Dergiler / MSGSÜ Sosyal Bilimler Dergisi / 2019 / Cilt: 3 - Sayı: 20

Büyük Selçuklular Devrinde Şehirlerin İdaresi

Administration of Cities in the Period of the Great Seljuks

Sayfa
292–311
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu bağlamda çalışmamızda işaret edilen taksimat doğrultusunda Büyük Selçuklu şehirlerinin idaresi ile alakalı genel bir değerlendirme yapılacaktır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışmanın konusu Büyük Selçuklular devrinin şehir veya eyalet yönetim sistemidir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Büyük Selçuklular devrinin şehir veya eyalet teşkilatı, esas itibariyle Ortaçağ İslam dünyasındaki klasik anlayışa uygun olarak siyasi-askeri yapı, mali yapı ve dini-hukuki yapıdan oluşmaktaydı.
💡
Sonuç & Katkı:Bu bağlamda çalışmamızda işaret edilen taksimat doğrultusunda Büyük Selçuklu şehirlerinin idaresi ile alakalı genel bir değerlendirme yapılacaktır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Bu çalışmanın konusu Büyük Selçuklular devrinin şehir veya eyalet yönetim sistemidir. Büyük Selçuklular devrinin şehir veya eyalet teşkilatı, esas itibariyle Ortaçağ İslam dünyasındaki klasik anlayışa uygun olarak siyasi-askeri yapı, mali yapı ve dini-hukuki yapıdan oluşmaktaydı. Ayrıca kimi esnaf ve cemaat grupları da buna ilave edilebilir. Buna göre siyasi-askeri idareyi melik, vali, amîd, reis, nâib ve şahne, mali idareyi müstevfî ve âmil; dini-hukuki idareyi ise kadı, şahid, müftü, hatib, imam, müezzin, şeyhülislam, vakıf temsilcisi, muhtesib ve mezhep-dini cemaat reisleri ve onların hizmetinde çalışan görevliler temsil etmekteydiler. Esnaf ve meslek cemiyetlerinin başında ise reis, şeyh ve arîf unvanı taşıyan kişiler bulunmaktaydı. Bu bağlamda çalışmamızda işaret edilen taksimat doğrultusunda Büyük Selçuklu şehirlerinin idaresi ile alakalı genel bir değerlendirme yapılacaktır.

Abstract

The Subject of this study is the city or provincial administration system of the Great Seljuk period. The city or provincial organization of the Great Seljuk period consisted mainly of the political-military structure, financial structure and religious-legal structure in accordance with the classical understanding of the Middle Ages Islamic world. Some craftsman and community groups can also be added to this. According to this, the political-military administration was represented by the melik (the members of the dynasty), governor, amīd, reis (chief), naib (regent) and shihna (military governor); the financial administration was represented by mustavfī and amīl; the religious-legal administration was represented by the kadi (Muslim judge), shahid (authority), mufti, hatib, imam, muezzin, sheikh al-Islām, foundation representative, muhtesib and chief of sect-religious community and the officials working in their service. The chiefs of the craftsmen and tradesmen who were people bearing the title reis (chief), sheikh and arīf. In this context, this article will focus on a general assessment about the cities administration of the Great Seljuk at the determined framework.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

KELEŞ, N. (2019). Büyük Selçuklular Devrinde Şehirlerin İdaresi. MSGSÜ Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt: 3 - Sayı: 20, 292–311. https://ajindex.com/articles/291578

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (12)

  1. Alptekin, C. (1991). “Atabeg”. DİA, IV, (ss. 38-40). İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları.
  2. Apaydın, H.Y. (2010). “Şahit”. DİA, XXXVIII, (ss. 278-283). İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları. Atabeg el-Cüveynî, (1329). Kitabu Atabetü’l-ketebe mesmû‘a-i Mürâselât-ı Divan-ı Sultan Sencer, nşr. Muhammed Kazvinî-Abbas İkbal, Tahran; Türkçe çev. Sonay Ünal, (2014). Sultan Sencer Dönemi Münşeat Mecmuası, (Basılmamış Yüksek Lisans Tezi). Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
  3. Attar, F. (1991). “Arîf”. DİA, III, (s. 360-361). İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları.
  4. Avcı, C. (2006), “Nâib”. DİA, XXXII, (ss. 311-312). İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları. Beyhakî, (2019). Târîh-i Beyhakî, (çev. N. Lugal). Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları. Devletşah, (1994). Tezkire-i Devletşah, (çev. N. Lugal). İstabul: Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları. El-Bundarî, (1999). Zubdetü’n-nusra ve nuhbetü’l-usra (Irak ve Horasan Selçukluları), (çev. Kıvameddin Burslan). Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları. El-Hüseynî, (1999). Ahbârü’d-Devleti’s-Selçukiyye, (çev. N. Lugal). Ankara:
  5. Türk Tarih Kurumu Yayınları.
  6. Erdem, İ. (2011). “Büyük Selçuklularda Kent Reisliği”. Mehmet Altay Köymen Armağanı, (ss. 137-143),
  7. Konya. Erkal, M. (1991). “Âmil”. DİA, III, (ss. 58-60).
  8. İstanbul, Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları. Er-Râvendî, (1999). Râhatü’s-sudûr ve âyetü’s-surûr, (çev. A. Ateş). Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları. Es-Silefî, (1993), Mu‘cemü’s-sefer, (thk. Abdullah Ömer el-Bârûdî). Beyrut: Dârü’l-Fikr. Ez-Zehebî, (1993). Târîhü’l-İslam ve vefeyâtü’l-meşâhir ve’l-a‘lâm, XXXI, XXXIII, XXXV, XIL, (thk. Ömer Abdüsselam Tedmurî). Beyrut: Dârü’l-Kitabü’l-Arabî. Gibb, H.A.R.-C.C. Davies, (1997). “Nâib”. Milli Eğitim Bakanlığı İslam Ansiklopedisi, IX, (ss. 50- 52). İstanbul: Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları. İbnü’l-Cevzî, (1992). el-Muntezam fî târihi’l-mülûk ve’l-ümem, XVII, (thk. Muhammed Abdülkadir Ata-Mustafa Abdülkadir Ata). Beyrut: Dârü’l-Kutubü’l-İlmiyye. İbnü’l-Esîr, (1989). el-Kâmil fi’t-târîh Tercümesi, IX-XI. İstanbul: Bahar Yayınları. İbnü’l-Müstevfî, (1980). Târîhu Erbil, I, (thk. Sâmî es-Sakkâr). Bağdad: Dârü’r-Reşidü’n-Neşr. İmam Gazali, (2004). Devlet Başkanına Öğütler, (çev. Osman Arpaçukuru). İstanbul:
  9. İlke Yayınları.
  10. İpşirli, M. (2010). “Şeyhülislam”. DİA, XXXIX. (ss. 91-96). İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları.
  11. Kafesoğlu, İ. (1973). Büyük Selçuklu İmparatoru Sultan Melikşah. İstanbul.
  12. Keleş, N. (2015). “İnsanların En Kibarlarından: Selçuklu