KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi / 2026 / Sayı: 39

GEVAŞ DİLMETAŞ KÖYÜ MEZARLIĞI VE MEZAR TAŞLARI

Gülsen Baş(VAN YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERSİTESİ)
Mesut Gül
Sayfa
323–348
Yayın Tarihi
2018-03-27
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Büyük çoğunluğunun halkın saygı duyduğu manevi şahsiyetler ve bey ailelerine ait olduğu tespit edilen bu mezarlar, bölgenin yakın dönem siyasi yaşamı ve inanç kültürü hakkında da bilgiler sunmaktadır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Gevaş’ta Ortaçağ ve sonrası İslam dönemine ait kültür varlıkları kısıtlı olarak günümüze ulaşmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Gevaş’ta Türk-İslam dönemine ait tarihi değer taşıyan dört mezarlık bilinmektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Büyük çoğunluğunun halkın saygı duyduğu manevi şahsiyetler ve bey ailelerine ait olduğu tespit edilen bu mezarlar, bölgenin yakın dönem siyasi yaşamı ve inanç kültürü hakkında da bilgiler sunmaktadır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Mezarlık · Mezar Taşı · Şahide

Özet

Gevaş’ta Ortaçağ ve sonrası İslam dönemine ait kültür varlıkları kısıtlı olarak günümüze ulaşmıştır. Bu anlamda ilçenin İslami döneme ait en önemli eser grubunu tarihi mezarlıklar ve mezar taşları oluşturmaktadır. Gevaş’ta Türk-İslam dönemine ait tarihi değer taşıyan dört mezarlık bilinmektedir. Hişet, Beyler, Misra ve Görentaş Köyü Mezarlığı olarak isimlendirilen bu mezarlıkların yanı sıra Gevaş’ta bilinmeyen bir tarihi mezarlık, Dilmetaş (Zive-Hacızive) Köyü’nde bulunmaktadır. Bugün de kullanılmaya devam eden mezarlık, önemli bir ziyaretgâh konumundaki Hacı Zübeyd (Zübeyd-Zive) Türbesi’nin etrafında gelişmiştir. Dilmetaş Köyü mezarlığında tespiti yapılan mezarların büyük bölümü 19. yüzyıl sonu- 20. yüzyılın başına aittir. Bununla birlikte kitabesi çözümlenerek M.1524-1525 yılına ait olduğu belirlenen bir mezar, burada tespit edilen en erken tarihli mezardır. Mezarlığın 16. yüzyıldan itibaren kullanıldığını belgeleyen baş şahidesinin ön yüzündeki usta kitabesi, bölgenin mezar taşı geleneği açısından farklı bağlantıların kurulmasına da yardımcı olmaktadır. Gevaş’taki diğer mezarlıklara göre daha geç örnekleri içinde barındıran Dilmetaş Köyü Mezarlığı’ndaki şahideler, yörede geleneğin güçlü biçimde devam ettiğinin de göstergesidir. Büyük çoğunluğunun halkın saygı duyduğu manevi şahsiyetler ve bey ailelerine ait olduğu tespit edilen bu mezarlar, bölgenin yakın dönem siyasi yaşamı ve inanç kültürü hakkında da bilgiler sunmaktadır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Baş, G., Gül, M. (2018). GEVAŞ DİLMETAŞ KÖYÜ MEZARLIĞI VE MEZAR TAŞLARI. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Sayı: 39, 323–348. https://ajindex.com/articles/27135

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (25)

