EXPLORING THE ROLE OF THE CITY AS A LEARNING ENVIRONMENT FOR HERITAGE EDUCATION

Özet

Günümüzde, toplumların kültürel miras üzerine eğitimi önemli küresel uğraşlardan biri haline gelmektedir. Kültürel miras eğitimi, tarih, koruma, eğitim gibi farklı disiplinlere çalışma konusu olmakta ve geçmişe ilgi uyandırmak, geleneklerin devamlılığını sağlamak, kentlilerde yaşadıkları çevreye yönelik farkındalık oluşturmak, kentliler arasında birlik duygularını, dayanışmayı sağlamak gibi çeşitli amaçlar doğrultusunda gerçekleştirilmektedir. Küresel düzeyde, özellikle kentlerin yaşam alanı olarak önem kazanmasına paralel olarak, kültür mirası eğitiminin kent ölçeğinde de giderek önemli olduğu izlenmektedir. Son yıllarda kentler bireylerin eğitimi için fırsatlar sunan merkezler olarak görülmekte ve dünyada Avrupa'dan, Afrika'ya çeşitli yerlerde proje uygulamaları gerçekleştirilmektedir. Belirtilen çerçevede, bu çalışma, çocukların kültürel miras eğitiminde bir kentin öğrenme ortamı olarak rolünü ve katkısını keşfetmeyi amaçlar. Çalışma kapsamında kent, sadece "tarih", "sanat" ve "kültür" konularında çocukların ilgisini uyandıran bir merkez olarak görülmemekte, kentin çocukların yaşadıkları çevreye duyarlı bireyler olarak yetişmelerine katkıda bulunan bir öğrenme ortamı olduğu ileri sürülmektedir. Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK), Bilim ve Toplum Projeleri Destek Programı (2011) tarafından desteklenen "Kentimizin Kültürel Mirasını Keşfedelim" başlıklı projenin bulguları üzerine temellendirilmiştir. Aydın kent merkezinde yaşayan 164 çocukla (12-14 yaş) beş dönemde gerçekleştirilen eğitim programının verilerine dayanmaktadır. Veriler, nitel ve nicel araştırma yöntemleri ile çözümlenmiştir. Proje, öğrenme ortamı olarak kent ve çocukların kültürel miras eğitimi arasında önemli bağlantılar olduğunu ortaya koymaktadır. Kent bir öğrenme ortamı olarak, hem kültürel miras, mirasın korunması konuları ile ilgili bilişsel ve duyuşsal kazanımlar üretilmesinde, hem de gelecekte kentlerimizin şekillenmesinde karar vericiler olacak çocukların bilinçlenmesinde oldukça önemli rol oynar. Bununla birlikte, kent öğrenme ortamı olarak çocukların yerel düzeyde karar vermeye katılımını kolaylaştırma potansiyelleri sunmaktadır. Proje kapsamında hazırlanan kültürel miras eğitim programının, Aydın gibi kültürel miras alanları, kültürel mirasla ilgili kurumları ile çeşitlilik sunan ve benzer özellikler gösteren diğer kentlerde de uygulanabileceği saptanmıştır. Ayrıca, bir kentin, öğrenme ortamı olarak tanımlanabilmesi için bazı temel ilkeler saptanmıştır. Sonuç olarak, kentlerin hiç olmadığı kadar giderek önemli hale geldiği bu dönemde, öğrenme ortamı olarak kentin kültürel miras eğitimi açısından çocukların yaşadıkları çevreye duyarlılıklarının artmasına önemli katkıları ortaya konmuştur. Bunun yanında, kentin kültürel miras eğitimi ile toplumda birlikte yaşamanın, dayanışmanın öğrenildiği ve pekiştirildiği bir ortam olarak önemli potansiyeller sunduğu işaret edilmelidir.