Dergiler / MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi / 2019 / Cilt: 8 - Sayı: 4

Atabeyzadelerin Amasya’nın Siyasi ve Sosyal Tarihindeki Yeri ve Önemi

The Importance Of The Atabeyzades in The Political And Social History of Amasya

Sayfa
3775–3798
Yayın Tarihi
2019-10-15
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Atabeyzâdeler Amasya’da inşa ettirdikleri eğitim, dinî ve sosyal yapılarla da sosyal hayatın gelişimine de katkıda bulunmuşlardır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Amasya’da Selçuklu Sultanı II.
📊
Temel Bulgular & Veri:Nasıreddin Ahmed Atabey 1322-1327 yılları arasında beş yıl Amasya Vâlisi olarak görev yapmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Atabeyzâdeler Amasya’da inşa ettirdikleri eğitim, dinî ve sosyal yapılarla da sosyal hayatın gelişimine de katkıda bulunmuşlardır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Amasya · Atabeyzâde · Yörgüç Paşa

Özet

Amasya’da Selçuklu Sultanı II. Gıyaseddin Mesud’un ve oğlu Gazi Çelebi Taceddin Altunbaş’ın Atabey’i olan Nasıreddin Ahmed Bey’in soyundan gelenlere Atabeyzâdeler denmiştir. Nasıreddin Ahmed Atabey 1322-1327 yılları arasında beş yıl Amasya Vâlisi olarak görev yapmıştır. Amasya’da Atabey Medresesi adıyla bilinen medreseyi inşa ettirmiş, bütün arazi ve emlâkını medreseye vakfetmiştir. Nasıreddin Ahmed Atabey’in oğulları da aynı şekilde Amasya halkı arasında itibarlı bir mevkii edinmişler ve Amasya’nın geleceğinde, Osmanlı hâkimiyetini kabul etmek konusunda, basiretli davranış sergileyenler arasında yer almışlardır. Bu tutumları da ailenin Osmanlı Dönemi’nde de önemli bir yer edinmelerini sağlamıştır. Osmanlılar Dönemi’nde de önemli devlet görevlerinde bulunmuş olan Atabeyzâde ailesi, bireylerinin isimleriyle iki koldan ilerlemişlerdir. Birincisi ve en meşhur olanı Yörgüç Paşa’dır. Yörgüç Paşa soyuna mensup olanlar Yörgüç Paşazâde olarak anılmışlardır. İkincisi ise kardeşi Hızır Paşa’dır. Çocukları Hızır Paşazâde ismiyle tanınmışlardır. Atabeyzâdeler Amasya’nın siyasi ve idarî hayatında değişik üst düzey devlet hizmetlerinde görev almışlardır. XV. yüzyılda şehzâde lalası olmak Atabeyzâdeler’e mahsus bir görev hâline gelmişti. Atabeyzâdeler Amasya’da inşa ettirdikleri eğitim, dinî ve sosyal yapılarla da sosyal hayatın gelişimine de katkıda bulunmuşlardır.

Abstract

Descendants of Seljuk Sultan Giyaseddin Mesud II and his son Gazi Chelebi Taceddin Altunbaş's Atabeg, Nasireddin Ahmed Beg, were called Atabegzâdes. Nasireddin Ahmed Atabeg served as Governor of Amasya for five years between 1322-1327. In the meantime, he had the madrasah known as Atabeg Madrasah built in Amasya, and has dedicated all the land and properties on it to the Madrasah. Nasireddin Ahmed Atabeg's sons in this way have been respected as elders among the people of Amasya, and played a reputable role in determining the fate of incidentsthere. The fact that Atabegzades have been among to exhib it a prudent manner about the acceptance of the Ottoman Empire ruler ship has enabled this family to have an important role in th e Ottoman period as well. Atabegzade family, who kept a hold of important positions in the state through Ottoman Era, had kept their roles through especially two branches in the family. The first and most famous one is Yörgüç Pasha. Those descendants of Yörgüç Pasha have been named as Yörgüç Pashazadehs. The second one is his brother, Hizir Pasha. His children have been known with the name Hizir Pashazadehs. Atabegzadehs have served in various senior assignments the Amasya's political and administrative life. In XVth century, it was more like a tradition for Atabegzadehs to be appointed as Şehzade Lalası (Prince Tutor). With the education, religious and social stuctures they have had built, Atabeyzadehs have contributed to the development of social life in Amasya.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