  1. Alikılıç, D. (2005). Abbasi Devleti’nden Hakkâri Beyliği’ne İrisân Beyleri. İstanbul.
  2. Alikılıç, D. (2007). Arvas ve Arvasîlerin Van Gölü Havzasındaki Etkinlikleri. II. Van Gölü Havzası Sempozyumu, 4-7 Eylül 2006. Ankara, 257-264.
  3. Alikılıç, D. (2006). İrisan Beylerinin (Hakkâri Beylerinin) Van Gölü Hâkimiyeti. I. Van Gölü Havzası Sempozyumu, 8-10 Eylül, 2014, İstanbul, 187-193.
  4. Arvas T. Z. (2017). 19. yüzyılın Sonlarında Van Vilâyeti Vakıfları” Doğu Anadolu Sosyal Bilimlerde Eğilimler Dergisi, 1/1, 15-24.
  5. Arvas, İ. (2005).
  6. Tarihi Hakikatler. İstanbul.
  7. Aşan, M. B. (1992). XIV. Yüzyılda Van ve Yöresi. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yayınlanmamış Doktora Tezi, Elazığ. Ayaz, M. (2008). Gevaş Mezartaşları. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü,Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Van. Alaeddinoğlu, F. (2007). Gevaş Kasabası ve Fonksiyonları. Marmara Coğrafya Dergisi, 15, İstanbul, 85-114.
  8. Başak, O. (1999). Gevaş’ta Urartu İzleri. Artos Dergisi, III, 7–9.
  9. Burney, C.A., (1957). Urartian Fortressand Towns In The Van Region. Anatolian Studies, 7- 47, 179-187.
  10. Çilingiroğlu, A. (1997). Urartu Krallığı Tarihi ve Sanatı. İzmir: Yaşar Eğitim ve Kültür Vakfı Çilingiroğlu, A. (1984). “Van Havzasında II. Bin Kültürüne Ait Veriler” I. Araştırma Sonuçları Toplantısı, Ankara, 25–29.
  11. Durma, A. (2014). Evliyalar Şehri Van. Samsun: Erol Ofset Yayıncılık. Göyünç, N. (1988). “Van”. İslam Ansiklopedisi, İstanbul, 1999-2001.
  12. Hakan, S. (2002). Müküs Kürt Mirleri Tarihi ve Han Mahmud. İstanbul:
  13. Peri Yayınları.
  14. Karamağralı, B. (1992). Ahlat Mezar Taşları. Ankara:
  15. Kültür Bakanlığı Yayınları.
  16. Kılıç, O (1998). XVI. Yüzyılda Van Gölü Çevresindeki Zâviyeler. I. Uluslararası Türk Dünyası Eren ve Evliyaları Kongresi, Ankara, 297-320.
  17. Kılıç, O. (1997). XVI. ve XVII. Yüzyıllarda Van. Van Ögün, G. (1990). Orta Çağ Tarihi Boyunca Van Bölgesi Tarihi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt 1, Van, 102-132.
  18. Tarhan, M. T., Sevin, V. ve Aşan M. B. (1990). Van Gevaş Tarihi Türk Mezarlığı Kurtarma Kazısı Onarım ve Çevre Düzenleme Çalışmaları-1988.
  19. VII. Araştırma Sonuçları Toplantısı, Antalya 23-25
  20. Mayıs, Ankara, 1989, 19-43.
  21. Turan, O. (1980). Doğu Anadolu Türk Devletleri Tarihi. İstanbul:
  22. Nakış Yayınevi.
  23. Uluçam, A. (2000). Ortaçağ ve Sonrasında Van Gölü Çevresi Mimarlığı I. Ankara:
  24. Kültür Bakanlığı Yayınları.
  25. Umar, B. (1993). Türkiye’deki Tarihsel Adlar. İstanbul: İnkılap Kitabevi. İnternet Kaynakları http://www.kulturvarliklari.gov.tr/TR,44760/kazi-sonuclaritoplantilari. html http://www.rudaw.net http://www.gazetevan.com/En-Cok-Okunanlar/77564-Kurt-Beyi-nin- Kayip-Belgesi-gevasversquo;tan-Cikti.html http://www.erbani.net/seyxi.htmlhttps://www.facebook.com/SancakH alaDalgalaniyor/posts/523010041070640