Dergiler / PLANLAMA / 2018 / Cilt: 28 - Sayı: 2

Gömleğin Her Düğmesini Yanlış İliklemek: Artvin-Yusufeli Zorunlu Yeniden Yerleştirme Sürecinin Eleştirel İncelemesi

Poor Planning: A Critical Inquiry of the Artvin-Yusufeli Involuntary Resettlement Process

Sayfa
218–235
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Tespit ve bulgular, teknik işlerin uzman mesleklerden oluşan ekiplerce hazırlanmadığı; alternatif olma niteliğine sahip olmayan alanların alternatif olarak sunulduğu; alternatif belirleme ve eleme aşamalarının öznel değerlendirmelere ve yönlendirmelere dayandığı; uygun olmayan arazide hazırlanan imar planlarının planlama esas ve ilkelerini aşındırdığı; imalatların imar planlarından bağımsız yürütüldüğü; yerel halkın mevcut yaşam biçiminden farklı bir mekan kurgusu sunduğunu göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Baraj yapımı ve yeniden yerleştirme çalışmaları, teknik açıdan birbirinden farklı işlerden oluşan zincirleme bir bütündür.
📊
Temel Bulgular & Veri:Artvin iline bağlı Yusufeli ilçe merkezinin, inşaatı devam eden Yusufeli Barajı ve Hidroelektrik Enerji Santralı Projesi nedeniyle 2006 yılında Bakanlar Kurulu kararı ile taşınmasına karar verilmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Tespit ve bulgular, teknik işlerin uzman mesleklerden oluşan ekiplerce hazırlanmadığı; alternatif olma niteliğine sahip olmayan alanların alternatif olarak sunulduğu; alternatif belirleme ve eleme aşamalarının öznel değerlendirmelere ve yönlendirmelere dayandığı; uygun olmayan arazide hazırlanan imar planlarının planlama esas ve ilkelerini aşındırdığı; imalatların imar planlarından bağımsız yürütüldüğü; yerel halkın mevcut yaşam biçiminden farklı bir mekan kurgusu sunduğunu göstermektedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:2006 Verileri
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Baraj yapımı ve yeniden yerleştirme çalışmaları, teknik açıdan birbirinden farklı işlerden oluşan zincirleme bir bütündür. Bu tür çok kapsamlı yer seçim, planlama ve uygulama çalışmalarının kimi aşamalarındaki bazı aksaklıklar bir düzeye kadar kabul edilebilmektedir. Ancak çok kritik aşamalarda, özellikle de yer seçimi ve plan ana kararlarındaki hatalar “risk” yaratmaya ve “planlama felaketine” dönüşmeye eğilimlidir. Artvin iline bağlı Yusufeli ilçe merkezinin, inşaatı devam eden Yusufeli Barajı ve Hidroelektrik Enerji Santralı Projesi nedeniyle 2006 yılında Bakanlar Kurulu kararı ile taşınmasına karar verilmiştir. Yeni ilçe merkezinin yer seçimi yapılmış, imar planları onaylanmış, altyapı çalışmaları belli bir oranda tamamlanmış ve bir bölgede konut ve sosyal ve teknik altyapı alanlarının inşası Toplu Konut İdaresi (TOKİ) tarafından ihale edilmiş ve inşaatlara başlanmıştır. Bu çalışmada yeni ilçe merkezi yer seçiminden günümüze kadar gelen süreç eleştirel içerik analizine tabi tutulmuştur. Tespit ve bulgular, teknik işlerin uzman mesleklerden oluşan ekiplerce hazırlanmadığı; alternatif olma niteliğine sahip olmayan alanların alternatif olarak sunulduğu; alternatif belirleme ve eleme aşamalarının öznel değerlendirmelere ve yönlendirmelere dayandığı; uygun olmayan arazide hazırlanan imar planlarının planlama esas ve ilkelerini aşındırdığı; imalatların imar planlarından bağımsız yürütüldüğü; yerel halkın mevcut yaşam biçiminden farklı bir mekan kurgusu sunduğunu göstermektedir. Kritik aşamalardaki yanlışlar, planlamada risk ve felaket yazınında yer alan uyarıların somut karşılığı olarak, çıkarılması gereken derslere işaret etmektedir. Baraj veya başka nedenlerle zorunlu yeniden yerleştirmelerin gündemden düşmeyeceği göz önüne alındığında, yaşanmış/yaşanmakta olan yer seçim, planlama, uygulama deneyimlerinin eleştirel değerlendirmesinin zorunlu olduğu görülmektedir.