VAROL, G. B., ÖZCAN, S. (2019). Atabeyzadelerin Amasya’nın Siyasi ve Sosyal Tarihindeki Yeri ve Önemi. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, Cilt: 8 - Sayı: 4, 3775–3798. https://ajindex.com/articles/2766

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (16)

  1. Sâlnâme-i Nezâret-i Maârif-i Umûmiye 1317 (1899-1900), Def’a 2, 1257-1261, İstanbul: Matbaa-i âmire Sâlnâme-i Nezaret-i Maârif-i Umûmiye 1321 (1903-1904), Def’a 6, 550-551, İstanbul: Matbaa-i Âmire Sâlnâme-i Vilâyet-i Sivas 1292 (1875-1876). Def’a 5, 73, Sivas: Vilâyet Matbaası Abdi-zâde, H., H. (1986). Amasya Tarihi. C 1, Amasya: Amasya Belediyesi Kültür Yayınları Abdi-zâde, H., H. (2004). Amasya Tarihi. (Cilt 1-12), (Haz. Mesud Aydın-Güler Aydın), Amasya: Amasya Belediyesi Kültür Yayınları Akdağ, M. (1979/1). Türkiye’nin İktisadî ve İçtimaî Tarihi. Ankara:
  2. Tekin Yayınevi Akdağ, M. (1979/2). Türkiye’nin İktisadî ve İçtimaî Tarihi. Ankara:
  3. Tekin Yayınevi Akdağ, M. (1995). Türk Halkının Dirlik ve Düzenlik Kavgası. İstanbul: Cem Yayınevi Aşıkpaşazâde, (1332). Tevarih-i Ali Osman. İstanbul.
  4. Matbaa-i Amire Baltacı, C. (2005). XV-XVI. Yüzyıllarda Osmanlı Medreseleri. İstanbul: Marmara Üniversitesi İlâhiyat Fakültesi Yayınları Başar, F. (2005). Mihaloğulları. İslâm Ansiklopedisi, C 30, 25, Ankara:
  5. TDV Başar, F. (2013). Yörgüç Paşa. İslâm Ansiklopedisi, C 43, 567, Ankara:
  6. TDV Eldem, E., H. (1911). Yörgüç Paşa ve evlâdına ait birkaç kitabe. Tarihi Osman-i Encümeni Mecmuası. 9, 530-541,
  7. İstanbul.
  8. Geyikoğlu, H. (2014). Moğollar’ınSelçuklular’dan sonra Anadolu’ya hâkim olma faaliyetleri ve Karanbük Savaşı. Atatürk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi. 95-112,
  9. Erzurum. Gür, F., Kahriman, S. (2012). Amasya Nüfus Defteri 1840. 225-239, Ankara:
  10. Amasya Belediyesi Gürbüz, A. (1993). Toprak Vakıf İlişkileri Çerçevesinde XVI. Yüzyılda Amasya Sancağı. (Yayımlanmamış Doktora Tezi). A. Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
  11. İnalcık, H. (1992). Bayezıd I. İslâm Ansiklopedisi, C 5, 231-234, Ankara:
  12. TDV İnalcık, H. (2009). Devlet-i Aliyye Osmanlı İmparatorluğu Üzerine Araştırmalar-I. İstanbul:
  13. Türkiye İş Bankası Karagül, V. (2017). Geçmişten günümüze Suluova. Uluslar arası Amasya Sempozyumu Bildiriler Kitabı. C 2, 1123-1147, Ankara:
  14. KIBATEK Kaya, A. (2013). İlhanlılar’ın Anadolu Türkmen beylerine karşı politikaları. Erzincan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 6/2, 293-326,
  15. Erzincan Kuzucular, K. (1994). Amasya Kentinin Fiziksel Yapısının Tarihsel Gelişimi. (Yayımlanmamış Doktora Tezi). İstanbul Teknik Üniversitesi,
  16. Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul Mustafa Vazıh (2014). Amasya’nın Fetvâları ve İlk Amasya Şehir Tarihi.(Haz. Ali Rıza Ayar-Recep Orhan Özel), Amasya: Amasya Belediyesi Kültür Yayınları Neşrî, M. (1949). Kitab-ı Cihannümâ. C 1,(Haz. Faik R