Dergiler / MSGSÜ Sosyal Bilimler Dergisi / 2018 / Cilt: 2 - Sayı: 18

Son Dönem Osmanlı İmparatorluğu’nda Devlet ve “Çingeneler”: Vergi, Askerlik ve Adlandırma Meseleleri

The State and “Gypsies” in the Late-Ottoman Empire: The Issues of Tax, Military Service and Denomination

Sayfa
267–302
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu çalışmada devlet ve “Çingeneler” arasındaki ilişkiler, söz konusu olaylar bağlamında ve büyük bölümü ilk kez tartışma konusu yapılan arşiv belgelerine dayanılarak tarihselleştirilmektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:19. yüzyıl modernleşme hareketlerinin Osmanlı İmparatorluğu tarafından “Kıbtî” ya da “Çingene” olarak adlandırılan peripatetik ve geç-peripatetik gruplar için son derece önemli sonuçları olmuştur.
📊
Temel Bulgular & Veri:Vergi / askerlik politikaları ve adlandırma bağlamında ortaya çıkan değişimler sadece biçimsel yenilikler olmanın ötesinde tek tek peripatetik gruplara mensup bireylerin yaşam güzergahlarını etkileyen kritik sonuçlara yol açmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Bu çalışmada devlet ve “Çingeneler” arasındaki ilişkiler, söz konusu olaylar bağlamında ve büyük bölümü ilk kez tartışma konusu yapılan arşiv belgelerine dayanılarak tarihselleştirilmektedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

19. yüzyıl modernleşme hareketlerinin Osmanlı İmparatorluğu tarafından “Kıbtî” ya da “Çingene” olarak adlandırılan peripatetik ve geç-peripatetik gruplar için son derece önemli sonuçları olmuştur. Vergi / askerlik politikaları ve adlandırma bağlamında ortaya çıkan değişimler sadece biçimsel yenilikler olmanın ötesinde tek tek peripatetik gruplara mensup bireylerin yaşam güzergahlarını etkileyen kritik sonuçlara yol açmıştır. Bu kapsamda 1873 yılında Müslüman “Kıbtîlerden” asker alınmaya başlanması ve özel “Kıbtî” vergisi tahsiline son verilmesi, 1881 nüfus sayımında “Kıbtî-i Müslim” tabirinin Müslümanların birliğini sağlamak gerekçesiyle kayıtlarda kullanılmaması ve 1905 sayımında bu kez “muhâfaza-i kavmiyyet” kaygısıyla yeniden sayım ve kayıt terminolojisine dahil edilmesi bu dönemin kritik olayları arasında yer almaktadır. Bu çalışmada devlet ve “Çingeneler” arasındaki ilişkiler, söz konusu olaylar bağlamında ve büyük bölümü ilk kez tartışma konusu yapılan arşiv belgelerine dayanılarak tarihselleştirilmektedir.

Abstract

The modernization movements in the 19th century affected fundamentally the peripatetic and late-peripatetic groups who were denominated as Kıbtî (Gypsy) or Çingene by the Ottoman Empire. The changes regarding the policies of tax and military service and the issue of denomination were not just formal innovations, but they also resulted in crucial changes concerning the life trajectories of individuals belonging the peripatetic and late-peripatetic groups. Thus, the events such as the decision of Muslim Kıbtîs’ conscription and the abolition of specific Kıbtî poll-tax in 1873, the disuse of the term Kıbtî-i Müslim in terms of securing the integrity of Muslims in the census of 1881 and the reinclusion of the term into the census terminology on the purpose of protecting the nation (muhâfaza-i kavmiyyet) in 1905 were amongst the crucial events of the period. In this study, I will historicize the relations between the state and “Gypsies” in the context of the aforementioned events drawing upon archival documents, majority of which are examined for the first time.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