Abstract

Dam construction and resettlement operations include the work of professionals of various technical specialties. Largescale resettlement, planning, and implementation processes can tolerate errors, to some extent; however, errors at critical phases, especially site selection and master plan decisions, can create risks that may evolve into planning disasters. The Yusufeli district in Artvin province has been subject to a resettlement process since 2006 because of the Yusufeli Dam and Hydroelectric Power Plant Project, presently under construction. The new location for the town has been selected, land use plans have been approved, infrastructure projects have been prepared, and the Housing Development Administration (TOKI) has issued invitations for tenders for social and technical infrastructure and housing construction in some areas. This article is a critical analysis of the entire process, beginning with the location chosen for resettlement. The findings showed that specific technical operations were not been prepared by teams of competent professionals, locations that do not meet the necessary conditions were defined as alternatives, selection processes were biased and based on subjective evaluations, land use plans prepared for inappropriate land have eroded the application of the principles of planning, construction has occurred independently of the land use plan, and a significantly different lifestyle awaits the local people in the new location. The literature offers lessons to be learned regarding mistakes made in critical phases. Since the desire to implement such large projects will persist, critical insight is necessary in order to learn from past and present involuntary resettlement, planning, and implementation experiences.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

TÜRK, E., ERKAN, G. H. (2018). Gömleğin Her Düğmesini Yanlış İliklemek: Artvin-Yusufeli Zorunlu Yeniden Yerleştirme Sürecinin Eleştirel İncelemesi. PLANLAMA, Cilt: 28 - Sayı: 2, 218–235. https://ajindex.com/articles/300495

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (7)

  1. Artvin İli Yusufeli İlçesinin Merkezinin Değiştirilmesi Hakkında Kanun Tasarısı ve İçişleri Komisyonu Raporu (1/435). Erişim: https://www. tbmm.gov.tr/sirasayi/donem23/yil01/ss48.pdf. Bartolome, L. J., de Wet, C., Mander, H., Nagraj, V. K. (2000).
  2. Displacement, Resettlement, Rehabilitation, Reparation, and Development, WCD Thematic Review I.3 prepared as an input to the World Commission on Dams, Cape Town. Erişim: www.dams.org Demirel, Ö. (1999). Çoruh Havzası (Yusufeli Kesimi) Doğal Kaynak Değerlerinin Rekreasyon Potansiyeli Açısından Değerlendirilmesi Üzerine Bir Araştırma. Türk Tarım ve Ormancılık Dergisi, 23, 1103-1112.
  3. Encon (2006). Yusufeli Barajı ve HES. Yeniden Yerleşim Eylem Planı. Bölüm 6. Yeniden Yerleşim Alanları. Ankara: DSİ. Encon (2006a). Yusufeli Barajı ve HES. Yeniden Yerleşim Eylem Planı. Bölüm Ek P. Hazırlayanların ve Katkıda Bulunanların Listesi. Ankara: DSİ. Encon (2006b). Yusufeli Barajı ve HES. Yeniden Yerleşim Eylem Planı. Bölüm 2. Projenin Etkilerinin ve Etkilenen Nüfusun Saptanması. Ankara: DSİ. Encon (2006c). Yusufeli Barajı ve HES. Yeniden Yerleşim Eylem Planı. Bölüm 3. Yeniden Yerleşimin Minimize Edilmesi. Ankara: DSİ. Encon (2006d). Yusufeli Barajı ve HES. Yeniden Yerleşim Eylem Planı. Bölüm 5. Sosyoekonomik Araştırma ve Nüfus Tespiti. Ankara. DSİ. Encon (2006e). Yusufeli Barajı ve HES. Yeniden Yerleşim Eylem Planı. Ek B. Alternatif Yeniden Yerleşim Yerleri Hakkında Bilgiler. Ankara: DSİ. Encon (2006f ). Yusufeli Barajı ve HES. Yeniden Yerleşim Eylem Planı. Ek D. Yerleşim Birimlerinin Etki Durumları. Ankara: DSİ. Encon (2006g). Yusufeli Barajı ve HES. Yeniden Yerleşim Eylem Planı. Ek F. Halkın Katılımı ve Danışmanlık Faaliyetleri. Ankara: DSİ. Encon (2006h). Yusufeli Barajı ve HES. Yeniden Yerleşim Eylem Planı. Ek M. Yeniden Yerleşim Yer Seçimi ve Hazırlanması Süreci. Ankara: DSİ. Encon (2006i). Yusufeli Barajı ve HES. Yeniden Yerleşim Eylem Planı. Ek N. Gelir Restorasyonu Planı. Ankara:
  4. DSİ. Flyvbjerg, B. (1998). Rationality and Power. Democracy in Practice. (trs.Steven Sampson).The University of Chicago Press.
  5. Flyvbjerg, B., Bruzelius, N., Rothengatter, W. (2003). Megaprojects and Risk: An anatomy of Ambition. Cambridge: Cambridge University Press.
  6. Hall, P. (1981). Great Planning Disasters. London: Penguin Books. Kanun Tasarısı ve İçişleri Komisyonu Raporu (2007).
  7. Özkalaycı, Z. E., İçten, H. (2005). Yeniden Yerleşim Planlamaları ve Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü’ndeki Uygulamaları. TMMOB Harita ve Kadastro Mühendisleri Oda