Dergiler / OLBA / 2017 / Sayı: 25

Side Piskoposluk Sarayı’ndaki Kapalı Haç Planlı Kilisenin Tarihlendirme Problemi

DATING DISPUTE OVER THE CROSS-IN-SQUARE CHURCH IN THE EPISCOPAL PALACE IN SIDE

Şener Yıldırım(Mersin Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi, Sanat Tarihi Bölümü, Çiftlikköy Kampüsü, Mersin)
Dergi
OLBA
Sayfa
409–438
Yayın Tarihi
2017-05-01
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Kilisenin tarihlendirilmesi konusunda bilinen ancak, çoğunlukla göz ardı edilen templon arşitravındaki monogram da değerlendirilmeye çalışılmış ve mimari açıdan önerilen tarih aralığı ile bağlantısı tartışılmıştır

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Side Piskoposluk Sarayı, geniş bir alanı kaplayan çevre duvarı içerisinde, bünyesinde barındırdığı yapılara getirilen işlev önerileri ile iyi tanımlanabilmiş piskoposluk saraylarının örneklerinden biridir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Kompleksin işlevi ve inşa dönemi konusunda genel bir fikir birliği var olsa da, Side Piskoposluk Sarayı içinde yer alan kapalı haç planlı kilise, plan tipi ve tarihlendirilmesi noktasında oldukça tartışmalı bir yapıdır.
💡
Sonuç & Katkı:Kilisenin tarihlendirilmesi konusunda bilinen ancak, çoğunlukla göz ardı edilen templon arşitravındaki monogram da değerlendirilmeye çalışılmış ve mimari açıdan önerilen tarih aralığı ile bağlantısı tartışılmıştır
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Side · Kilise · Bizans Mimarisi

Özet

Side Piskoposluk Sarayı, geniş bir alanı kaplayan çevre duvarı içerisinde, bünyesinde barındırdığı yapılara getirilen işlev önerileri ile iyi tanımlanabilmiş piskoposluk saraylarının örneklerinden biridir. Kompleksin işlevi ve inşa dönemi konusunda genel bir fikir birliği var olsa da, Side Piskoposluk Sarayı içinde yer alan kapalı haç planlı kilise, plan tipi ve tarihlendirilmesi noktasında oldukça tartışmalı bir yapıdır. Saray kompleksi içindeki konumu ve küçük boyutu nedeniyle piskoposun özel şapeli olarak da nitelendirilen kilise, daha önceki bazı araştırmacılar tarafından 6. yüzyıla, bazıları tarafından da 9-10. yüzyıllara tarihlendirilmiştir. Çevresindeki diğer yapılarla olan mekânsal ilişkisine daha önce kısmen değinilmiş olsa da, kilisenin malzeme-teknik ve diğer yapılarla olan fiziksel bağlantıları çoğunlukla göz ardı edilmiştir. Bu nedenle değerlendirme ve tarihlendirme konularında bir takım tutarsızlıklar ve birbirinden çok uzak tarih önerileri getirilmiştir. Bu çalışmada, kilisenin mekânsal özellikleri irdelenmeye çalışılmış ve iç mekan oran-orantı özellikleri, daha önceki araştırmacılar tarafından ilişkilendirildiği dönem ve plan tipleriyle karşılaştırılmıştır. Bununla birlikte, kiliseyi oluşturan çevre duvarlarının birbirleri ile olan fiziksel ilişkisi belirtilmiş ve kilisenin yapım süreci, çevresindeki diğer yapılarla olan zamansal farklılığı belirlenmeye çalışılmıştır. Kilisenin tarihlendirilmesi konusunda bilinen ancak, çoğunlukla göz ardı edilen templon arşitravındaki monogram da değerlendirilmeye çalışılmış ve mimari açıdan önerilen tarih aralığı ile bağlantısı tartışılmıştır