YILGÜR, E. (2018). Son Dönem Osmanlı İmparatorluğu’nda Devlet ve “Çingeneler”: Vergi, Askerlik ve Adlandırma Meseleleri. MSGSÜ Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt: 2 - Sayı: 18, 267–302. https://ajindex.com/articles/294768

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (13)

  1. Akgündüz, A. (1990a). Osmanlı Kanunnameleri ve Hukuki Tahlilleri (Cilt 1). İstanbul:
  2. FEY Vakfı. Akgündüz, A. (1990b). Osmanlı Kanunnâmeleri ve Hukukî Tahlilleri (Cilt 6). İstanbul:
  3. FEY Vakfı. Akmaca, C. (2016, 26 Aralık). Kıbtî. 22.7. 2018 tarihinde Cingeneyiz.org: http://www.cingeneyiz. org/2016/12/cemil-akmaca-kipti.html adresinden alındı. Altınöz, İ. (2005). Osmanlı Toplumunda Çingeneler. İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Tarih Ana Bilim Dalı. İstanbul. Andréadés, A. (1948). Public Finances: Currency, Public Expenditure, Budget, Public Revenue. N. Baynes, & H. B. Moss (Eds.), Byzantium: an Introduction to East Roman Civilization (ss. 71-86). Oxford: The Clarendon Press.
  4. Arslan, İ. (2009). 19. Yüzyılda Balkanlar’da Sosyo-Ekonomik İlişkiler: Drama Sancağı Örneği (1864-1913) (Doktora Tezi). T.C. Ege Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Tarih Anabilim Dalı Yakınçağ Tarihi Bilim Dalı, İzmir.
  5. Babinger, F. (1957). Die Aufzeichnungen des Genuesen Iacopo de Promontario-de Campis über den Osmanenstaat um 1475. Münih: Verlag der Bayerischen Akademie der Wissenschaften. Babinger, F. (2003). Fatih Sultan Mehmed ve Zamanı. İstanbul:
  6. Oğlak Bilimsel Kitaplar. Balsoy, G. (2012). Politik Bir Alan Olarak Kadın Bedeni Osmanlı Toplumunda Kürtajın Yasaklanması. Toplumsal Tarih, 223, ss. 22-27.
  7. Barış, R. (2009, 29 Aralık ). Emirdağ'ın Edeleri. 22.7.2018 tarihinde Emirdag.gen.tr: http:// emirdag.gen.tr/haber/emirdagin-edeleri-3768 adresinden alındı. Barkan, Ö. L. (1964). 894 (1488/1489) Yılı Cizyesinin Tahsilâtına Âit Muhasebe Bilânçoları. Belgeler Türk Tarih Belgeleri Dergisi, 1, ss. 1-119.
  8. Barth, F. (1961). Nomads of South Persia The Basseri Tribe of the Khamseh Confederation. Boston: Little, Brown and Company. Barth, F. (1987). Preface. A. Rao (Ed), The Other Nomads Peripatetic Minorities in Cross-Cultural Perspective (ss. VII-XI). Köln, Viyena: Böhlau. Boyar, E. (2016, Ağustos 25). Ebru Boyar ile Ropörtaj. 22.7.2018 tarihinde 5 Harfliler: http:// www.5harfliler.com/ebru-boyar-ile-roportaj-ii/ adresinden alındı. Caferoğlu, A. (1946). Kırşehir Vilayetinin Bugünkü Etnik Teşekkülüne Dair Notlar. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Dergisi, 2(1-2), ss. 79-96.
  9. Caferoğlu, A. (1950). Eskişehir Ağızları Üzerine Bir Deneme. Türk Dili ve Edebiyatı Dergisi, 4(1- 2), ss. 15-33.
  10. Caferoğlu, A. (1954).
  11. Pallacı, Tahtacı ve Çepni Dillerine Dair. Türkiyat Mecmuası, 11, ss. 41-56.
  12. Cahen, C. (1991).
  13. Djizya. B. Lewis, C. Pellat, & J. Schacht (Eds), Th