Dergiler / Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi / 2018 / Sayı: 42

“İSTİRAHAT-I RAİYYET VE TE’YİD-İ RABITA-I PAYİTAHT” BAĞLAMINDA OSMANLI DEVLETİNDE AŞİRET VE MEKTEP İLİŞKİSİ (1880-1908)

Ercüment Topuz(VAN YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERSİTESİ)
Sayfa
345–358
Yayın Tarihi
2018-12-30
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Maarif merkezli bu politik tavı r, ar şiv vesikaları başta olmak üzere ikinci el kaynaklar üzerinden anlamlandırmaya ç alışmıştır. 

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Eğitim ve öğretim faaliyetlerinin kurumsal tezahürlerini teşkil eden mektepler, müesses nizamın mevcudiyetini muhafaza edip müstakbele taşıma misyonu ile mükellef müesseseler olarak teşkilatlandırılmışlardır.
📊
Temel Bulgular & Veri:XIX. yüzyılın ikinci yarısında mekteplerin farklı formasyonlar üzerinden yeniden anlamlandırılarak yaygınlaştırılması bu tespitin bir tezahürüdür.
💡
Sonuç & Katkı:Maarif merkezli bu politik tavı r, ar şiv vesikaları başta olmak üzere ikinci el kaynaklar üzerinden anlamlandırmaya ç alışmıştır. 
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Osmanlı Devleti · Mektep · Aşiret

Özet

Eğitim ve öğretim faaliyetlerinin kurumsal tezahürlerini teşkil eden mektepler, müesses nizamın mevcudiyetini muhafaza edip müstakbele taşıma misyonu ile mükellef müesseseler olarak teşkilatlandırılmışlardır. Osmanlı Devleti, bu tür bir teşkilatlanmayı mensubu olduğu medeniyet havzasından tevarüs ederek mekânın ve zamanın kıymetleri üzerinden güncellemiş ve bahse konu yapıları kendi mukadderatının muvazzaf müesseseleri haline getirmiştir. XIX. yüzyılın ikinci yarısında mekteplerin farklı formasyonlar üzerinden yeniden anlamlandırılarak yaygınlaştırılması bu tespitin bir tezahürüdür. XIX. y üzyılda siyasi hafızasının hafakanlarını teşkil eden ideolojik jargonlar Osmanlı Devleti gibi ittihad-ı anasıra istinat eden teşekkülleri tehdit etmiştir. Yüzyılın ilk ç eyreğinden itibaren azınlıkların rahatsızlıklarını ifade eden bağımsızlık mücadelelerine benzer homurdanmaların yüzyılın son ç eyreğinde Müslim aşiretlerden gelmesi, devleti uzun vadeli çözümler üretmeye sevk etmiştir. Bu bağlamda kendi dindaşlarından gelen tehditleri tedib ve tenkil etmek maksadıyla payitaht odaklı siyasi, i ç timai, askeri ve iktisadi enstrümanlar geliştirilmiştir. Zikredilen enstrümanlardan biri de mektepleri, aşiretlerin yoğunlaştığı yerlerde yaygınlaştırmak olmuştur. Maarif merkezli bu politik tavı r, ar şiv vesikaları başta olmak üzere ikinci el kaynaklar üzerinden anlamlandırmaya ç alışmıştır. 

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Topuz, E. (2018). “İSTİRAHAT-I RAİYYET VE TE’YİD-İ RABITA-I PAYİTAHT” BAĞLAMINDA OSMANLI DEVLETİNDE AŞİRET VE MEKTEP İLİŞKİSİ (1880-1908). Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Sayı: 42, 345–358. https://ajindex.com/articles/27075

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (13)

  1. Başbakanlık Osmanlı Arşivleri (BOA. BEO. 3894/292031) (BOA. BEO. 3552/266387) (BOA. DH. MKT. 1028/46) (BOA. DH. MUİ. 23/20) (BOA, İ.DH., 353/23335) (BOA. İ.DH. 1231/96384) (BOA. İ.HUS. 6/60) (BOA. İ. MMS. 33/1363) (BOA. A. MKT. MHM. 94/42) (BOA. A. MKT. MHM. 419/77) (BOA. A. MKT. MHM. 448/53) (BOA. MF. MKT. 147/54) (BOA. MF. MKT. 81/108) (BOA. MF. MKT. 83/84) (BOA. MF.MKT. 1163/20) (BOA. MF.MKT. 1196/61) (BOA. MV. 35/49) (BOA. MVL. 845/37) (BOA. ŞD. 209/11) (BOA. ŞD. 2546/36) (BOA. Y.EE. 10/53) (BOA. Y.MTV. 49/17) (BOA. Y.MTV. 89/130) 2.Araştırma Eserler Aziz B. Erdeşir-i Esterabadi. (1990).
  2. Bezm u Rezm. Mürsel, Ö. (Çev.). Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları.
  3. Devellioğlu, F. (2016). Osmanlıca-Türkçe Ansiklopedik Lûgat. Ankara:
  4. Aydın Kitabevi.
  5. Kodaman, B. (1991). Abdülhamid Dönemi Eğitim Sistemi. Ankara: Türk Tarih Kurumu. Salname-i Nezaret-i Maarif-i Umumiye. (1317). Matbaa-i Amire, Darü’l-Hilafetü’l-Aliyye. Tekin, T. (2006). Orhon Yazıtları. Ankara:
  6. TDK Yayınları.
  7. Yasin, Y. (2014). 8-13. Yüzyıllarda Uygurlarda Eğitim. Uluslararası Uygur Araştırmaları Dergisi, 4 (152), 151-159. 1.Başbakanlık Osmanlı Arşivleri (BOA. BEO. 3894/292031) (BOA. BEO. 3552/266387) (BOA. DH. MKT. 1028/46) (BOA. DH. MUİ. 23/20) (BOA, İ.DH., 353/23335) (BOA. İ.DH. 1231/96384) (BOA. İ.HUS. 6/60) (BOA. İ. MMS. 33/1363) (BOA. A. MKT. MHM. 94/42) (BOA. A. MKT. MHM. 419/77) (BOA. A. MKT. MHM. 448/53) (BOA. MF. MKT. 147/54) (BOA. MF. MKT. 81/108) (BOA. MF. MKT. 83/84) (BOA. MF.MKT. 1163/20) (BOA. MF.MKT. 1196/61) (BOA. MV. 35/49) (BOA. MVL. 845/37) (BOA. ŞD. 209/11) (BOA. ŞD. 2546/36) (BOA. Y.EE. 10/53) (BOA. Y.MTV. 49/17) (BOA. Y.MTV. 89/130) 2.Araştırma Eserler Aziz B. Erdeşir-i Esterabadi. (1990).
  8. Bezm u Rezm. Mürsel, Ö. (Çev.). Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları.
  9. Devellioğlu, F. (2016). Osmanlıca-Türkçe Ansiklopedik Lûgat. Ankara:
  10. Aydın Kitabevi.
  11. Kodaman, B. (1991). Abdülhamid Dönemi Eğitim Sistemi. Ankara: Türk Tarih Kurumu. Salname-i Nezaret-i Maarif-i Umumiye. (1317). Matbaa-i Amire, Darü’l-Hilafetü’l-Aliyye. Tekin, T. (2006). Orhon Yazıtları. Ankara:
  12. TDK Yayınları.
  13. Yasin, Y. (2014). 8-13. Yüzyıllarda Uygurlarda Eğitim. Uluslararası Uygur Araştırmaları Dergisi, 4 (152), 151-159.