KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Orta Doğu Teknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesi Dergisi / 2007 / Cilt: 24 - Sayı: 1

From a Courtyard to a Square: Transformation of Beyazıt Meydanı in the Early Nineteenth Century İstanbul

Neşe YEŞİLKAYA GURALLAR
Sayfa
71–92
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Araştırma eldeki görsel ve yazılı kaynaklara dayanarak bu dönüşümün nasıl gerçekleştiğini ortaya koymaya çalışmaktadır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu araştırma, 19. yüzyılın ikinci yarısına ağırlık veren yaygın görüşün aksine, İstanbul kent mekânının 19. yüzyılın başlangıcından itibaren dönüşüme uğradığını vurgulamaktadır. 1826’da Yeniçeriliğin kaldırılması (Vak’a-i Hayriyye) ile II.
📊
Temel Bulgular & Veri:Mahmud imparatorluk üzerinde otoritesini yeniden kurmakla kalmadı, Yeniçerilerin başkent üzerindeki izlerini de yok etti.
💡
Sonuç & Katkı:Araştırma eldeki görsel ve yazılı kaynaklara dayanarak bu dönüşümün nasıl gerçekleştiğini ortaya koymaya çalışmaktadır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:İstanbul

Özet

Bu araştırma, 19. yüzyılın ikinci yarısına ağırlık veren yaygın görüşün aksine, İstanbul kent mekânının 19. yüzyılın başlangıcından itibaren dönüşüme uğradığını vurgulamaktadır. 1826’da Yeniçeriliğin kaldırılması (Vak’a-i Hayriyye) ile II. Mahmud imparatorluk üzerinde otoritesini yeniden kurmakla kalmadı, Yeniçerilerin başkent üzerindeki izlerini de yok etti. Beyazıt Meydanı’nın, Seraskerlik (yeni ordunun idari merkezi) Meydanı’na dönüşümü bu erk mücadelesini yansıtan özel bir örnek oluşturur. Yeniçeriliğin kaldırılması ile Beyazıt Meydanı yeni ordunun merkezi ve askeri törenlerin prestijli bir kamu sahnesi olmuştur. Erkin kamusal görünümüne mekân sağlamak dönüşümün ilk hedefi idi. Bu Beyazıt Camisi’nin, harem olarak da adlandırılan, Osmanlı cami mimarisinin önemli bir parçası olan dış avlusu pahasına biçimlendi. Burada dış avlunun yıkımı yalnızca kent ve mimarlık adına değil sosyal ve politik açıdan da önemlidir. Dış avlunun zaman içinde yıkımı, vakıf arazisi olan cami avlusundan, kamusal meydana, başka bir ifade ile içten dışa dönüşüme işaret eder. Araştırma eldeki görsel ve yazılı kaynaklara dayanarak bu dönüşümün nasıl gerçekleştiğini ortaya koymaya çalışmaktadır.

Anahtar kelimeler
🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

GURALLAR, N. Y. (2007). From a Courtyard to a Square: Transformation of Beyazıt Meydanı in the Early Nineteenth Century İstanbul. Orta Doğu Teknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesi Dergisi, Cilt: 24 - Sayı: 1, 71–92. https://ajindex.com/articles/288159

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (33)

  1. ALTINAY, A. R. (1936) Türk Mimarları (Hazinei Evrak Vesikalarına Göre) Hilmi Kitaphanesi, İstanbul; 4. ALTINAY, A. R. (1998)
  2. Eski İstanbul,
  3. İletişim, İstanbul; 13. ASLANAPA, O. (1986)
  4. Osmanlı Devri Mimarisi, İnkılâp Kitabevi,
  5. İstanbul.
  6. ATAMAN, A. (2000) Bir Göz Yapıdan Külliyeye Osmanlı Külliyelerinde Kamusal Mekân Mantığı, Mimarlar Tasarım Yayınları,
  7. İstanbul.
  8. AYDIN, Y. (1983) Osmanlı Mimarisinde II. Bayezid Yavuz Selim Devri, İstanbul Fetih Cemiyeti, İstanbul.
  9. AYVERDİ, E. H., ed. (1978) 19. Asırda İstanbul Haritası, İstanbul Fetih Cemiyeti İstanbul Enstitüsü Yayınları, İstanbul. Beyazıt Meydanı Kentsel Tasarım Proje Yarışması (1987)
  10. İBŞB, İstanbul.
  11. CANTAY, G. (1994) Simkeşhane, in Dünden Bugüne İstanbul Ansiklopedisi, Türkiye Ekonomik ve Toplumsal Tarih Vakfı, İstanbul, v: 6; 561. CEVDET PAŞA (1983)
  12. Tarihi Cevdet, Üçdal Neşriyat, İstanbul.
  13. CEZAR, M. (1983) Typical Commercial Building of the Ottoman Classical Period and the Ottoman Construction System, tr. by A. E. Uysal, İş Bankası Yayınları,
  14. İstanbul.
  15. CEZAR, M. (2002)
  16. Osmanlı Başkenti İstanbul,
  17. E.K.Aksoy Vakfı Yayını, İstanbul.
  18. ÇAĞMAN, F. (1999) Büyülü Bir Coğrafyanın ‘Hazine Dairesi’, an interview by Necdet Sakaoğlu, Sanat Dünyamız, n:73; 23-30.
  19. ÇEÇEN, K. (1997)
  20. II. Beyazıd Su Yolları Haritaları, İSKİ, İstanbul.
  21. ÇELİK, Z. (1993) The Remaking of İstanbul: Portrait of an Ottoman City In the Nineteenth Century, University of Washington Press,
  22. Seattle and London. ELDEM, S. H. (1979)
  23. İstanbul Anıları, Aletaş Alerko, İstanbul.
  24. ELDEM, S. H. (1983) 50 Yıllık Meslek Jübilesi, Mimar Sinan Üniversitesi Yayınları, İstanbul; 63. ERGİN, O. N. (1995)
  25. Mecelle-i Umur-ı Belediye, İstanbul Büyük Şehir Belediyesi Kültür İşleri Daire Başkanlığı Yayınları, İstanbul. ES’AD EFENDİ [Sahhâflar Şeyhi-Zâde Seyyid Mehmed] (2000) Vak’a-nüvîs Es’ad Efendi Tarihi (Bâhir Efendi’nin Zeyl ve İlâveleriyle) 1237-1241/1821- 1826. (tr. by Z. Yılmazer), Osmanlı Araştırmaları Vakfı, İstanbul.
  26. EVLİYA ÇELEBİ (1996) Evliya Çelebi Seyahatnamesi I. Kitap İstanbul, (Topkapı Sarayı Bağdat 304 Yazması, tr. by O. Ş. Gökyay), YKY, İstanbul.
  27. EYİCE, S. (1997) Beyazıt II Camii ve Külliyesi, in İslam Ansiklopedisi, Diyanet Vakfı, İstanbul.
  28. FREELY, J. (1999)
  29. Saltanat Şehri İstanbul,
  30. İletişim, İstanbul.
  31. FRUCHTERMANN, M., ed. (no date) Vues De Constantinople, Constantinople. GAUTIER, T. (1972; 1856) İstanbul (tr. by Nurullah Berk), İstanbul Kitaplığı, İstanbul.
  32. GOODWIN, G. (1997)
  33. The Janissaries, Saqi Books, London. Gravürlerle Türkiye, Türkiye In Gravures: İ