Abstract

The Episcopal Palace in Side is situated within a wide enclosure wall and is one of the best defined episcopal palaces, with the suggested architectural functions of the structures in the complex. Although there is a concurrence of opinion upon its function and construction period, the cross-in-square church in the Episcopal Palace in Side has been subject to controversy in terms of its plan type and dating. Because of its relatively small size and location, the church was identified as the bishop’s private chapel and it was dated to the 6th century by some previous scholars, and to the 9th-10th centuries by others. Even though, its spatial relationship with the other buildings has been examined partially, the church’s building material and technique, and physical affiliation with other structures were disregarded for the most part. Therefore, some inconsistency occured regarding the evaluation and dating of the church; accordingly, several different dating theories have been suggested by various scholars. In this study, the church’s spatial features have been scrutinized intensively; interior proportion and ratio characteristics have been checked against plan types and construction periods with in which the previous scholars associated the church. In addition, the physical affiliation of the boundary walls which composes the church have been specified; the building process of the church and the differences of construction date with other structures within the complex have been clarified. Although mostly disregarded, previously known and utilized by some scholars to date the church a monogram on a templon architrave has been evaluated and its correlation with the date range suggested architecturally has been argued.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Yıldırım, Ş. (2017). Side Piskoposluk Sarayı’ndaki Kapalı Haç Planlı Kilisenin Tarihlendirme Problemi. OLBA, Sayı: 25, 409–438. https://ajindex.com/articles/294377

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (22)

  1. Buchwald 1984
  2. Buchwald, H., "Western Asia Minor as a Generator of Architectural Forms in the Byzantine Period, Provincial Back-wash or Dynamic Center of Production?", JbÖByz 34, 199-234. Buchwald 1992
  3. Buchwald, H., "The geometry of Middle Byzantine churches and some possible implications", JbÖByz 42, 293-321. Buchwald 1994
  4. Buchwald, H., "Criteria for the Evaluation of Transitional Byzantine Architecture", Festschrift Andrias. herbert Hunger zum 80. Geburtstag, JbÖByz 44 (ed. W. Hörander - J. Koder - O. Kresten), 21-31. Buchwald 2001
  5. Buchwald, H., "The Concept of Style in Byzantine Architecture",Form, Style and Meaning in Byzantine Church Architecture, VII, 1-11, Aldershot. Ceylan 2007
  6. Ceylan, B., "Episkopeia in Asia Minor", Housing in Late Antiquity, From Palaces to Shops, (ed. L. Lavan - L. Özgenel - A. Sarantis), 169-196, Boston. Eyice 1958
  7. Eyice, S., "L'Eglise Cruciforme Byzantine de Side En Pamphylie. Son Importance au Point de Vue de L'Histoire de L'Art Byzantine", Anatolia, III, 35-42. Eyice 1960
  8. Eyice, S., "Side'nin Bizans Devrine Ait Binalarının Sanat TarihiBakımından Değerleri", V. Türk Tarih Kongresi, Türk Tarih Kurumu, 53-60, Ankara. Feld 1977
  9. Feld, O. "Kleinasien", Spätantike und frühes Christentum (ed. Beat Brenk), 155-171, Frankfurt. Foss 1996
  10. Foss, C., "The Cities of Pamphylia in the Byzantine Age", Cities, Fortresses and Villages of Byzantine Asia Minor, IV-1-61. Gliwitzky 2005
  11. Gliwitzky, C., "Die Kirsche im sog. Bischofpalast zu Side", IstMitt 55, 337-409. Huber 1969
  12. Huber, G., "Die Restaurierung der Therle II 7 A in Anamur", TAD XVIII-2, 47-58. Le Quien 1958
  13. Le Quien, M., Oriens ChristianusI, Graz. Mango 2006
  14. Mango, C., Bizans Mimarisi (Çev. M. Kadiroğlu), İstanbul. Mango - Sev?enko 1973Mango, C. - I. Sev?enko, "Some Churches and Monasteries on the Southern Shore of the Sea Marmara", DOP 27, 235-277. Mansel 1978
  15. Mansel, A. M., Side, 1947-1966 Yılları Kazıları ve Araştırmalarının Sonuçları, Ankara. Müller-Wiener 1973
  16. Müller-Wiener, W., "Bischofsresidenzen des 4-7.
  17. Jhs. İm Östlichen Mittelmeer-Raum.", DOP 27, 651-709. Pekak 2009
  18. Pekak, S., Trilye (Zeytinbağı) Fatih Camisi, Bizans Kapalı Yunan Haçı Planı, İstanbul. Ruggieri 1991
  19. Ruggieri, V., Byzantine Religious Architecture (582-867):
  20. Its History and Structural Elements, Roma. Ruggieri 1995
  21. Ruggieri, V., "Appunti Sulla Continuita Urbana di Side, in Panfilia", Orientalia Christiana Periodica, Vol. 61, 1, 95-116. Sodini 1989
  22. Sodini, J.-P., "Les groupes épiscopaux de Turquie (à l'exception de