Dergiler / OLBA / 2007 / Sayı: 15

Laodikeia'da Bulunan Ampullalar

Dergi
OLBA
Sayfa
73–101
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bunun yanında diğerlerine oranla daha geniş kitlelerin hacı olmak üzere gittiği Abu Mena gibi merkezlerde hem ampullaların üzerine yapılan konuların seçimi hem de formlardaki küçük değişiklikler açısından yerel üretimin yapıldığı da görülmektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu makalede 2002 yılından bu yana Laodikeia'da sürdürülen kazı çalışmalarında ele geçen ampullalar değerlendirilmiştir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Laodikeia'da bulunan ampullalar boyutları, formları ve üzerlerindeki betimlemeleri göz önüne alınarak iki farklı grup altında değerlendirilmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Bunun yanında diğerlerine oranla daha geniş kitlelerin hacı olmak üzere gittiği Abu Mena gibi merkezlerde hem ampullaların üzerine yapılan konuların seçimi hem de formlardaki küçük değişiklikler açısından yerel üretimin yapıldığı da görülmektedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:2002 Verileri
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Bu makalede 2002 yılından bu yana Laodikeia'da sürdürülen kazı çalışmalarında ele geçen ampullalar değerlendirilmiştir. Pişmiş topraktan seri üretime yönelik olarak kalıpta yapılan ampullalar yoğun olarak Batı Anadolu'da bulunmasına rağmen, tüm Akdeniz Havzası'nda karşımıza çıkmaktadır. İçlerine kutsal su ya da yağ gibi sıvılar doldurulan ampullalar, büyük olasılıkla hacı olmak üzere kutsal topraklara gidenler tarafından, memleketlerine dönüşte hatıra olarak alman küçük şişeciklerdir. Bunlar, ince ağız kenarlı, kısa- silindirik boyunlu, yassılaştırılmış oval matara gövdeli bir forma sahiptirler. Gövde üstünde omuz kısmında iki yanda açılan ip delikleri, ampullaların boyunda taşınması için yapılmış olmalıdır. Günümüzde de Müslümanlar hac dönüşünde bu modern ampullaları ziyaretlerine gelenlere hediye olarak verirler. Diğer taraftan bunların içine konan "hacı misi" yağı ya da "kokusu" hala kullanılmaktadır. Laodikeia'da bulunan ampullalar boyutları, formları ve üzerlerindeki betimlemeleri göz önüne alınarak iki farklı grup altında değerlendirilmiştir. Tip 1 olarak adlandırılan büyük boyutlu örneklerin her iki yüzünde Hıristiyanlıkla ilgili çeşitli figürler yer alır ve bu gruptaki ampullalar kazı alanında bulunan sikkelerle desteklenerek M.S. 4. yy. sonu ile 5.yy. sonuna tarihlenmiştir. Tip 2 daha küçük boyutludur. Üzerlerinde daha çok haç, palmet ve rozet gibi süslemeler yer alan bu örnekler M.S. 6. yy.'ın başı ile 7. yy. başları arasına tarihlenebilir. Günümüze kadar olan süreçte yayımlanan örnekler göz önüne alındığında ampullaların üretim merkezi olarak çok çeşitli yerler önerilmiştir. Ancak özellikle Batı Anadolu'daki buluntu yoğunluğu dikkate alındığında üretimin bu bölge içinde yoğunlaştığı ve büyük olasılıkla da kutsal sayılan kent ya da bölgelerin ihtiyaçlarım karşılama doğrultusunda üretimlerinin yapıldığı söylenebilir. Bunun yanında diğerlerine oranla daha geniş kitlelerin hacı olmak üzere gittiği Abu Mena gibi merkezlerde hem ampullaların üzerine yapılan konuların seçimi hem de formlardaki küçük değişiklikler açısından yerel üretimin yapıldığı da görülmektedir.

