ve üretken sermayenin enerji ihtiyacını karşılayacak kârlı bir sektör olarak gören ve sermaye birikim süreçlerine bu alanda devam eden sermayedarların yönelimleri sermayenin merkezileşmesi ve saçılması ekseninde ele alınacaktır. Bu bölümde EPDK’nın verilerine dayanarak elektrik üretim lisansı alan şirketler üzerinden oluş halindeki sermaye birikim süreci ve bu sürece içkin olan sınıflar analiz edilecektir.

Abstract

New practices unleashed in the energy sector in Turkey, including Hydroelectric Plants (HP), present an interesting case of how capitalist expansion encompasses the whole society. In the current stage the energy sector has come out either as a new area of volarization or one of the main inputs of productive capital formation for capitalists. In this context, the decisions of capitalists from the stage of getting production licences to the installation process display how the accumulation process has transformed into a social network. The fact that nature and natural assets are increasingly included in the commodification and commercialisation process, presents important hints regarding the transformation of the state in neoliberal authoritarianisation process and legal/ institutional regulations leading to deep-rooted changes in the state-society relations and the inherent/institutional formation of state. In this work firstly the interventions in the process and the prominent position of state within these interventions will be discussed. Secondly, the tendencies of capitalists who see energy as a new area of volarization and a profitable sector providing energy need of productive capital will be dealed around the axis of centralisation and geographical expansion of capital. In this part the capital accumulation In its formation process and the inherent classes in this process will be analised through an exploration of the corporations getting energy production licences, depending on EPDK data.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

EBERLİKÖSE, M. (2013). Enerji sektörünün dönüşümü ve HES sürecinde birikim, devlet ve sınıflar. Praksis, Sayı: 30, 129–145. https://ajindex.com/articles/303016

Kaynakça (18)

  1. Cebeci, A. (2012) Bilmediğimiz Kapitalizm-Gizll Elin Kurumsallaşması; YOİKK, İstanbul:
  2. SAV Braduel, F, (1991) Maddi Medeniyet ve Kapitalizm, çev. M. Özel, İstanbul:
  3. Ağaç. Gülalp, H. (1993)
  4. Kapitalizm, Sınıflar ve Devlet, İstanbul:
  5. Belge. Ercan, F. (2004) "Sermaye Birikiminin Çelişkili Sürekliliği: Türkiye'nin Küresel Kapitalizmle Bütünleşme Sürecine Eleştirel Bir Bakış", Balkan, N. ve S. Savran (der.), Neoliberalizmin Tahribatı içinde, İstanbul: Metis, 9-43.
  6. Ercan, F. (2006) Türkiye'de Kapitalizmin Süreklilik İçinde Değişimi (1980-2004)',
  7. Yılmaz, D. vd. (der.), Türkiye'de Kapitalizmin Gelişimi içinde Ankara: Dipnot, 379-411.
  8. Ercan, F. (2009a) "Kriz: Tekrar ve Fark", İktisat Dergisi, 501:8-16.
  9. Ercan, F. (2009b) * 'Su' Üzerinden Kapitalizmi Anlamak ve Suyun Ticarileşmesine Karşı Mücadelenin Bileşenleri", İktisat Dergisi, 508-509-510:12-126.
  10. Ercan, F. (2010a) Türkiye'yi Anlamak: Bir Çerçeve Denemesi", Güngen, A. R, vd. (der.), Emek ve Siyaset içinde, Dipnot Yayınevi, Ankara, 179-206.
  11. Ercan, F. (2010b) "Geç Kapitalistleşme Sürecinde Türkiye'de Toplumsal Dönüşüm ve Sınıfların Oluşumu", Ece-vit, M. ve F. Güneş (der.), Toplumsal Tabakalaşma ve Eşitsizlik içinde, Anadolu Üniversitesi Yayınları, Eskişehir, 242-281.
  12. Ercan, F. (2011) "Kanun Hükmünde Kararnamelerin İşaret Ettikleri: Kamu Girişimciliği ve Yeni Değerlenme Alanlarının Açılması", İMO Ankara Şubesi Haber Bülteni, 2011/7, Ankara, 21-25.
  13. Ercan, F. (2012) "Su Kullanım Hakkı Anlaşması: HESleri ve HES'ler üzerinden Değişimi Anlamak* Suyun Ticarileşmesine Hayır Platformu (der), Hidroelektrik Santraller (HES), Suyun ve Su Havzalarının Metalaştırılması içinde, İstanbul: TMMOB Istanbul İl Kordinasyon Kurulu, 74-82.
  14. Ercan, F. (2013) "Sermaye Birikiminin Saçılma Sürecinde Yerelin Kapitalistleşme Eğilimleri ve Anti-Kapitalist Yerelliklerl Düşünmek", Gültekin, A. K. ve I. Gündoğdu (der.), Devrimci Halkçı Yerel Yönetimler. İstanbul: Patika, 25-46.
  15. Gündoğdu, I. (2009) "Sermayenin Bölgesel Kalkınma Eğllim(ler)i: Kalkınma Ajansları Yasası Üzerine Tarihsel -Coğrafi Materyalist Bir İnceleme", Praksis, 19:267-302.
  16. Gültekin-Karakaş, D. (2007) "Sınfsal bir Süreç Olarak Türkiye Banka Reformu", Türkiye'de Kapitalizmin Güncel Sorunları içinde, Ercan, F. vd. (der.), Ankara: Dipnot, 269-314.
  17. Gültekin-Karakaş, D. ve F. Ercan (2008) Türkiye'de Uluslararasılaşma Sürecindeki Sermayenin Üretken ve Para Sermaye Arasındaki Zaman Yönelimli Stratejik Tercihi", İktisat, İşletme ve Finans, 23(262): 35-55.
  18. Hardt, M ve A. Negri (2011) Ortak Zeng