Abstract

In this article we will evaluate the ampullae that have been found at the excavations of Laodikeia since 2002. Despite the widespread existence of mass-produced, mould-made terra cotta ampullae in western Anatolia, it is possible to encounter various types of ampullae in the Mediterranean basin. Ampullae, filled with sacred water or oil, were purchased as souvenirs by the pilgrims who journeyed to the Holy Land. Such ampullae have a distinctive form with a thin rim, short cylindrical neck, flattened oviform like a flask, and two pierced handles on the shoulders. In our time, there is a similar tradition for Muslims. Muslim pilgrims obtain a kind of sacred essence; and when they return to their country, it is given to their guests as a gift. The ampullae found in Laodiceia have been evaluated in two groups according to their forms, dimensions and representations. The first group is larger than the other and named Type 1. It has representations related to Christianity on both sides. Ampullae in this group are dated from the end of the 4th century A.D. to the end of the 5th century A.D. by the support of coins found with them. Type 2 ampullae generally have symbolic ornaments such as a cross, palmette and rosette. This group has been dated between the beginning of the 6th century A.D. and the, beginning of 7th century A.D. Taking into consideration other published examples, many places have been proposed as the production centers of these wares. But when the widespread finds in western Anatolia are taken into account, it is possible to say that the heavy production made in this region was intended to cover the needs of its sacred cities or regions. Besides, local production can be seen in the pilgrimage places visited by more people in proportion to the other cities, such as Abu-Mena.These local productions have few differences both in their form sand selection of subjects.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ŞİMŞEK, C., DUMAN, B. (2007). Laodikeia'da Bulunan Ampullalar. OLBA, Sayı: 15, 73–101. https://ajindex.com/articles/293060

Kaynakça (10)

  1. Aantik Kaynaklar Sraton,578 (XII.8.16) Plinius, N.H, V. 105 Modern Kaynaklar Arthur 2006
  2. P. Arthur, Bizans ve Türk Dönemi'nde Hierapolis (Pamukkale), İstanbul. Atik 1995
  3. N. Atik, Die Keramik Aus den Südthermen von Perge, IstForsch 40. Anderson 1897 J.G.C. Anderson, "A Summer In Phrygia: I", JHS XVII, 396-424. Buckler - Calder 1839 W.H. Buckler - W.M. Calder, Monuments and Documents from Phrygia and Caria, MAMA VI, Manchester. Barnea 1995 I. Barnea, "Menasampullen Auf dem Gebiet Rumaniens", Akten des XII. Internationalen Kongresses für Christliche Archaologie, Jahr- buch für Antike und Christentum Erganzungsband 20, 1, 509- 514, Münster. Belke - Mersich 1990
  4. K. Belke - N. Mersich, Phrygien und Pisiden, Tabula Imperi Byzantini 7, (Denkschr. OAW. phil. hist. K1.211). Blick2001
  5. S. Blick, Comparing Pilgrim Souvenirs and Trinity Chapel Win- dows at Canterbury Cathedral an Exploration of Context, Copying, and the Recovery of Lost Stained Glass, Mirator. Byzanz 2001
  6. Byzanz, Das Licht aus dem Osten, Paderborn. Bejor 2000
  7. G. Bejor, Per Una Ricerce Di Laodikea Ellenistica, Laodikea Di Frigia, I, Roma, 15-23. Bean 1980 Camili 1999 Chauncey 1947 Crawford 1990 Crum 1902 D'Andria 2003 D'Andria 2001 Dalton 1901 Dalton 1921 Dinç- Dede 2003 Duncan-Flowers 1990 Duyuran 1974 Engemann 1973 Engemann 1995 Engemann 2002 Firath 1972 Foss 2002 Ferrero 1987 Ferrero 1993 Gagniers 1969
  8. G.E. Bean, Turkey Beyond the Maeander, An Archaeological Guide (second edition), London, A. Camili, Ampullae: Balsamari ceramici di etâ ellenistica e roma¬na, Roma. M. Chauncey, Early Christian and Byzantine Art, Baltimore. S. Crawford, The Byzantine Shops at Sardis, London. M. W.-E. Crum, Coptic Monuments, Catalogue general des antiq-uites egyptiennes du Musee du Caire, nos. 8001-8741,
  9. Cairo. F. D'Andria, Hierapolis (Pamukkale), Istanbul. F. D'Andria, "Hierapolis of Phrygia: its evolution in Hellenistic and Roman times", Urbanism in Western Asia Minor, New Studies on Aphrodisias, Ephesos, Hierapolis, Pergamon, Perge and Xanthos (edited D. Parrish), JRA Sup.45, 97-115.
  10. O. M. Dalton, Catalogue of Early Christian and Objects From The Christian East, Oxford. O. M. Dalton, A Guide to the Early Christian Byzantine Antiquities, Oxford. R. Dinç- E. Dede, "Tralleis 1999 Kazısı - Sonuç Raporu", Arkeoloji ve Sanat 25, 11-24. M. Duncan-Flowers, "A Pilgrim's Ampulla from the Shrine of St. John the Evangelist at Ephesus," in R. Ousterhout, ed., The Bless¬ings of Pilgrimage, 125-39, 1990. R. Duyuran, "Akhisar Tepe Me